عصر ایران/ زمانی که یک ساختمان مورد اصابت موشک یا بمب قرار می‌گیرد، احتمال جدا شدن لوله‌های گاز بسیار زیاد است. نشت گاز در بسیاری از این حوادث رخ می‌دهد و آواربرداری اشتباه می‌تواند باعث انفجار ثانویه شود.

هنگام حمله موشکی یا بمباران یک ساختمان، اقدامات اولیه حاضران در صحنه برای نجات مصدومان و گرفتارشدگان در آوار بسیار حیاتی است. نخستین و مهم‌ترین اقدامی که دیگران باید انجام دهند این است که خودسرانه برای آواربرداری اقدام نکنند. در واقع نباید بدون تخصص و تجهیزات، شروع به جابه‌جایی آوار کرد.

آواربرداری و نجات کسانی که زیر آوار گرفتار شده‌اند کاری کاملاً تخصصی است. تمام سازمان‌های امدادی، از اورژانس و آتش‌نشانی گرفته تا هلال احمر و حتی پزشکان بدون مرز، تأکید کرده‌اند که مردم عادی بدون آموزش و تجهیزات لازم نباید وارد عملیات آواربرداری شوند.

ساختمان‌هایی که در اثر انفجار تخریب شده‌اند معمولاً بسیار ناپایدار هستند و یک حرکت اشتباه می‌تواند ریزش ناشی از انفجار را چند برابر کند. پس از انفجار خطر ریزش ثانویه بسیار بالاست؛ به همین دلیل گاهی حتی امدادگران حرفه‌ای نیز در چنین ریزش‌هایی جان خود را از دست می‌دهند یا دچار جراحت‌های سنگین می‌شوند.

زمانی که یک ساختمان مورد اصابت موشک یا بمب قرار می‌گیرد، احتمال جدا شدن لوله‌های گاز بسیار زیاد است. نشت گاز در بسیاری از این حوادث رخ می‌دهد و آواربرداری اشتباه می‌تواند باعث انفجار ثانویه شود.

پس از انفجار، سیم‌های برق ساختمان‌ها نیز ممکن است قطع شده و در میان آوار رها شده باشند، در حالی که هنوز برق در آن‌ها برقرار است. این موضوع برای افرادی که آموزش امداد ندارند می‌تواند مرگبار باشد. علاوه بر این، محل انفجار معمولاً پر از آهن‌های تیز و برنده، شیشه‌های شکسته، ترکش‌ها و حتی مهمات عمل‌نکرده است که می‌تواند جراحت‌های شدید یا حتی مرگبار ایجاد کند.

جابجایی نادرست آوار همچنین می‌تواند فشار بیشتری به کسانی که زیر آوار گرفتار شده‌اند وارد کند. حتی ممکن است مسیر اندک اکسیژنی که به آن‌ها می‌رسیده قطع شود یا فشار آوار باعث افزایش جراحت‌ها، خونریزی شدید و در نهایت مرگ آن‌ها شود.

بدون ابزارهایی مانند جک‌های هیدرولیک، سگ‌های زنده‌یاب، دوربین‌های حرارتی، سیستم‌های شنوایی، کلاه ایمنی، ماسک تنفسی و تجهیزات تخصصی آواربرداری، شانس پیدا کردن افراد زنده در زیر آوار بسیار کم می‌شود.

اما مردم تا رسیدن نیروهای امدادی چه کارهایی می‌توانند انجام دهند که مفید باشد؟

نخست از همه باید مسیر خیابان‌ها و راه‌های منتهی به محل انفجار را مدیریت کنند تا راه برای ورود خودروهای امدادی باز و خلوت باشد. باز نگه داشتن مسیر برای امدادگران یکی از مهم‌ترین کمک‌هایی است که مردم می‌توانند انجام دهند.

همچنین باید از تجمع در محل حادثه و ماندن برای تماشا خودداری کنند و مزاحم کار نیروهای امدادی نشوند.

کمک به افرادی که زیر آوار نمانده‌اند اما دچار جراحت‌های سطحی شده‌اند، مانند بستن زخم‌ها یا انتقال آن‌ها به محل امن، می‌تواند بسیار مفید باشد.

اگر کسی از محل تقریبی افرادی که زیر آوار مانده‌اند اطلاع دارد، یا تا رسیدن امدادگران صدایی از زیر آوار شنیده است، باید این اطلاعات را سریع و دقیق در اختیار نیروهای امدادی قرار دهد.

سازمان‌های امدادی جهانی تأکید می‌کنند که در بسیاری از موارد، آواربرداری غیرتخصصی توسط مردم عادی می‌تواند به مرگ افرادی که زیر آوار مانده‌اند منجر شود. بهترین کمک مردم در چنین شرایطی پشتیبانی، اطلاع‌رسانی دقیق و کمک‌های لجستیکی است، نه اینکه خود نقش امدادگر را ایفا کنند.

پس از رسیدن نیروهای امدادی، به‌ویژه امدادگران آموزش‌دیده هلال احمر، باید به دستورهای آن‌ها با دقت و کامل گوش داد. با رعایت همین رفتارهای ساده اما مهم، می‌توان به نجات جان کسانی که زیر آوار زنده مانده‌اند کمک کرد.