صبح نو/متن پیش رو در «صبح نو» منتشر شده و انتشارش در «آخرین خبر» به معنای تایید آن نیست

سال 2010 بود که والیبال ایران با همه تجارب و زیرساخت‌هایی که در دهه‌های گذشته به خود اضافه کرده بود، به رشد قابل‌توجهی دست پیدا کرد. یک رنسانس ورزشی که حتی می‌توان تاریخ این رشته در ایران را به «قبل از آن» و «بعد از آن» تقسیم کرد. والیبال در ایران از یک وضعیت سنتی به یک شرایط مدرن رسید که حالا باید خودش را برای مقابله با غول‌های جهان آماده می‌کرد.
والیبال نوین ایران، نام، اعتبار و هویتش با خولیو ولاسکو گره خورده است. حضور این مرد آرژانتینی در رأس تیم ملی والیبال ایران، با بلوغ یک نسل فوق‌العاده طلایی در ایران همراه شد، در‌حالی‌که فدراسیون یک برنامه 6ساله با ولاسکو داشت، درخت والیبال ایران خیلی زود و سرِ یک‌سال بار داد؛ قهرمانی در آسیا.
در پی آن ایران به جام جهانی راه یافت و «شگفتی‌ساز» لقب گرفت. اینجا بود که والیبال در ایران به یک رقیب جدی برای فوتبال تبدیل شده بود. مردم حتی تا نیمه‌شب هم بیدار می‌ماندند تا مسابقه والیبال تماشا کنند. رفته‌رفته هر چه جلو‌تر می‌رفتیم، تورِ عناوین و قهرمانی‌های آسیایی، جهانی و المپیکی پهن‌تر می‌شد تا جایی که والیبال ایران از وضعیت «پدیده» به یک «قدرت نوظهور» تبدیل شد. 
در همه این 10 سال مربیانی که آمده و رفتند، افتخارات و تجارب متفاوتی را رقم زدند. نسل‌ طلایی والیبال ایران رفته‌رفته جای خودش را به جوان‌ها داد. به تعداد لژیونر‌ها اضافه شد و نمایش بازیکنان جایگزین، نوید تکرار اتفاقات خوب و تداوم موفقیت‌ها را می‌داد. همین‌طور هم شد، والیبال ایران بعد از پوست‌اندازی بازهم قدرت جهانی بود. 
تا اینکه وارد دهه دوم قرن 21 میلادی شدیم. تیم ملی والیبال ایران با ولادیمیر الکنوِ روس، راهی المپیک 2020 شد. ما در المپیک قبلی پنجم شده بودیم و خیلی‌ها منتظر بودند در توکیو، حداقل روی سکو برویم. این اتفاق نیفتاد و ایران نهم شد. این شاید آغازی بود بر شروع دوران افول والیبال ایران بعد از یک دهه شکوفایی و مانور قدرت!
بعد از حضور پنج مربی خارجی، بالاخره شرایط برای سپردن کار به یک مربی داخلی فراهم شد. بهروز عطایی، مربی که پایاپای دوران اوج والیبال، در رده‌های پایه وظیفه تولید ستاره و تزریق به تیم بزرگسالان را برعهده داشت. او با تیم زیر 21 سال ایران در سال 2019 قهرمان جهان شد، افتخاری که هیچ‌کدام از مربیان خارجی‌ تیم بزرگسالان، حتی به آن نزدیک هم نشده بودند. گزینه‌ای بهتر و کارآمد‌تر از عطایی در دسترس نبود تا تیم ملی با او به مسابقات قهرمانی آسیا اعزام شود. تیم کارش را با قهرمانی آسیا شروع کرد، آن هم در شرایطی که این تیم پیش از حضور عطایی، یک دوره ناامید‌کننده و پرحاشیه را سپری کرده بود. 
لیگ ملت‌های 2023 از راه رسید. تیم ضعیف شروع و ضعیف تمام کرد. نتایج دور از انتظار در این دوره، همه ورزش‌دوستان را به شوک فرو برد. تیم ملی والیبال ایران در تمام ادوار حضورش در لیگ ملت‌ها، نتایج و عملکردی مثل این دوره نداشته است.‌ تنها دو پیروزی و فقط ۱۶ ست برد! این نتیجه‌ای بود که رقم خورد و ایران را در بین 16 تیم، چهاردهم کرد. 
هر چند برخی سعی دارند کادر فنی را تنها دلیل ناکامی در این دوره بدانند، ولی روند نشان می‌دهد که والیبال ایران پیش از حضور عطایی، روند نزولی‌اش را آغاز کرده بود و از مشکلات اساسی زیادی رنج می‌برد. از سویی دیگر این تیم به دلیل عدم صدور روادید و مصدومیت‌های پیاپی در چهار بازی پایانی نصفه و نیمه ظاهر شد تا حدی که خودِ سرمربی هم در آمریکا، کنار تیمش حضور نداشت. 
