ایسنا/عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری در یادداشتی فرآیند انتخاب سومین رهبر انقلاب اسلامی را تشریح کرد.

متن یادداشت آیت‌الله محسن قمی عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری به شرح زیر است:

«کارآمدی مجلس خبرگان را نباید با تعداد مصوبات آن ارزیابی کرد این مجلس برخلاف بسیاری از پارلمان‌ها و مجالس دیگر مصوبات فراوانی ندارد اما مصوبات اندک آن آنچنان راهبردی است که تاثیر آن گاه از زمان معاصر فراتر رفته و نسلهای آینده را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد و در تار و پود ابعاد مختلف حیات اجتماعی و فردی ایفا نقش می‌کند.

این مجلس در شرایط فقدان رهبری می‌تواند در اسرع وقت آرامش را به جامعه بازگرداند و در آن لحظه‌های حساس ایفای نقش کنداین مجلس بن بست شکن است مجلس لحظه‌هاست و به صورت عملی نیز در سال ۱۳۶۸ در تعیین رهبری حضرت آیت الله امام خامنه‌ای قدس سره و همچنین در سال ۱۴۰۴ در تعیین سومین رهبر انقلاب اسلامی بهترین عملکرد را داشته و آرامش را به جامعه بازگردانده است.

در اصول ۱۰۷ و ۱۰۹ و ۱۱۱ قانون اساسی وظایفی بر عهده این مجلس نهاده شده است که اهم آن عبارتند از:

۱. بررسی ارزیابی و مشورت برای تعیین رهبری جدید؛

۲. تسریع در تعیین رهبری جدید با توجه به شرایط مندرج در قانون اساسی؛

۳. رصد تداوم شرایط رهبری.

پس از اعلام شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی در سحرگاه یکشنبه هیئت رئیسه مجلس خبرگان بلافاصله صبح همان روز تشکیل جلسه داد و تصمیماتی اتخاذ کرد که در جلسه روز دوشنبه تکمیل شد. برابر مصوبات مقرر گردید با توجه به شرایط امنیتی و جنگی حاکم بر کشور و تهدید مستقیم دشمن نسبت به اجلاس خبرگان ابتدا توسط دبیرخانه مجلس از اعضای محترم خبرگان سؤال شود که چه کسانی را برای نامزدی رهبری پیشنهاد می‌کنند و البته تصریح شده بود که این استعلام به هیچ وجه به منزله رای گیری نیست و صرفاً جهت تهیه فهرستی از کاندیداهای پیشنهادی انجام می‌پذیرد.

همچنین مقرر گردید در مرحله دوم اعضایی از هیئت رئیسه حضوراً به اعضای محترم مجلس خبرگان مراجعه و با ارائه فهرست تجمیع شده نامزدها در مرحله قبل نسبت به اخذ رسمی رای از آنان اقدام نماید.

مرحله اول یعنی نظرخواهی برای تجمیع اسامی نامزدهای پیشنهادی بلافاصله توسط چند گروه از دبیرخانه مجلس در حال انجام بود که بعدازظهر سه‌شنبه ساختمان مجلس خبرگان در قم مورد هجمه ظالمانه آمریکایی صهیونیستی قرار گرفت و تعدادی از افراد از جمله شهید سامعی که بخشی از اظهارات اعضای محترم خبرگان نزد ایشان بود به شهادت رسید عملاً دسترسی به آن پیشنهادها امکان‌پذیر نبود. این فرایند در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه ادامه پیدا کرد اما با این تردید مواجه شد که آیا واقعاً امکان تشکیل اجلاس رسمی خبرگان وجود ندارد و آیا باید در برابر تهدیدهای آمریکایی - صهیونیستی عقب نشینی کرد و آیا با این فرض رای گیری در خارج از اجلاس خبرگان وجاهت قانونی خواهد داشت؟ در صورت امکان برگزاری اجلاس رسمی پاسخ قطعاً منفی بود و نیز رای گیری فردی در خارج از اجلاس خبرگان در قوانین و مقررات مربوطه پیش‌بینی نشده بود. تغییر این مقررات نیز نیازمند اجلاس رسمی خبرگان بود مگر بر اساس قاعده اضطرار که محظورات را مباح می‌سازد که وجود اضطرار هم با تردید جدی مواجه بود خصوصاً که نهادهای ذی‌ربط مانند شورای موقت رهبری و دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی تصمیماتی برای تمهید برگزاری اجلاس رسمی خبرگان داشتند.

