دنیای اقتصاد/متن پیش رو در «دنیای اقتصاد» منتشر شده و انتشارش در «آخرین خبر» به معنای تایید آن نیست

 سایت نظامی اسکرامبل- Scramble - درخصوص تحویل جنگنده‌های سوخو۳۵ به ایران توسط روسیه به گمانه‌زنی دست زد و مدعی شد: ایران هنوز قصد خرید جنگنده سوخو را ندارد. همزمان با انتشار این خبر، به گزارش سایت جماران امیر آشتیانی، وزیر دفاع جمهوری اسلامی ایران نیز روز چهارشنبه ۲۸ تیر ماه در حاشیه جلسه هیات دولت با بیان اینکه ایران هنوز قصد خرید جنگنده سوخو را ندارد گفت: در حوزه هوایی شرایط بسیار خوبی داریم و در همه زمینه‌ها مثل ساخت، تولید و تحقیق و... جزو کشورهای برتر دنیا هستیم. اگر احساس نیاز بکنیم ممکن است خرید سوخو را دنبال کنیم.
 
سایت نظامی هلندی اسکرامبل مستقر در آمستردام که از سال ۱۹۷۹ به تولید محتوا درخصوص مسائل نظامی روز به شکل انتشار یک ماهنامه اقدام می‌کند، دلیل اظهارات این مقام بلندپایه ایرانی را خودداری دولت روسیه از انتقال فناوری تولید قطعات سوخوها در ایران و ارائه دانش نگهداری هواپیما در داخل کشور تا ۳۰ سال آینده می‌داند.

اسکرامبل می‌نویسد: روسیه می‌خواهد هواپیماهایی را که در وهله اول برای نیروهای هوایی مصر در نظر گرفته شده بود؛ بدون تعمیر و نگهداری مناسب، سلاح و پشتیبانی قطعات یدکی، بفروشد. اگرچه این موضوع تایید نشده است، اما به نظر می‌رسد روسیه نیز به درخواست دولت ایران برای تامین Su-۳۵SE و سفارش ۱۲ هواپیمای جنگی دو سرنشینه Su-۳۰SME۲ پاسخ منفی داده است. با نگاهی به اظهارات فوق، مجله اسکرامبل ارزیابی می‌کند که روسیه عمدتا به دلیل تعهدات داخلی مربوط به جنگ با اوکراین قادر به پاسخگویی به تقاضای ایران نیست.

برای اولین بار در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۲، مجله اسکرامبل نوشت که وزیر دفاع ایران تایید کرد که ایران هواپیمای Su-۳۵SE  را دریافت خواهد کرد. این سایت در آن مقطع نوشت: سفارش اولیه ۲۴ فروند Su-۳۵SE برای نیروی هوایی مصر اکنون به نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران تغییر جهت داده خواهد شد.

تعداد دقیق هواپیماهایی که قرار است تحویل ایران داده شوند به طور رسمی تایید نشده است، اما با نگاهی به وضعیت نیروی هوایی ارتش و وسعت کشور برای دفاع، به بیش از ۲۴ هواپیمای جنگنده جدید نیاز دارد تا واقعا توانایی‌ها را تقویت کند. سوال آموزش نیز بی‌پاسخ مانده است. آموزش خلبانان ایرانی Su-۳۵SE ظاهرا در حال حاضر در روسیه در حال انجام است، اما برای خدمه آینده، ایران باید بتواند خدمه خود را آموزش دهد.

مجله اسکرامبل همچنین در آن مقطع ارزیابی کرد که سفارش بعدی برای هواپیماهای آموزشی پیشرفته در مدت کوتاهی اعلام خواهد شد.

روسیه برای فروش جنگنده سوخو ۳۵ خود به دنبال مشتری می‌گردد و از قرار مصر، الجزایر و اندونزی به علت ترس از تحریم‌های آمریکا، از خرید این نوع هواپیما از روسیه منصرف شده‌اند.

 با اینکه تحریم تسلیحاتی ایران که در سال ۲۰۰۷ از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد برقرار شده بود در سال ۲۰۲۰ لغو شد اما دولت روسیه همچنان از فروش جنگ‌افزار به ایران امتناع ورزیده است.در ضمن مقامات روسیه از آن نگرانند که ایران به علت ادامه تحریم‌های غرب، نتواند بهای جنگ افزارهای خریداری شده را پرداخت کند.

با این حال جنگ اوکراین در شرایط کنونی دلیل مهم‌تر و در عین حال تعیین کننده‌تری برای امتناع روسیه از تحویل جنگنده‌های سوخو ۳۵ به شمار می‌رود.

در کنار این عامل، فشار لابی‌های منطقه‌ای از جمله فشار اسرائیلی‌ها نیز مطرح است، چون دریافت این جنگنده‌ها می‌تواند موقعیت ایران را در آسمان منطقه تقویت کند و همزمان موازنه‌ای را با بازیگران رقیب و همچنین دشمنان جمهوری اسلامی ایجاد کند.

این مساله حتی لابی دولت‌های عرب خلیج فارس را هم در بر می‌گیرد که همواره از وضعیت موجود سوءاستفاده کرده و نسبت به تقویت این بعد خود با خرید جنگنده‌های غربی اقدام کرده‌اند. تهران در سال‌های اخیر هیچ هواپیمای جنگنده جدیدی به استثنای چند جنگنده روسی میگ-۲۹ خریداری نکرده است. به غیر از میگ-۲۹، ایران عمدتا از هواپیماهای اصلاح شده بومی اف-۴ فانتوم، اف-۱۴ تامکت و اف-۵ تایگر مربوط به دهه ۱۹۷۰ استفاده می‌کند.

به نظر می‌رسد که اگر خرید جنگنده سوخو ۳۵ روسیه نهایی شود، یکی از مهم‌ترین خریدهای تسلیحاتی ایران از زمان انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ خواهد بود، زیرا با نوسازی و افزایش توانمندی نیروی هوایی ایران، روابط نظامی و دفاعی نوپا میان تهران و مسکو را نیز وارد مرحله جدیدی خواهد کرد که پیامدهای کلیدی بر موازنه قوا و بازدارندگی در سراسر قفقاز جنوبی و منطقه غرب آسیا خواهد داشت.