کیهان/متن پیش رو در کیهان منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک کشورمان باعث شد فرآیند اعمال حاکمیت قانونی ایران در تنگه هرمز، وارد مرحله اجرائی شود.
به گزارش خبرنگار ما، در حالی ۱۵ روز از شروع جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران سپری شد که متجاوزان فکر می‌کردند یک معامله پرسود را شروع می‌کنند و به‌سرعت به پایان می‌رسانند، اما حالا برای خروج از این باتلاق به هر دری می‌زنند و البته راه خروجی نمی‌یابند.آمریکایی‌ها ابتدا آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر کشورها را کلید زدند و در تازه‌ترین اقدام، تحریم‌های نفتی روسیه را به طور موقت برای ۳۰ روز لغو کردند تا عرضه نفت در بازار جهانی افزایش یابد، با این حال این اقدام نیز نتوانست مانع رشد قیمت‌ها شود.
بر اساس گزارش‌ها، در پانزدهمین روز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و در پی بسته ماندن تنگه هرمز، قیمت نفت برنت دریای شمال از مرز ۱۰۳ دلار در هر بشکه عبور کرد.از طرفی، پیش‌بینی‌های متعددی از جهش قیمت نفت خبر می‌دهند. 
صحبت از نفت ۱۲۰ تا ۲۰۰ دلاری است. مؤسسه «آر بی‌سی کپیتال مارکتز» اعلام کرده است که احتمال دارد قیمت نفت از رکورد ۱۲۸ دلاری که اندکی پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲ ثبت شد نیز فراتر رود. این مؤسسه حتی پیش‌بینی کرده است که قیمت نفت می‌تواند از رکورد تاریخی حدود ۱۴۷ دلار در سال ۲۰۰۸ نیز عبور کند.
الیویر بلانچارد، اقتصاددان فرانسوی هم معتقد است: دامنه افزایش عرضه از سایر نقاط در کوتاه‌مدت بسیار محدود است؛ شاید حداکثر دو میلیون بشکه. آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه ذخیره فقط می‌تواند روزانه حدود سه تا چهار میلیون بشکه اضافه کند. این به من نشان می‌دهد که قیمت‌ها به مراتب نزدیک‌تر به ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلار برای هر بشکه (یا بیشتر، اما در ارائه اعداد بالاتر تردید دارم...) نسبت به قیمت فعلی بازار خواهد بود.

قواعد جدید در بازار نفت
به نظر می‌رسد با توجه به اهتمام ایران برای تنبیه متجاوزان، تنگه هرمز به این زودی‌ها به حالت عادی باز نخواهد گشت و قواعد اقتصادی جدیدی که ناشی از حقوق قانونی ایران است، در حال اعمال در بازار نفت می‌باشد.نخستین نمونه‌های این اعمال قانون و قواعد جدید را در برخورد با هندی‌ها می‌توان یافت.به گزارش رسانه‌ها، هند مجبور شده سه نفتکش‌ ایرانی توقیف شده ماه پیش را آزاد کند تا به ازای آن ایران اجازه عبور دو فروند کشتی هندی را از تنگه هرمز بدهد.
سید احسان حسینی، کارشناس انرژی در مطلبی تذکر داد: هندی‌ها می‌خواهند از ایران مجوز گرفته تا کشتی‌های LNG خود را از تنگه هرمز عبور دهند! ۳۵ درصد از تامین گاز هند به این تنگه وابسته است. یادتان نرود که هندی‌ها در حمله آمریکا به ناو دنا نقش داشتند، بارها نفتکش‌های مرتبط با ایران را به بهانه تحریم، توقیف کردند.
بر این اساس می‌توان چنین تحلیل کرد که حالا کشورها برای استفاده از تنگه هرمز، باید در برابر حقوق قانونی ایران کرنش کنند و از این پس در ازای استفاده از این محور ترانزیتی، حقوق ایران را به رسمیت بشناسند

نشانه‌گیری پترودلار
از سوی دیگر رسانه‌های خارجی مدعی شده‌اند که ایران با رویکرد جدید در تنگه هرمز می‌خواهد همزمان سیاست دلار زدایی و تضعیف دلار آمریکا را هم اجرائی کند.
به گزارش خبرگزاری فارس، رسانه‌های خارجی مدعی شدند، ایران در حال بررسی یک اقدام جسورانه است و می‌خواهد تنها در صورتی اجازه عبور‌تانکرهای نفتی از تنگه هرمز را بدهد که هزینه بار به جای دلار به یوان چین پرداخت 
شود.
کارشناسان می‌گویند این اقدام ایران به معنای کنار گذاشتن دلار آمریکا برای اکثر معاملات است. این تغییر می‌تواند یک تحول بزرگ در بازار جهانی نفت باشد، زیرا حدود ۸۰ درصد از نفت جهانی به دلار آمریکا قیمت‌گذاری و معامله می‌شود. اگر ایران بتواند این اقدام را عملی کند، این یک چالش مستقیم به سیستم پترو دلار خواهد بود. 
تحلیلگران بر این باورند که اگر ایران شروع به درخواست یوان برای عبور از مهم‌ترین نقطه تنگه نفتی جهان کند، این تنها یک جنگ اقتصادی نیست، بلکه تلاشی برای بازنویسی ساختار مالی جهانی در میانه جنگ است. این اقدام می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای بازارهای جهانی نفت و همچنین روابط اقتصادی ایران با دیگر کشورها داشته باشد. 
با توجه به اهمیت تنگه هرمز در انتقال نفت، هرگونه تغییر در شیوه‌های پرداخت می‌تواند معادلات اقتصادی را به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد. در حالی که ایران به دنبال تقویت روابط خود با چین و کاهش وابستگی به دلار است، این حرکت می‌تواند به عنوان یک سیگنال قوی به سایر کشورها نیز تلقی شود. کارشناسان اقتصادی بر این باورند که این تصمیم می‌تواند به عنوان یک نقطه عطف در تاریخ تجارت جهانی نفت ثبت شود.