هیئت رئیسه مجلس خبرگان بر این باور بود که در صورت امکانِ برگزاری اجلاس رسمی، تشکیل جلسه متعین خواهد بود و البته فراهم آوردن شرایط نیازمند زمان خاص خود بود. در این فرصت دیدگاه‌های مختلفی میان دلسوزان انقلاب اسلامی و احیاناً رسانه‌ها مطرح شد و مطالبه جدی آنان از خبرگان تسریع در تعیین رهبری جدید بود.

در مجموع سه دیدگاه مطرح شد:

دیدگاه اول تجمیع پیشنهادهای خبرگان برای معرفی کاندیداها را رای نهایی تلقی کرده و آن را برای معرفی رهبر جدید کافی می‌دانست. بدیهی است این دیدگاه قابل پذیرش نبود زیرا اولاً رای خبرگان محترم حتی به صورت فردی اخذ نشده بود صرفاً پیشنهادها برای معرفی نامزدها تجمیع شده بود و لذا برخی از اعضای خبرگان بیش از یک نفر را در ورقه خود قید کرده بودند. و ثانیاً این شیوه بر خلاف مقررات موجود بود و ثالثاً زمینه ایجاد شبهه و تردید را در آینده نزدیک و یا دور فراهم می‌ساخت که به هیچ وجه با جایگاه مجلس خبرگان و قداست رهبری جدید سازگاری نداشت.

بنا به دیدگاه دوم گرچه رای گیری انجام نشده است اما بر اساس نظریه کشف، رای خبرگان صرفاً جنبه طریقیت دارد نه موضوعیت یعنی رای آنان کاشف از آن است که رهبری جدید تعین یافته و رای آنان صرفاً اعلام این تعیین به جامعه است. این دیدگاه نیز علاوه بر غالب مشکلات دیدگاه قبلی با این چالش جدی مواجه بود که مادام که رای خبرگان اخذ نشده است نوبت به این پرسش نمی‌رسد که رای خبرگان کاشفیت دارد و یا موضوعیت؟ بدیهی است این ادعا که کشف منحصر در آراء خبرگان نیست و از هر طریقی که حاصل شود کافی است با موانع جدی از جمله مخالفت با قانون اساسی و نیز تشتت در دعاوی کشف مواجه بود و با فلسفه وجودی مجلس خبرگان که نهادینه شدن دیدگاه‌های مختلف است همخوانی ندارد.

