هم میهن/متن پیش رو در هم میهن منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

«میدل‌ایست ‌آی» نوشت: تصمیم عربستان سعودی برای پیوستن به سازمان همکاری شانگهای به رهبری چین (SCO) به‌عنوان «شریک گفت‌وگو» در روز سه‌شنبه به‌عنوان یک تحول مهم در بحث نفوذ فزاینده پکن در منطقه مورد استقبال قرار گرفت. این تصمیم با انگیزه‌های اقتصادی شکل گرفته است، اما پیامد‌های ژئوپلیتیکی این توافق غیرقابل‌انکار است.
علاوه بر اینکه عربستان سعودی در سال ۲۰۲۲ موقعیت قطب خود را به‌عنوان بزرگترین صادرکننده نفت به چین حفظ کرد، پکن همچنین به بهبود مهم روابط بین ریاض و تهران در ماه مارس کمک کرد. توافق عربستان و ایران که بسیاری از تحلیلگران منطقه را غافلگیر کرد، به نظر می‌رسید که بیش از هر چیز بر نفوذ فزاینده چین در منطقه و توانایی شکل‌دهی و میانجیگری بین رقبای منطقه‌ای تأکید می‌کند.
نجاح العتیبی، تحلیلگر سیاست‌های سعودی مستقر در لندن، می‌گوید: «ریاض می‌داند که انتخاب یک رابطه با یک طرف به قیمت دیگری هزینه سنگینی خواهد داشت.» او به میدل‌ایست ‌آی گفت: «عربستان سعودی مایل است روابط خود با چین، بزرگترین شریک تجاری خود را توسعه دهد و در عین حال روابط خود را با شریک امنیتی خود، ایالات‌متحده حفظ کند.» سازمان همکاری شانگهای یک اتحادیه سیاسی و امنیتی از کشور‌هایی است که بخش اعظم اوراسیا ازجمله چین، هند و روسیه را در بر می‌گیرد و به‌عنوان وزنه تعادلی در برابر نفوذ غرب در آسیا طراحی شده است. ایران در سال ۲۰۰۸ درخواست عضویت در سازمان همکاری شانگهای را داد و یکی از چهار کشور ناظر در این سازمان بود. سال گذشته، این نهاد امنیتی درخواست پیوستن ایران به این گروه را تائید کرد.
چین همچنین پیش از آن در تلاش برای تعمیق و گسترش روابط دوجانبه دو کشور، قرارداد مشارکت راهبردی ۲۵ ساله با ایران امضا کرد. العتیبی گفت: با ظهور چین به‌عنوان یک قدرت بین‌المللی رو به رشد، ریاض نمی‌خواهد روابط چین در منطقه تنها به روابط استراتژیک با ایران محدود شود. هدف عربستان تقویت وزنه‌ی خلیج‌فارس و عرب‌ها در دایره روابط چین با منطقه است. مائو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین، پس از توافق با عربستان سعودی، گفت: «نما آماده‌ایم همکاری با طرف سعودی را در چارچوب سازمان همکاری شانگهای تقویت کنیم تا کمک‌های بیشتری به حفظ امنیت و ثبات منطقه و ارتقای توسعه مشترک داشته باشیم. به‌نوبه خود، ریاض در بحبوحه برنامه اصلاحات بلندپروازانه خود به نام چشم‌انداز ۲۰۳۰ قرار دارد که محور اصلی تلاش‌های محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان برای مدرن کردن سعودی است.» العتیبی توضیح داد: «روابط با چین فرصت‌های اقتصادی مختلفی را فراهم می‌کند که در خدمت دستور کار ولیعهد سعودی محمد بن‌سلمان است که به دنبال تنوع بخشیدن به اقتصاد کشور و جذب سرمایه‌های خارجی بزرگ در زمینه‌های زیرساخت، تولید و فناوری است». اعتقاد بر این است که دولت چین به دنبال آن است که به‌طور فزاینده‌ای پایه‌های یک نظم پساآمریکایی و به‌طور گسترده‌تر پساغربی را در منطقه بگذارد. این استراتژی که به‌طور گسترده به‌عنوان ممانعت از ادامه کار دکترین کارتر آمریکاست که خلیج‌فارس را حوزه نفوذ انحصاری خود می‌داند.
جورجیو کافایرو، مدیرعامل شرکت مشاور ریسک ژئوپلیتیکی Gulf State Analytics، گفت: سال‌هاست که روابط عربستان سعودی با چین در چارچوب یک محیط چند قطبی‌تر عمیق‌تر شده است. او افزود: «بزرگ‌انگاری اهمیت پکن در تصمیم سیاست خارجی ریاض دشوار است.» کافیرو افزود، درحالی‌که درباره قدرت و نفوذ سازمان شانگهای نبایستی زیاده‌روی شود و آماده جایگزینی نقش امنیتی ایالات متحده در منطقه نیست، چین به دنبال این است که خود را به‌عنوان یک میانجی امنیتی مطرح کند. کافیرو اضافه کرد: «هیچ راهی وجود ندارد که بتوان سازمان همکاری شانگهای را با ناتو مقایسه کرد. این یک اتحاد نظامی نیست. بلکه یک اتحادیه اقتصادی-سیاسی است.» با تشدید رقابت آمریکا و چین، به نظر می‌رسد روابط اقتصادی رو به رشد بین منطقه و پکن عاملی است که روابط رو به گسترش را تقویت می‌کند. ایالات متحده ناظر و شاهد چرخش ژئواکونومیکی عربستان سعودی و سایر کشور‌های حاشیه خلیج‌فارس به سمت شرق بوده است.