هم میهن/متن پیش رو در «هم میهن» منتشر شده و انتشارش در «آخرین خبر» به معنای تایید آن نیست

علیرضا شهیدی-رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی| سازمان زمین‌شناسی استراتژی خود را تغییر داده و در مهرماه ۱۴۰۰ اکتشاف سیستماتیک را در دستور کار قرار داده ‌است. در اکتشاف سیستماتیک، همزمان لایه‌های زمین‌شناسی، لایه‌های ژئوشیمی و زمین‌شناسی اقتصادی را تهیه می‌کنیم. خود لایه زمین‌شناسی اقتصادی، به چهار لایه فلزی، غیرفلزی، سنگ‌های نیمه‌قیمتی و عناصر نادر و استراتژیک تقسیم شده است. در واقع برنامه تحول جدیدی که در دستور کار سازمان زمین‌شناسی قرار گرفته است، شناسایی عناصر مورد اشاره در مناطق مختلف ازطریق نمونه‌گیری و ارائه تحلیل است. لیتیوم نیز به‌عنوان عنصری که در آینده جهان بسیار اثرگذار است و استراتژیک به شمار می‌رود، در حال آنالیز و بررسی است.
سازمان زمین‌شناسی تا به‌حال به ذخایر قابل‌توجهی از لیتیوم دست پیدا نکرده است. تنها در خراسان جنوبی در منطقه‌ای که ذخایر کمی از لیتیوم را داشت، به لیتیوم رسیدیم که البته استخراج آن اقتصادی نبود. بخش خصوصی نیز در کنار بخش دولتی فعالیت کرده و به‌دنبال اکتشاف لیتیوم در شورابه‌های کشور هستند. اخیراً نیز در منطقه همدان، ذخایری از لیتیوم اکتشاف شده که باید با اکتشاف دقیق‌تر، ذخیره قطعی لیتیوم را در منطقه شناسایی کنند.
در بخش‌هایی که خودمان مشغول کار هستیم، اگر ذخایری پیدا کنیم، به‌صورت ذخایر زمین‌شناسی محاسبه می‌کنیم. ما یک تفاهم‌نامه‌ سه‌جانبه‌ای را با معاونت معدنی وزارت صمت و ایمیدرو امضا کرده‌ایم و تقسیم‌ کاری را در بخش اکتشافات صورت داده‌ایم. در این تقسیم کار، مراحل شناسایی و پی‌جویی اکتشاف که در مراحل اولیه و بسیار سخت است، برعهده سازمان زمین‌شناسی است. هر آنچه ما اکتشاف کنیم، در اختیار معاونت معدنی قرار می‌دهیم. معاونت معدنی سیاست‌گذاری کرده و اگر ذخایر خوبی باشد در اختیار ایمیدرو قرار می‌دهد تا ذخیره قطعی در آنجا محاسبه شده یا اینکه ازطریق مزایده به بخش خصوصی یا نیمه‌دولتی متقاضی واگذار شود.
در بخش فناوری در لیتیوم باید خیلی کار انجام دهیم تا بتوانیم لیتیومی که در کانسنگ وجود دارد را آزاد کرده و به مرحله اقتصادی برسانیم. ما در این بخش ورود نمی‌کنیم. این بخش صنایع معدنی را شامل شده و معاونت معدنی وزارت صمت و ایمیدرو در این زمینه کار می‌کنند. با این حال باتوجه به استراتژیک بودن «لیتیوم» و باتوجه به اینکه اتحادیه اروپا اعلام کرده تا سال ۲۰۳۵ از سوخت فسیلی در خودروها استفاده نشود و خودروهایی که تولید می‌شوند حتماً باید از انرژی الکتریکی استفاده کنند، در تلاش هستیم تا روی عناصر استراتژیک متمرکز شویم. عناصر استراتژیک دیگری نیز در ایران وجود دارند، اما به دلیل عدم ورود بخش خصوصی و خصولتی به این بخش، با کندی در این مسیر حرکت می‌کنیم.
در تمام شورابه‌ها و گنبدهای نمکی و... لیتیوم وجود دارد، اما اینکه آیا این لیتیوم اقتصادی است یا خیر، به مطالعات تکمیلی بیشتری در مورد عیار آن نیاز است. در مورد آنچه در همدان مطرح شده، 5/8 میلیون‌تن لیتیوم در کانسنگ کشف شده که عیار آن هنوز مشخص نیست و در صورت انجام آن، احتمالاً میزان لیتیوم بسیار کمتر از رقم اعلام‌شده خواهد بود.
ما می‌دانیم در کدام بخش‌ها در کشور لیتیوم وجود دارد. قم، اراک، ارومیه و... همه لیتیوم دارند، اما مهم این است که آیا این معادن اقتصادی است؟ ما در بسیاری از نقاط کشور، طلا داریم، اما استخراج آن اقتصادی نیست. در هر حال تاکنون به ذخایر اقتصادی در کشور دست پیدا نکرده‌ایم، اما این مسئله بدان معنا نیست که ذخایر اقتصادی در کشور وجود ندارد. باتوجه به این کشف جدید در همدان، امیدواریم با ارائه آن به معاونت معدنی و بررسی‌های بیشتر، مشخص شود که استخراج آن اقتصادی است.
مطلب بعدی: رونق قاچاق؛ برگ‌ریزان تولیدقبلی