آرمان ملی/متن پیش رو در «آرمان ملی» منتشر شده و انتشارش در «آخرین خبر» به معنای تایید آن نیست

در روزهای اخیر فضای سیاسی و اجتماعی کشور در ابعاد مختلف شاهد اتفاقات و اظهاراتی است که با گذشته متفاوت است. از جمله بحث فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی که روزی قالیباف از آن انتقاد می‌کرد اما دیروز بر راه اندازی شبکه ملی که نوعی تداوم فیلترینگ است تاکید کرد. دلیل این تغییر مواضع چیست؟
 
 نخستین گمانه انتخابات مجلس دوازدهم در اسفندماه است. قالیباف به‌خوبی می‌داند طیفی از اصولگرایان بویژه جبهه پایداری عزم خود را برای دور کردن قالیباف از کرسی ریاست جزم کرده‌اند بنابراین پربیراه نیست که رئیس فعلی مجلس بخواهد در ماه‌های پایانی مجلس یازدهم به نحوی رفتار کند تا از میزان مخالفت‌ها کاسته شود و او بتواند بار دیگر بر کرسی ریاست بنشیند.

در مجلس چه گذشت؟

 روز گذشته وزیر ارتباطات به مجلس فراخوانده شد تا پاسخگوی سوالات باشد. یکی از سوالات درباره شبکه ملی ارتباطات بود. شبکهٔ ملی اطلاعات که با نام‌های دیگر اینترنت ملی و شبکهٔ ملی اینترنت نیز شناخته می‌شود، اینترانت ملی ایران است. مرداد ۱۴۰۰ طرح صیانت از حقوق کاربران (مشابه لایحه صیانت از داده شخصی) مرتبط با زیرساخت اینترنت ملی به شکل آزمایشی اجرا شد.  سوال محمدرضا پورابراهیمی، نماینده مجلس درباره همین موضوع بود. وزیر ارتباطت دیروز توضیح داد: دشمنان بیش از صد هزار سایت و سرویس پرکاربرد را برای مردم  و نخبگان تحریم کرده‌اند ما با مهندسان خودمان این ظرفیت را ایجاد کرده‌ایم  بدون نیاز  به فیلترشکن  نخبگان بتوانند از این این سرویس‌ها استفاده کنند. همچنین برنامه‌هایی را برای کاهش تاخیر بازی‌ها یارانه برای گیمرها انجام دادیم.

زارع پور ادامه داد: بیش از 40 میلیون نفر از شبکه اجتماعی داخلی استفاده می‌کنند که در این چند ماه روند  افزایشی داشته است. وزیر ارتباطات تصریح کرد: مسیرهای ورودی اینترنت به کشور را تنوع داده‌ایم که اگر از یک مسیر اینترنت قطع شد با مشکلی مواجه نشویم. سهم اقتصاد دیجیتال از 6/5 درصد به 7/5 درصد رسیده است. پس از توضیحات وزیر ارتباطات بود که پورابراهیمی اعلام کرد قانع شده است.  گقتنی است در آبان سال گذشته هم وزیر ارتباطات در مجلس حضور یافته و گفته بود:« شبکه ملی اطلاعات 59 درصد پیشرفت داشته و در کمتر از دو سال دوبرابر پیشرفت کرده است. او وعده داد این پروژه حداکثر تا سال 1403 تکمیل شود.»

حمایت  از محدودشدن اینترنت؟

اما محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس در جلسه علنی دیروز مجلس و پس از بررسی سوال محمدرضا پورابراهیمی، نماینده کرمان از عیسی زارع‌پور وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات درباره علت ضعف عملکرد این وزارتخانه در زمینه‌های عملیاتی توسعه ارتباطات و قانع شدن مشروط نماینده کرمان از توضیحات وزیر، گفت:ان شاءالله طبق وعده داده شده، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در این حوزه تلاش خواهد کرد تا مشکلات مربوط به زیرساخت‌های ارتباطی مرتفع گردد. رئیس مجلس در ادامه بیان کرد: بنده همین‌جا از شخص وزیر درخواست دارم در کنار این موضوع بحث شبکه ملی اطلاعات را با اولویت پیش برده و با جدیت در دستور کار خود قرار دهید.

مواضع قبلی قالیباف چه بود؟

آنچه روز گذشته از سوی رئیس مجلس مطرح شد، تعجب را بر چهره آنانی آورد که از اظهارات سال‌های گذشته قالبیاف درباره شبکه‌های اجتماعی، فیلتر  و اینترنت ملی آگاه بودند. طبق تعریف مصوب در تبصره ۲ ماده ۴۶ قانون برنامه پنجم توسعه و مصوبه شورای عالی فضای مجازی  شبکه ملی اطلاعات کشور، شبکه‌ای مبتنی بر قرارداد اینترنت  IP به همراه سوئیچ‌ها و مسیریاب‌ها و مراکز داده‌ای است به صورتی که درخواست‌های دسترسی داخلی و اخذ اطلاعاتی که در مراکز داده داخلی نگهداری می‌شوند به هیچ‌وجه از طریق خارج کشور مسیریابی نشود و امکان ایجاد شبکه‌های اینترانت و خصوصی و امن داخلی در آن فراهم شود. با تاکید بر استفاده از اینترنت ملی دیگر نیاز به طرح صیانت نیست چرا که امکان استفاده از شبکه‌های مجازی مانند تلگرام ، توئیتر ، اینستاگرام و... وجود نخواهد داشت.

اکنون قالیباف بر راه‌اندازی اینترنت ملی تاکید دارد اما پیش از این بارها به عدم مخالفت با شبکه‌های اجتماعی متهم شده بود به عنوان نمونه در آبان سال گذشته برخی سایت‌ها نوشتند«قالیباف که در روزهای مطرح شدن طرح صیانت از فضای مجازی تلاش می‌کرد مخالفتش با این طرح را علنی نکند و بیشتر اطرافیانش اعلام موضع می کردند، حال این روزها که اعتراضات به زیان‌های اقتصادی فیلتر اینستاگرام بالا گرفته است،علنا وارد میدان شده و در کنار یارانش در صف مخالفان فیلترینگ ایستاده است.» همچنین مانند آن روزی که عیسی زارع پور، وزیر ارتباطات برای پاسخگویی به سؤال نمایندگان به ساختمان هرمی شکل بهارستان رفته بود و هنگامی که از حضور مردم در پلتفرم‌های داخلی حرف زد، با انتقاد ضمنی قالیباف مواجه شد که گفت:« انتقال از یک پلتفرم خارجی به داخلی به‌صورت دستوری امکان‌پذیر نیست.

این اقدام باید به‌صورت یک کوچ توأم با تسهیل‌گری صورت بگیرد؛ به‌نوعی که انگیزه لازم برای این انتقال فراهم شود.» حتی محمدسعید احدیان، دستیار سیاسی رئیس مجلس هم پیش از این، در توئیتی با انتقاد از فیلترینگ فضای مجازی نوشته بود: «ممنوعیت فعالیت اکانت‌های شخصی مسئولین با شمول گسترده در پلتفرم‌های خارجی یعنی حذف بخش اصلی اکانت‌های مؤثر جبهه انقلاب در جنگ‌شناختی. آقایان! تنهاگذاشتن این مردم بی‌دفاع با سعودی اینترنشنال و بی‌بی‌سی، مثل تنهاگذاشتن مردم با داعش در جنگ نظامی است.»