مهر/ نویسنده کتاب «هزارتوی انیمیشن» می‌گوید بهترین راه حل در برابر هوش مصنوعی این است که به آن به چشم یک دستیار هوشمند نگاه کنیم، نه رقیب کاری.

این روزها همه جا حرف از هوش مصنوعی است و حتی خیلی از مشاغل با حضور این پدیده احساس خطر کردند و به فکر کار دوم و شغل جایگزین افتادند؛ برخی اما با روی باز از این پدیده نوظهور استقبال کردند و معتقدند اوضاع کار با حضور هوش مصنوعی بهتر می‌شود. یکی ازحوزه‌هایی که در آن از سال‌ها پیش از هوش مصنوعی استفاده می‌شده و الان هم به واسطه پیشرفت هوش مصنوعی‌ها از آن بیشتر استفاده می‌شود حوزه انیمیشن و بازی‌های رایانه‌ای است.

به بهانه مطرح بودن موضوع هوش مصنوعی در این روزها به سراغ بهداد باقری نویسنده کتاب «هزارتوی انیمیشن» و عضو انجمن انیمیشن ایران رفتیم و درباره حضور هوش مصنوعی در حوزه بازی سازی و انیمیشن با وی گفتگو کردیم.

باقری گفت: هوش مصنوعی سیستم پیچیده‌ای ندارد چون زاده دست بشر است و مدل کاری اش هم به این شکل است که یکسری دیتا و الگوریتم به آن می‌دهیم تا بنا به موقعیت تصمیم‌گیری کند. حالا هرچقدر داده‌های بیشتری داشته باشد تصمیم گیری بهتری انجام می‌دهد. درست مثل اینکه به یک ربات داده بدهیم و بعد، از آن بخواهیم تصمیم‌گیری کند. البته اینکه با یک ربات طرفیم به این معنی نیست که اطلاعاتش کاملاً درست است و خطا ندارد.

وی درباره تجربه اش در استفاده از هوش مصنوعی افزود: تجربه من در استفاده از نرم‌افزارهای هوش مصنوعی این طور بود که برای نتیجه خوب گرفتن لازم است که به این نرم‌افزارها بفهمانیم که دقیقاً از آنها چه می‌خواهیم. به این معنی که اگر یک سوال ساده از نرم‌افزار بپرسیم یک جواب ساده و حتی شاید خطا دریافت کنیم اما اگر سوال با جزئیات بپرسیم جواب نزدیک به درست و واقعیت را دریافت می‌کنیم. مثلاً اگر می‌خواهیم درباره تولید محتوا در اینستاگرام بپرسیم باید بپرسیم به عنوان یک دیجیتال مارکتر چگونه باید در اینستاگرام تولید محتوا کنیم در این صورت پاسخ‌های هوش مصنوعی بر اساس تخصص و حرفه‌ای که از او پرسیدیم است. در برخی از مواقع اینقدر جواب‌هایش جزئی و دقیق است که او از ما شروع به سوال کردن می‌کند.

عضو انجمن موشن گرافیک ایران گفت: مثلاً وقتی من از هوش مصنوعی می‌خواهم که یک سناریوی عادی انیمیشن برای من بنویسد درباره چند موضوع به صورت خلاصه و تکراری شروع به نوشتن می‌کند اما وقتی از آن بپرسم به عنوان یک سناریو نویس برای یک فیلم کوتاه برای من سناریو بنویس کاملاً جزئی و حرفه‌ای سناریو می‌نویسد به طوری که حتی می‌تواند درباره حرکت دوربین، کارگردانی و دکوپاژ هم نظر دهد.

باقری با اشاره به اینکه هوش مصنوعی یک پدیده جدید نیست و قبلاً هم از آن در صنعت انیمیشن و بازی استفاده می‌شده است گفت: نکته مهم درباره هوش مصنوعی اینکه، این پدیده یک موضوع جدید نیست و از خیلی قبل وجود داشته است منتها الان پیشرفت کرده است؛ مثلاً سال‌ها پیش در بازی‌های استراتژیک وقتی با کامپیوتر بازی می‌کردیم، هیچ وقت فکرش رو نمی‌کردیم که داریم با هوش مصنوعی بازی می‌کنیم، در حالی که آن هم کار هوش مصنوعی بوده ولی به صورت ساده‌تر و با قدرت تصمیم گیری بسیار محدود، به این شکل که سازنده بازی یکسری اطلاعات در اختیار هوش مصنوعی قرار میداده که از مثلاً از یک محدوده مشخص که عبور می‌کنیم، ما را می بیند و باید تیراندازی کند. اما اتفاق تازه‌ای که در صنعت بازی و انیمیشن افتاده این است که هوش مصنوعی می‌تواند کارکتر و محیط طراحی کند و حتی شخصیت‌ها را حرکت هم دهد درحالیکه قبلاً هوش مصنوعی در این حوزه‌ها فعال نبود چون قبلاً اصلاً به این صورت نبود که بتواند تصویری ایجاد کند الان حدود یکسال است که نسل جدید هوش مصنوعی‌ها این توانایی را پیدا کرده و برای همین هم خیلی مطرح شده است. چون یکی از پرزحمت‌ترین کارهای انیمیشن سازی حرکت دادن و انیمیت کردن شخصیت‌هاست.

