دنیای اقتصاد/متن پیش رو در «دنیای اقتصاد» منتشر شده و انتشارش در «آخرین خبر» به معنای تایید آن نیست

ویلیام جی.برنز برای نخستین‌بار در بین مقامات آمریکا دست به انتشار گزارشی از خسارات شورش گروه مزدور واگنر زد. این گزارش حاوی اطلاعاتی از خساراتی است که این گروه به ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه زده است. به نوشته روزنامه نیویورک‌تایمز، در مفصل‌ترین گزارش عمومی که تاکنون توسط یک مقام آمریکایی ارائه شده است، مدیر سی‌آی‌ای روز پنج‌شنبه ارزیابی گزنده‌ای از آسیب واردشده به ولادیمیر وی.پوتین، رئیس‌جمهور روسیه توسط شورش گروه مزدور واگنر ارائه کرد و گفت که این شورش سوالاتی را درباره قضاوت پوتین از رویدادها مطرح کرده است.
ویلیام جی برنز، مدیر سی‌آی‌ای، در سخنرانی در مجمع امنیت آسپن، یک کنفرانس سالانه امنیت ملی، گفت که در بیشتر ۳۶ساعت شورش ماه گذشته، سرویس‌های امنیتی روسیه، ارتش و تصمیم‌گیرندگان «به نظر می‌رسیدند که سرگردان باشند.» برنز گفت: «برای بسیاری از روس‌هایی که این را تماشا می‌کردند، تصویری از پوتین داشتند که همیشه حافظ نظم و امنیت است؛ اما حالا در این مورد سوالاتی مطرح شده است. او مثال سرگردانی مردم را به داستان معروفی تشبیه کرد که لباسی تن شاه نبود؛ اما فکر می‌کرد که لباسی تنش است که دیگران آن را می‌بینند. او گفت: این سوال مطرح شده است که آیا اساسا لباسی تن شاه بوده یا دست‌کم چرا لباس پوشیدن او این همه طول کشید؟

اظهارات برنز درباره فلج شدن کرملین در جریان شورش یوگنی وی.پریگوژین و گروه مزدورش، در حالی صورت گرفت که یک روز قبل از او، همتای انگلیسی‌اش، ریچارد مور، رئیس ام‌آی۶، گفته بود این شورش شکاف‌هایی را در حکومت پوتین نشان داد. برنز گفت درحالی‌که پریگوژین در حال ساختن برخی از مراحل شورش بود، انتقاد او از رهبری نظامی روسیه که طی ماه‌ها جنگ علنی بیان نمی‌شد، موجب شد که این صدا واضح‌تر شنیده شود. پریگوژین همچنین به‌شدت از استدلال کرملین برای جنگ علیه اوکراین انتقاد کرد. برنز گفت کانال تلگرامی که در آن پریگوژین ویدئویی را منتشر کرد که در آن استدلال اصلی روسیه برای حمله به اوکراین را به چالش می‌کشید، یک‌سوم جمعیت روسیه تماشا کردند.

برنز افزود: «آن ویدئو حاوی کوبنده‌ترین انتقاد از پوتین برای استدلال وی برای جنگ یا انجام جنگ و فساد در هسته رژیم پوتین بود که من تاکنون از یک روسی یا حتی غیر روسی شنیده‌ام.» برنز تایید کرد که ایالات متحده اطلاعی از احتمال وقوع شورش داشته است. او پیش‌بینی کرد که پوتین تلاش خواهد کرد تا نیروهای واگنر را از پریگوژین جدا کند تا قدرت رزمی گروه مزدور او را برای جنگ روسیه علیه اوکراین حفظ کند. برنز گفت که از زمان شورش و معامله‌ای که به آن پایان داد، پریگوژین در مینسک در بلاروس بوده، اما مدتی را نیز در روسیه گذرانده است.

او گفت که اگر پریگوژین در نهایت «از مجازات بیشتر فرار کند»، شگفت‌زده خواهد شد. او در این نشست تصریح کرد که رهبر روسیه ممکن است همچنان به‌دنبال تلافی علیه پریگوژین باشد. برنز گفت: «آنچه ما می‌بینیم رقص بسیار پیچیده‌ای بین پریگوژین و پوتین است. من فکر می‌کنم پوتین کسی است که به‌طور کلی فکر می‌کند انتقام غذای سردی است که به بهترین شکل سرو می‌شود. بنابراین او سعی می‌کند تا جایی که می‌تواند فعلا اوضاع را آرام نگه دارد و بعد به حل آن مشکل بپردازد.» برنز، سفیر سابق ایالات متحده در روسیه که نزدیک به دو دهه پیش در مسکو خدمت کرده است، افزود که رهبر روسیه در نهایت انتقام خواهد گرفت. در اوایل ماه جاری، جو بایدن، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا گفت این خطر وجود دارد که رئیس واگنر مسموم شود.

برنز این نکته را هم مطرح کرد که این فقط پریگوژین نیست که با عواقب مواجه می‌شود. مقامات ایالات متحده به‌طور خصوصی گفته‌اند که یک ژنرال ارشد روسی، سرگئی وی.سوروویکین، از برنامه‌های پریگوژین اطلاع قبلی داشته و احتمالا از شورش حمایت کرده است. برنز در پاسخ به این سوال که آیا ژنرال سوروویکین آزاد بوده یا بازداشت شده است، گفت: «فکر نمی‌کنم او در حال حاضر از آزادی زیادی برخوردار باشد.»