ایران/ متن پیش رو در ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

محمود صادقی-نماینده ادوار مجلس| فروردین ۱۳۹۵ پس از انتخابات مرحله اول مجلس دهم و در حالی که به‌عنوان منتخب تهران شناخته شده بودم، در سفر نوروزی خوزستان و هنگام بازدید از چغازنبیل تماسی غیرمنتظره از علی لاریجانی دریافت کردم که بدون تشریفات معمول، صمیمانه انتخابم را تبریک گفت. چند روز بعد به دعوت او در ساختمان قدیمی بهارستان دیدار کردیم؛ درباره اولویت‌های قانونگذاری مجلس دهم صحبت کرد و از ایده‌هایی که در حوزه‌های مورد علاقه‌ام مطرح کردم، استقبال کرد. در همان دیدار روشن بود که با وجود تخصص نداشتن در حقوق، تسلط دقیقی بر نظام حقوقی و فن قانونگذاری دارد. در آن زمان بحث تغییر ترکیب سیاسی مجلس مطرح بود و اصلاح‌طلبان با مدیریت دکتر عارف برای پیروزی در حوزه‌هایی که به دور دوم کشیده شده بود، تلاش می‌کردند. در ائتلافی نانوشته میان اصلاح‌طلبان و اصولگرایان معتدل، از جمله لاریجانی در قم مورد حمایت قرار گرفت. در نهایت این دو جریان با حدود ۱۷۰ کرسی اکثریت مجلس را به دست آوردند، اما اصولگرایان معتدل در فراکسیونی جداگانه با عنوان «مستقلین ولایی» سازمان یافتند. در انتخابات هیأت ‌رئیسه، لاریجانی با رأی اصولگرایان رئیس مجلس شد و بخشی از کرسی‌ها از جمله دو نایب‌رئیسی به فراکسیون امید رسید؛ الگویی که در سال‌های بعد نیز کم‌ و بیش تکرار شد. در طول مجلس دهم رقابتی همراه با همکاری میان فراکسیون امید و مستقلین وجود داشت.در شکل‌گیری کمیسیون‌های تخصصی نیز برای ایجاد توازن سیاسی و تخصصی تلاش می‌کرد و چند بار توصیه کرد با توجه به رشته‌ام عضو کمیسیون قضایی شوم، اما به دلیل اولویت داشتن کمیسیون آموزش و تحقیقات این پیشنهاد را نپذیرفتم، هرچند در طول دوره با کمیسیون قضایی همکاری داشتم.

با وجود نگاه انتقادی به پررنگ‌تر شدن نقش رئیس مجلس در سال‌های گذشته، شیوه مدیریت و توانایی او در حل منازعات قابل توجه بود. در ماجرای سؤال از وزیر اقتصاد درباره حساب‌های سپرده قوه قضائیه که به اقدام دادستانی برای جلب شبانه‌ام انجامید نیز، با وجود بیماری و استراحت در منزل، در فروکش کردن ماجرا نقش مؤثری ایفا کرد.

در روز حمله داعش به مجلس، جلسه علنی در حال برگزاری بود و خبر حمله از طریق تلفن‌های همراه منتشر شد. در آن زمان پزشکیان ریاست جلسه را برعهده داشت و لاریجانی در مجلس نبود. با تصمیم هیأت ‌رئیسه برای عادی نشان دادن اوضاع، جلسه ادامه یافت و پزشکیان با خونسردی آن را اداره کرد. در فضایی از نگرانی و بی‌اطلاعی از آنچه بیرون صحن می‌گذشت، پس از اعلام پایان جلسه صف نماز جماعت در صحن تشکیل شد و نماز ظهر به امامت حجت‌الاسلام و المسلمین سالک برگزار شد. در همین زمان، با وجود ادامه درگیری و شنیده شدن صدای تیراندازی، لاریجانی به مجلس بازگشت و با خونسردی صحنه را مدیریت کرد تا نمایندگان از درِ سمت میدان بهارستان به سلامت خارج شوند. پس از آن واقعه، آن رفتار شجاعانه و همراه با تدبیر همواره در ذهنم باقی ماند.

در مواجهه با دو بار رد صلاحیت در انتخابات ریاست‌جمهوری نیز سعه‌صدر نشان داد و با وجود آن نامرادی‌ها، مسئولیت دبیری شورای عالی امنیت ملی را پذیرفت و در مدیریت دفاع ملی در جریان جنگ‌ها نقش مهمی ایفا کرد. پس از شهادت رهبری نیز به تکیه‌گاهی برای مدیریت کشور تبدیل شد.

فقدان او در این شرایط ضربه‌ای بزرگ به مدیریت شرایط جنگی است. برای توصیف او می‌توان از تعبیر «ایستاده در غبار» استفاده کرد؛ سیاستمداری که بخش زیادی از زندگی سیاسی‌اش در فضای پرابهام سیاست ایران گذشت.