وی افزود: یکی از مزایای هوش مصنوعی این است که رفتار یکسان ندارد و هر دفعه یک جور رفتار می‌کند. برای همین هم الان در صنعت انیمیشن و بازی سازی خیلی از آن استفاده می‌شود البته هوش مصنوعی در انیمیشن با هوش مصنوعی در بازی‌سازی فرق دارد. چون هوش مصنوعی در انیمیشن به این شکل استفاده می‌شود که طراحی شخصیت و محیط انجام می‌دهد، در این مرحله می‌تواند بی نهایت تنوع داشته باشد، ولی وقتی به عنوان کانسپت طراحی را انجام داد، مدل سازی آن کاراکتر یا فضا انجام می‌شود و ما هربار که انیمیشن را می‌بینیم شخصیت و محیط ثابت و واحدی وجود دارد، اما در بازی سازی این طور نیست و در هر مرحله اتفاقات متفاوتی می‌افتد و رفتارها تغییر می‌کند.

این نویسنده و پژوهشگر حوزه انیمیشن در خصوص واکنش‌ها درباره هوش مصنوعی گفت: در ابتدا که این نسل از هوش مصنوعی وارد شد خیلی از دوستان و همکاران من گارد داشتند اما کم‌کم به این نتیجه رسیدند که باید با آن آشتی کنند چون زور هوش مصنوعی از ما بخاطر سرعت و ارزان بودن بیشتر است. بنابراین بهتر راه حل این است که تعاملمان با آن طوری باشد که بهترین استفاده را از آن بکنیم وگرنه خیلی از فعالان حوزه‌های مختلف هنری بیکار خواهند شد. از نظر من بهترین راه حل این است که به آن به چشم یک دستیار هوشمند نگاه کنیم نه رقیب کاری. ارزان را هم از این جهت می‌گویم که برای خیلی از کارها در انیمیشن به کامپیوترهای خیلی پیشرفته با سی پی وی خاص و نیروهای حرفه‌ای نیاز بود که ممکن بود ساعت‌ها زمان و هزینه ببرد اما الان با ورود یک هوش مصنوعی جدید همه این کارها را آن نرم‌افزار می‌تواند انجام دهد به طوری که حتی می‌تواند یک ویدئو خام را را اصلاح رنگ و نور بکند و حتی جلوه‌های ویژه به آن اضافه کند و کاراکتر واقعی را با کاراکتر مجازی با فقط چند کلیک ساده جایگزین کند.

باقری در پاسخ به این سوال که آیا امکان دارد هوش مصنوعی جای انسان را بگیرد یا نه گفت: ممکن است در آینده نه چندان دور هوش مصنوعی آنقدر پیشرفت کند که جای کار انسان‌ها را بگیرد و حتی از سازنده خودش هم با هوش تر بشود، اما تا قبل اینکه این اتفاق بیفتد ما باید سعی کنیم از آن بهترین استفاده را کنیم.

وی در خصوص اینکه آیا هوش مصنوعی می‌تواند جای خلاقیت انسان را بگیرد یا خیر، گفت: خلاقیت یعنی متفاوت و برخلاف عرف فکر کردن که هوش مصنوعی هم دقیقاً همین کار را می‌کند و حتی شاید بتوان گفت از ما خلاق‌تر است چون ما یک نفریم با یکسری تجربه‌های آموخته اما هوش مصنوعی مجموعه‌ای از تجربه‌ها و اطلاعات مختلف است. به عقیده من این طور نیست که بگوییم که ما چون انسانیم پس بهتر می‌توانیم تصمیم بگیریم.

عضو انجمن آسیفا ایران در پایان درباره وضعیت هوش مصنوعی در شرکت‌های داخلی بازی‌سازی و انیمیشن گفت: در بین همکاران داخل کشور، هوش مصنوعی هنوز در سیستم‌های عملیاتی قرار نگرفته و در بخش‌های مختلف تعریف نشده است البته خیلی از شرکت‌های داخلی هستند که از هوش مصنوعی‌های موجود برای ایده‌پردازی، تحقیق و توسعه استفاده می‌کنند با این حال ما همچنان از خیلی از کشورها عقب‌تریم چون در بسیاری از کشورها از آن استفاده شده و برآیندش بیرون آمده است اما در کشور ما هنوز به خروجی خاصی نرسیده است.