حقوق بین‌الملل دریاها چه می‌گوید؟
اعمال مدیریت بر تنگه هرمز، حق قانونی و مشروع ایران است. رضا رحیمی، کارشناس جغرافیای سیاسی درباره چرایی قانونی بودن کنترل کامل تنگه هرمز توسط ایران در شرایط کنونی اظهار کرد: بر اساس کنوانسیون ملل متحد درخصوص حقوق دریاها مصوب سال ۱۹۸۲، تنگه هرمز به عنوان یک تنگه بین‌المللی شناخته می‌شود. 
این بدان معناست که کشتی‌های تجاری و جنگی از حق عبور ترانزیتی از این تنگه برخوردارند. با این حال این حق مطلق نیست و تابع شرایط و مقرراتی است که توسط کشورهای ساحلی، یعنی ایران و عمان، تعیین می‌شود.
وی افزود: باید در نظر داشت که کنوانسیون ۱۹۸۲، اصل «عبور بی‌ضرر» را برای کشتی‌های جنگی در آب‌های سرزمینی تعیین کرده است. به موجب این اصل عبور کشتی‌های جنگی باید صلح‌آمیز بوده و به امنیت و استقلال کشور ساحلی آسیبی نرساند. 
همچنین، کشورهای خارجی بر اساس قوانین داخلی ایران، برای عبور کشتی‌های جنگی خود از آب‌های سرزمینی‌ ایران نیازمند کسب مجوز قبلی هستند. این موضوع نه تنها مغایر با کنوانسیون نیست، بلکه در آن تأکید نیز شده است.
این کارشناس تاکید کرد: نکته مهم دیگر تفاوت وضعیت تنگه هرمز در شرایط صلح و جنگ است. کنوانسیون ۱۹۸۲ اساساً ناظر بر مقررات حقوق بین‌الملل در زمان صلح است و در زمان جنگ، قراردادهای دو یا چندجانبه به حالت تعلیق درمی‌آیند. در چنین شرایطی، دولت‌های ساحلی حق دارند برای حفظ امنیت و استقلال خود، کنترل بیشتری بر تردد در تنگه اعمال کنند.
 ایران سال‌هاست که با اتخاذ مواضع رسمی در کنوانسیون ۱۹۸۲ و اعمال نظارت بر تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز، عرف بین‌المللی را در راستای منافع خود شکل داده است. 
رحیمی خاطرنشان کرد: جالب اینکه این اقدام، بارها از سوی کشورهای غربی مورد تایید قرار گرفته است و آنها نه تنها با این رویه مخالفت نکرده اند، بلکه به بازرسی کشتی‌های خود توسط ایران نیز تن داده‌اند. 
وی گفت: در شرایط جنگی کنونی، با توجه به تهدیدات امنیتی و منطقه‌ای، ایران حق دارد برای حفظ امنیت و استقلال خود، کنترل کامل‌تری بر تنگه هرمز اعمال کند. این حق، نه تنها از نظر قانونی قابل دفاع است، بلکه از نظر عملی نیز ضروری است.
این کارشناس یادآور شد: همان‌طور که اندیشمندان و صاحب نظران ایرانی پیشتر متذکر شده بودند ایران باید به نقطه‌ای می‌رسید که بتواند، امکان اعمال این کنترل را فراهم کند و ایران امروز اثبات کرده است، بر خلاف ادوار تاریخی گذشته قادر است با تسلط کامل، عبور و مرور از تنگه هرمز را به صورت ۱۰۰ درصد تحت کنترل کامل خود درآورد، موضوع مهمی که در گذشته نه از روی نخواستن بلکه از روی نتوانستن عملی نشده بود.
در پایان، تأکید می‌شود که کنترل تنگه هرمز توسط ایران، به معنای بستن این آبراهه به روی کشتی‌های بین‌المللی نیست، بلکه به معنای اعمال نظارت و کنترل بیشتر برای حفظ امنیت و جلوگیری از هرگونه تهدید است و این اقدام که در راستای منافع ملی ایران و همچنین حفظ ثبات و امنیت منطقه و جهان اتخاذ شده است کاملا در مجامع بین‌المللی قابل دفاع است.