لیگ ملت‌های 2023 هر چقدر هم که برای ما تلخ تمام شد، ولی نکاتی داشت که می‌توان دوباره به آینده امیدوار بود. مهم‌ترین اتفاق ممکن، استفاده پررنگ از بازیکنان جوانی بود که با همین کادر فنی، قهرمان جوانان جهان شده بودند. تیم ملی تقریبا یک بار دیگر پوست‌اندازی کرده و در این دوره لیگ ملت‌ها، به مهره‌هایی تجربه حضور داده است که هنوز برای جنگیدن، پس گرفتن و قهرمان شدن، فرصت زیادی در پیش دارند.

درس اول از لیگ ملت‌ها؛ سیاست و ورزش یک روح‌اند در دو بدن 
تیم ملی ایران روزگار خوبی را در لیگ ملت‌ها تجربه نکرد. تقریبا همه اتفاق‌نظر داشتند تیم ملی خوب بازی نمی‌کند و اثری از نبوغ انفرادی هم نیست. از لحاظ فنی، تیم ملی مشکلات زیادی داشت و غیبت بازیکنانی که روزگاری تیم روی دور آنها می‌چرخید هم بی‌تأثیر نبود؛ یکی مثل سعید معروف. 
با همه این اوصاف، این دوره از لیگ ملت‌ها چیز‌هایی را به‌خوبی به ما ثابت کرد. مثلا اینکه جای خالی بعضی‌ها را هیچ‌وقت نمی‌توان پر کرد. نمی‌توان همیشه احساس کرد سعید معروف‌ها قرار است باشند و همیشه کمک کنند. یک روز عمر ورزش حرفه‌ای‌شان تمام می‌شود و باید از قبل، به فکر روز مبادا بود.
اصل دیگر این است که اگر یک تیم برنامه آماده‌سازی خوبی نداشته باشد، نمی‌توان حساب زیادی روی موفقیتش باز کرد. تیم بهروز عطایی پیش از اعزام به این مسابقات به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، تدارک خوبی ندیده بود و اردوی تدارکاتی ترکیه نیز نتوانسته بود کمک زیادی برای رشد و هماهنگی تیمی داشته باشد. 
 همه درس‌های این لیگ ملت‌ها، البته فنی نیست. این دوره درس‌های غیرفنی را هم برای ما داشت. اتفاقی که شاید مهم‌ترین درس حضور‌‌مان در این دوره را به ما یاد داد؛ اینکه والیبال هم مثل خیلی از بخش‌های ورزش دنیا، دلبستگی شدیدی به سیاست دارد. جدایی ورزش از سیاست که نه؛ سیاست و ورزش اینجا یک روح‌اند در دو بدن. 
شما تصور کنید که مسابقات، مراحل آخر و حساسش را سپری می‌کند و آمریکا به‌عنوان میزبان دور سوم معرفی شده است. آن وقت کشور میزبان به‌راحتی هر چه تمام‌تر و با قلدری، ویزای چند عضو تیم ملی ایران را صادر نمی‌کند. جالب این است که با این اقدام ظالمانه، حتی آب هم از آب تکان نمی‌خورد. پیش از شروع لیگ ملت‌ها، احتمال داده می‌شد که ممکن است آمریکا چوب لای چرخ صدور روادید ملی‌پوشان بگذارد. اتفاقی که البته در سفر تیم به هلند هم داشت رخ می‌داد، ولی خیلی جدی نشد. آمریکا اما به بهروز عطایی، سرمربی تیم ملی هم اجازه نمی‌دهد در کنار تیم باشد. امین اسماعیل‌نژاد و آرمان صالحی به‌عنوان بازیکنان شاخص تیم ملی، با عدم صدور روادید از حضور در این مسابقات محروم می‌شوند و تیم ملی ایران «ناقص» به آمریکا اعزام می‌شود. 
کارشکنی‌ آمریکایی‌ها محرز و از همان ابتدا روشن شده بود که این کشور قصد ندارد به تمامی اعضای تیم ملی والیبال ویزا بدهد. از سوی دیگر با توجه به اینکه تیم ملی برای ادامه یک تورنمنت، گذرش به آمریکا افتاده بود، عملا نمی‌توانست از این مسابقات کناره‌گیری کند و مجبور بود، حتی با تیم نصفه و نیمه هم که شده، خودش را به مسابقات برساند. نکته‌ای که محمدرضا داورزنی نیز به آن اشاره کرد و گفت: «اگر فقط برای یک بازی با آمریکا، قرار بود به این کشور برویم، هیچ‌وقت تیم را اعزام نمی‌کردیم.» 
هر چند که در ابتدای کارشکنی‌ها اعلام شد «اگر برای تمامی اعضای تیم ملی روادید صادر نشود، تیم ملی به آمریکا اعزام نمی‌شود.»، ولی به خوبی می‌دانیم حتی اگر چنین اتفاقی هم رخ می‌داد، جرایم و محرومیت‌های شدیدی گریبان والیبال ایران را می‌گرفت.