خبرگزاری کتاب ایران/ چاپ چهارم رمان «لم‌یزرع» نوشته محمدرضا بایرامی، کتاب برگزیده جوایز ادبی جلال آل‌احمد، کتاب سال و شهید غنی‌‌پور عرضه شد.
 
رمان «لم‌یزرع» سیاهی جنگ از زاویه نگاه افرادی را به تصویر کشیده که خود آغاز کننده این رویداد بوده‌اند.  محمد رضا بایرامی همچنین سعی کرده به‌نوعی مظلومیت شیعیان عراقی در طول هشت  سال دفاع مقدس را نیز به تصویر بکشد؛ شیعیانی که اگر در جنگ حضور داشتند ناچار از فشار حزب بعث بوده و اگر حضور نداشته‌اند نیز زندگی و عرصه چنان بر آنها تنگ می‌شده که توان فکری و جسمی برای زندگی باقی نمی‌مانده است.
 
«لم‌یزرع» با چنین رویکردی به سراغ ماجرای کشتار شیعیان منطقه دجیل در عراق رفته است؛ شیعیانی که به خاطر سوء قصد و ترور ناکام صدام در روستایشان و نه توسط خودشان حتی، حزب بعث تمامی خانه و کاشانه و زمین‌های کشاورزی‌شان را نابود می‌کند.
 

داستان این رمان با هوشمندی نویسنده و برای دور شدن از لختی و کرختی فضا از چند زاویه دید بهره می‌برد. راوی اصلی رمان سربازی جوان با نام سعدون است که از شیعیان دجیل است و دلباخته احلی دختری از اهل سنت این منطقه می‌شود و سنت‌های قبیله‌ای اجازه وصلت به آنها نمی‌دهد. سعدون در بن‌بست این رویداد تصمیم می‌گیرد داوطلبانه عازم جبهه شود و این آغاز فرجامی عجیب برای اوست؛ فرجامی که برخلاف تصورش نه در جبهه که در زادگاهش که از آن فراری شده رقم می‌خورد.
 
محمدرضا بایرامی که از نویسندگان پرکار در عرصه ادبیات دفاع مقدس به شمار می‌رود در این رمان استیصال انسان در مقابله با پدیده جنگ را به زیبایی نشان داده است. وی انسان‌هایی را به تصویر می‌کشد که از سویی در مواجهه با جنگ وجه انسانی زندگی خود را به کلی از دست داده‌اند و از سوی دیگر انسان‌هایی را تصویر می‌کند که جنگ اجازه چشیدن طعم شیرین زندگی را از آنها گرفته است.
 
بایرامی با تکنیکی که پیش از این در آثار سینمایی می‌شد از آن سراغ گرفت، روایت‌های داستانی موازی با خط اصلی داستان را با فلاش بک‌هایی داستانی و با تغییر موقعیت و فضای روایت و زاویه دید و راوی صورت داده است. به عبارت دیگر وی به جای انتخاب محاوره صرف و روایت از زبان قهرمان داستان، داستانی حاشیه‌ای را در فضای دیگر روایت می‌کند و این اتفاق ساده در تعادل و شناور بودن فضای داستانی و دور شدن از یکنواختی آن بسیار موثر است.
شاید بتوان درخشان‌ترین بخش این رمان را پایان‌بندی و فصول پایانی آن دانست که تکلیف قهرمان داستان را به‌نوعی مشخص می‌کند و فرجام پایانی زندگی او را درست در زمانی که احساس می‌کند به آرامش نزدیک شده مشخص می‌کند، زیبایی روایت این بخش و تصویرسازی‌های زیبای آن را باید شگفت‌ترین بخش این رمان به شمار آورد.
 
رمان «لم‌یزرع» شاید نه برترین که آغازی درخشان است بر فصل تازه‌ای از خلق ادبیات داستانی دفاع مقدس که سعی دارد رویکردی تازه بر این گونه از داستان‌نویسی رقم بزند.
 
انتشارات نیستان این کتاب را در 352 صفحه و با بهای 50 هزار تومان در اختیار علاقه‌مندان قرارداده است.