چهارشنبه 30 بهمن 1404 - 13:53

کد خبر 121334

دوشنبه 19 تیر 1402 - 16:35:00


پایان رانت خوراک پتروشیمی‌ها؟


صبح نو/متن پیش رو در «صبح نو» منتشر شده و انتشارش در «آخرین خبر» به معنای تایید آن نیست

با اصلاح نرخ خوراک پتروشیمی‌ها با نرخ جدید و متصل به قیمت صادراتی گاز ایران، علاوه بر اینکه قیمت گاز صنایع ایران به قیمت گاز منطقه‌ای و صادراتی ایران نیز پگ و متصل خواهد شد؛ همچنین این اصلاح قیمتی قدم اول برای اصلاح صنعت پتروشیمی به‌خصوص تولیدی‌های متانولی خواهد شد. بدین ترتیب که به ازای حجم مشخصی از سود دریافتی سالیانه جهت سرمایه‌گذاری در توسعه زنجیره ارزش، امکان بهره‌مندی از تخفیفات حوزه خوراک را خواهند داشت و بدین ترتیب امکان اعطای حمایت و یارانه از تولید مشروط به توسعه زنجیره ارزش و جلوگیری از خام‌فروشی نیز مهیا خواهد شد.
ما در کشورمان گاز را با قیمت بسیار پایینی در اختیار شرکت‌های پتروشیمی و متانولی قرار می‌دهیم. این قیمت‌های پایین به کاهش درآمدهای دولت که فشارش را مردم تحمل می‌کنند، عدم توجه صنایع به بهینه‌سازی مصرف گاز و انگیزه نداشتن آن‌ها برای توسعه‌ زنجیره‌ ارزش محصولات‌شان منجر شده است.
برخی شرکت‌های پتروشیمی محصولات خود را در بازارهای بین‌المللی به فروش می‌رسانند و با توجه به خوراک ارزان دریافتی، سودهای سرشاری می‌برند. با این حال، از رانت خوراک استفاده‌ می‌کنند و حاضر نیستند قیمت واقعی گاز خوراک را بپردازند.
قیمت‌های پایین خوراک، کشور را با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو کرده است. به طور مثال، شرکت‌های پتروشیمی نه‌تنها نجات‌بخش کشور از خام‌فروشی نبوده‌اند، بلکه با استفاده از خوراک ارزان با صادرات مواد اولیه‌ای همچون متانول به اقتصاد کشور ضربه زده‌اند، زیرا قیمت این ماده الان در بازارهای جهانی به‌شدت افت کرده است و برای ما صرفه صادراتی ندارد.
شرکت‌های پتروشیمی در کشور ما در شرایط بدی رشد کرده‌اند و به‌مانند فرزندی ناقص به حمایت‌های همه‌جانبه دولت و رانت خوراک و انرژی ارزان‌قیمت وابسته هستند. این شرایط مضراتی برای کشور دارد. از جمله عواقب این موضوع می‌توان به عدم توسعه‌ زنجیره‌ ارزش صنایع، بهره‌مندی خارجی‌ها از یارانه‌ دولتی انرژی در ایران، عدم مدیریت مصرف انرژی، بی‌علاقگی صنایع به تولید محصولات با فناوری بالا و مشکلات دیگر اشاره کرد. از سوی دیگر، این رانت خوراک و سوخت ارزان‌قیمت، کاهش درآمدهای پایدار دولت و بروز تورم را در پی داشته که عواقب خطرناکی برای کشور دارد. 
در صنعت نفت و گاز، شاید بدترین وضعیت را شرکت‌های پتروشیمی متانولی دارند که با استفاده از خوراک ارزان به تولید مواد اولیه میان‌دست صنعت پتروشیمی؛ یعنی متانول می‌پردازند و با قیمت‌هایی نه چندان بالا، آن را در بازارهای جهانی می‌فروشند و به دلیل داشتن رانت انرژی ارزان، باز هم صادرات خام متانول برایشان جذاب است و سودهای بالای رانتی‌ می‌برند، در‌حالی‌که مردم به‌عنوان صاحبان اصلی منابع گاز کشور از درآمدهای ارزی ناشی از فروش این ماده‌ ارزشمند محروم هستند و فشارهای ناشی از تورم را تحمل‌ می‌کنند.
از همین رو لازم است چاره‌اندیشی اساسی برای تعیین نرخ عادلانه‌ خوراک پتروشیمی‌ها داشته باشیم. پیشنهادی مبنی بر متصل کردن نرخ خوراک پتروشیمی‌ها به قیمت‌های صادراتی گاز مطرح شده است. در قالب این پیشنهاد، گفته می‌شود مانند میعانات گازی که حدود ۹۵ درصد از قیمت صادراتی از مشتریان دریافت می‌شود، پتروشیمی‌ها نیز ۸۰ درصد از قیمت صادراتی گاز طبیعی را به‌عنوان نرخ جدید پرداخت کنند. در این صورت با اصلاح نرخ خوراک پتروشیمی‌ها با نرخ جدید و متصل به قیمت صادراتی گاز ایران، علاوه بر اینکه قیمت گاز صنایع ایران به قیمت گاز منطقه‌ای و صادراتی ایران نیز پگ و متصل خواهد شد؛ همچنین این اصلاح قیمتی قدم اول برای اصلاح صنعت پتروشیمی به‌خصوص تولیدی‌های متانولی خواهد شد. بدین ترتیب که به ازای حجم مشخصی از سود دریافتی سالیانه جهت سرمایه‌گذاری در توسعه زنجیره ارزش، امکان بهره‌مندی از تخفیفات حوزه خوراک را خواهند داشت و بدین ترتیب امکان اعطای حمایت و یارانه از تولید مشروط به توسعه زنجیره ارزش و جلوگیری از خام‌فروشی نیز مهیا خواهد شد. 
 


پربیننده ترین

آخرین اخبار


سایر اخبار مرتبط