دیدگاه سوم این بود که لازم است اخذ رای از خبرگان به صورت فردی خارج از اجلاس توسط هیئت رئیسه سریع‌تر انجام پذیرد مخصوصاً با شرایطی که در چند روز اخیر اتفاق افتاده بود از جمله تهاجم به دو ساختمان مجلس خبرگان در قم و تشدید تهدیدهای دشمن علیه اجلاس خبرگان این دیدگاه طرفداران بیشتری داشت. این نظریه نسبت به دو دیدگاه قبلی از اشکالات کمتری برخوردار بود اما عدم رعایت مقررات و عدم تشکیل اجلاس رسمی خبرگان نیازمند شمول قاعده اضطرار بود و این در حالی بود که نهادهای امنیتی و نظامی در حال تلاش برای غلبه بر تهدیدهای دشمن آمریکایی صهیونیستی بودند و نهایتاً روز یکشنبه با تدابیر تحسین برانگیز و هوشمندانۀ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و با رعایت جوانب مختلف امنیتی و همکاری قابل ستایش خبرگان محترم، اجلاس رسمی تشکیل شد و اعضای گرانقدر مجلس خبرگان که پیش‌تر از نتایج ارزیابی کمیته سه نفره در طول ده‌ها جلسه مطلع شده بودند در روزهای اخیر نیز با بهره‌گیری از تجربیات و مشورت‌ها و استماع نظر کارشناسان که با هماهنگی هیئت رئیسه در اجلاس رسمی شرکت کرده بودند، حضور به هم رساندند و در این جلسه از ۸۴ نفر نمایندگان مجلس محترم خبرگان، ۵۹ نفر حاضر بودند؛ در حالی که حد نصاب مورد نیاز دو سوم اعضا؛ یعنی ۵۶ نفر بود و در نتیجه با حدود سه چهارم آراء آیت الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای «دامت برکاته» به عنوان رهبر سوم انقلاب اسلامی تعیین و بلافاصله اعلام گردید.

چند نکته پایانی

نکته اول: شور و شعور و حساسیت همگانی و مطالبه برای تسریع در انتخاب رهبری جدید انصافاً زیبا مقدس و قابل تقدیر بود. در کنار آن حساسیت‌های اعمال شده برای طی مراحل قانونی و برگزاری رسمی اجلاس خبرگان نصاب‌های مورد نیاز نشان از دوراندیشی و نگاه به افق‌های دوردست داشت که از لوازم جایگاه رفیع و مقدس مجلس خبرگان می‌باشد به عبارت دیگر همه دیدگاه‌ها علی رغم اختلافاتشان در وفاداری به اصل ولایت فقیه و حساسیت به توطئه دشمنان اشتراک نظر داشتند و همه این گفتگوها چیزی جز زیبایی و جمال نبود.

نکته دوم: انتخاب فقیهی وارسته، متعهد، شجاع، آشنا به شرایط منطقه‌ای و بین‌المللی و از سلاله رهبر شهید آنچنان با استقبال خبرگان و مردم داخل و خارج ایران مواجه شد که فراتر از هرگونه تحلیل و انتظار بود. در مراسم بیعت با رهبر جدید که چند ساعت بعد از انتخاب انجام شد از یک سو مؤمنین و مستضعفین جهان را خوشنود کرد و از سوی دیگر باعث غیظ دشمنان از جمله ترامپ گردید «قل موتوا بغیظکم»؛ یعنی اتحاد در رای اتحاد در اعلام رأی و اتحاد در حمایت از جمله توسط مراجع عالیقدر تقلید پشتوانه محکمی برای تمشیت امور و فرماندهی مقتدرانه جنگ خواهد بود.

نکته سوم: بدون تردید تشکیل اجلاس رسمی خبرگان در این شرایط یک پیروزی بزرگ و نشانگر پوچ و توخالی بودن تهدیدهای آمریکا و اسرائیل علیه مجلس خبرگان بود. در برگزاری این اجلاس علاوه بر خبرگان محترم و شخصیت‌ها و نهادهای دیگری نیز مانند شورای موقت رهبری دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نقش داشتند که با طراحی هوشمندانه و در عین حال محتاطانه تمام تهدیدهای پوشالی دشمنان را رسوا کردند. جا دارد از تدابیر هوشمندانه همۀ آنان تقدیر و تشکر شود.

نکته چهارم: این فرآیند نشان داد که مجلس خبرگان واقعاً مجلس لحظه‌هاست؛ مجلس بن‌بست شکن و اطمینان بخش برای جامعه اسلامی است و مظهر پیوند جمهوریت اسلامیت نظام می‌باشد تبیین این نقش بی‌بدیل می‌تواند زمینه حضور بیشتر مردم را در انتخابات مربوطه فراهم آورد.

«و ما النصر الا من عند الله العزیز الحکیم»