هم میهن/متن پیش رو در هم میهن منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

بایزید مردوخی کارشناس اقتصادی: مهار تورم کار ساده‌ای نیست 

میانگین تورم کشور بعد از سال 97 تقریبا دوبرابر شده و به 40 درصد رسیده است. در چنین شرایطی داده‌های اقتصادی، تورم بیشتر در سال 1402 را هشدار می‌دهند. بایزید مردوخی، اقتصاددان در رابطه با کنترل تورم در گفت‌وگو با هم‌میهن گفت: «کنترل تورم اصلا ساده نیست. برای اینکه بتوانیم تورم را کنترل کنیم، باید تمام قوانین و مقررات اقتصادی کشور و شیوه مدیریت دستگاه‌های دولتی بازبینی شود.»

‌تحقق شعار امسال یعنی «مهار تورم و رشد تولید» تا چه اندازه امکان‌پذیر است؟
مقاوم اول یک کشور فرمانی کلی متناسب با نیاز جامعه مطرح می‌کند اما عملیاتی شدن این شعارها وظیفه مسئولین و نظام تدبیر است. نظام تدبیر باید برنامه‌های مشخص و اقدامات معین برای عملیاتی شدن فرمان رهبر داشته باشد. متاسفانه کندی کار در کشور ما به دلیل ضعف نظام تدبیر است. نظام تدبیر را مجموعه مسئولین اجرایی کشور تشکیل می‌دهند، اما متاسفانه این مسئولین یا کارشان را بلد نیستند و یا به نحو احسن انجام نمی‌دهند و عمده اقدامات این نظام تدبیر در جهت سامان دادن به اقتصاد به نتیجه نمی‌رسد. شعار «مهار تورم و رشد تولید» شعار مطلوبی است و همه مردم و دولت‌ها هم می‌خواهند که تورم مهار شود و تولید افزایش پیدا کند اما اجرایی شدن این شعار به بدنه دولت بستگی دارد. اجرایی شدن این شعار به اصلاح کلی نظام تدبیر بستگی دارد، اما این اتفاق هم در یک سال امکان‌پذیر نیست و لازم هم نیست که حتما تورم در یک سال مهار شود، اما مهار تورم و انگیزه برای اصلاح نظام تدبیر از یک جایی باید شروع شود.

‌دولت برای مهار تورم باید چه اقداماتی انجام دهد؟
کنترل تورم اصلا ساده نیست. برای اینکه بتوانیم تورم را کنترل کنیم، باید تمام قوانین و مقررات اقتصادی کشور و شیوه مدیریت دستگاه‌های دولتی بازبینی شود. شیوه مدیریت دستگاه‌های مالیاتی، عملیاتی، سازمان برنامه و بودجه و سایر دستگاه‌های تاثیرگذار بر اقتصاد باید بازبینی و اصلاح شود. برای کنترل تورم حتی بخش خصوصی باید حساسیت نشان دهد. بنگاه‌های خصوصی نمی‌توانند قانون‌گذاری کنند اما می‌توانند با اصلاح شیوه مدیریت خود به کنترل تورم و افزایش تولید در کشور کمک کنند. حتی اگر همه این اقدامات انجام شود کنترل تورم در یک سال امکان‌پذیر نیست و سیاست اصلاحی اقتصاد کشور برای کنترل تورم، طولانی‌مدت خواهد بود.

‌میانگین تورم کشور در چند سال اخیر به 40 درصد رسیده است. چرا دولت در کنترل تورم ناتوان است؟
دولت هزینه‌های زیادی دارد و برای تامین هزینه باید درآمد کسب کند اما در چند سال اخیر درآمدهای دولت به شدت کاهش پیدا کرده و دولت برای تامین هزینه‌های خود به چاپ پول متوسل شده است. مسئله تورم در اقتصاد کاملا روشن است. دولت خود با ایجاد نقدینگی، تورم را افزایش می‌دهد. ساده بگویم دولت‌ها باعث افزایش تورم در کشور شده‌اند، چون هزینه‌های بالایی دارد. هزینه‌های دولت به شدت بالا است و به نظر من باید در ساختار نظام اداری، اقتصادی و سیاست‌گذاری تجدیدنظر اساسی شکل بگیرد. هزینه‌های دولت باید کاهش پیدا کند. تا زمانی که هزینه‌های دولت زیاد است، نمی‌توان انتظار کاهش تورم را داشت چون دولت نمی‌تواند حقوق کارمندان خود را پرداخت نکند و برای همین مجبور است که دست به افزایش نقدینگی بزند. دولت یک نهاد پرهزینه است و کاهش هزینه‌های دولت هم کار ساده‌ای نیست. مراجع و نهادهایی که برای دولت هزینه‌های سنگین ایجاد می‌کنند، به‌راحتی از بودجه دولت دست نمی‌کشند و برای همین دولت نمی‌تواند هزینه‌ها را کاهش دهد. یک دولت مقتدر باید نهادهای غیرضروری را که بودجه‌های کلان هم می‌گیرند به مرور زمان تعطیل کند و هزینه دستگاه‌های دولتی را کاهش دهد. دولت باید بتواند با هزینه کم کشور را به صورت مولد اداره کند.