آرمان امروز/

علی اکبر صالحی، وزیر پیشین امور خارجه در مصاحبه ای طولانی، چند نکته ظریف در خصوص سیاست خارجی و دیپلماسی عنوان کرد که مهم ترین قسمت مصاحبه این چهره سیاسی است.  وی در قسمتی از مصاحبه خود گفته است که چینی ‌ها خودشان به ما می‌گویند که رابطه خود را با آمریکا تنظیم کنید تا مشکل ما حل شود. این را به ما گفته اند. روس‌ها هم این را به ما گفته اند. خیلی جالب و قابل تأمل است! صالحی گفت: این شرایط اقتصادی ماست که نمی‌توانیم با اغلب بانک‌های مهم دنیا رابطه داشته باشیم و همه چیز برای ما گران تمام می‌شود. بالاخره ما نیاز داریم و باید نیازهایمان را از خارج وارد کنیم. چون این کارها را نمی ‌توانیم به سهولت انجام دهیم، قیمت جنسی که می‌خریم، بیشتر می‌شود. او افزود: همین پولی که گفته اند از کره جنوبی قرار است آزاد شود– فعلا چند بار گفته اند آزاد خواهد شد – اگر فرض کنیم آزاد شود، گفته اند یک بار باید به سوییس برود و در نتیجه در تعیین نرخ تسعیر، ما دوباره کلی پول از دست می‌دهیم. صالحی افزود: البته یک مقدار ساده اندیشی است که ما فکر کنیم آمریکا که به دنبال مهار چین است، در چنین شرایطی اجازه دهد کشورهایی که در حوزه نفوذ آمریکا هستند، آزادانه بتوانند هرچقدر می‌خواهند به چین نفت و گاز بدهند و پولش را هم به یوآن بگیرند. تا حدی آمریکا ممکن است اغماض بکند اما اگر بخواهد چین را مهار بکند، قطعا به میدان می‌آید. باید توجه داشت که این همه پایگاه هوایی و دریایی و زمینی در خلیج فارس را برای چه گذاشته است؟ جز برای نفت و گاز؟ او افزود: به هر حال هر کشوری دارد سعی می‌کند از این آب گل آلود برای خودش بهره لازم را ببرد. قضایا دارد خیلی آشفته می‌شود و ما در این آشفتگی وضعیت نسبتا معقولی را در حوزه نظامی، دفاعی و جبهه مقاومت در منطقه داریم. الان ایران یک قدرت منطقه‌ای است و این حقیقت را دوست و دشمن اذعان دارد. چون الان ما قدرت منطقه‌ای هستیم، فرصت خوبی است که بنشینیم با غرب و در راس آن‌ها آمریکا یک گفتگو و یک مذاکره وسیع تری را انجام دهیم. شاید اسمش را بگذاریم مذاکره سیاسی. ما تا الآن با آمریکا چندین بار مذاکره مستقیم داشته ایم اما مذاکره حول محورهای خاص بوده مثلا افغانستان، عراق، آزادسازی زندانی‌ها و برجام.

او افزود: بعضی‌ها بر اساس شواهدی معتقدند آمریکا در حال افول است. باشد افول کند، ولی چه زمانی افول می‌کند؟ اگر تا سال دیگر افول کند می‌ارزد تا یکسال صبر کنیم. اما آمدیم و تا ۳۰ سال دیگر افول نکرد. ما باید در این ۳۰ سال چه کار کنیم؟ بالاخره ما باید مشکلمان را حل بکنیم. صالحی ادامه داد: من فکر می‌کنم شاید الان وقتش باشد که بتوانیم یک گفت و گوی همه جانبه‌ای داشته باشیم که شاید اگر عنوانی برایش داشته باشیم، همان گفت و گوی سیاسی باشد. چون گفت و گوی سیاسی دربردارنده همه جوانب است. برجام هم می‌تواند در زمره همین گفتگوهای سیاسی باشد. امنیت منطقه هم می‌تواند در آن باشد. مسائل اقتصادی هم می‌تواند باشد. همه موضوعات مبتلا به می‌تواند در این گفتگو لحاظ شود. علی اصغر زرگر در رابطه با این صحبت ها می گوید: واقیعت این است که ایران پس از حمله روسیه به اوکراین بهترین فرصت خود را از دست داده است. ایران می‌توانست با اتخاذ یک سیاست موازنه مثبت، تمامی معادلات را به شکلی تعیین کند که منافع قابل توجهی به دست آورد. این همان مسیری است که ترکیه و هندوستان به خوبی طی کردند و امروز در حال بهره مندی از مزایای آن هستند. امروز هندوستان علیرغم این که در تحریم کردن روسیه با غرب همراهی نکرد اما با این وجود،‌ به نفع روسیه در حمله به اوکراین نیز موضع گیری نکرد. هندی ها به دنبال استفاده از فرصت ها بودند و همین امر سبب شد تا هندوستان علاوه بر تداوم تجارت با غرب، انرژی خود را با مبالغ پایین از روسیه دریافت می‌کند و به یکی از برندگان این جنگ در حوزه اقتصادی بدل شده است. کشورهای دیگری نظیر ویتنام نیز با وجود این که سال‌ها در تقابل با غرب بودند اما امروز در حال بهره‌مندی اقتصادی از فضای ایجاد شده در عرصه بین‌الملل هستند. باید توجه داشت که سیاست توجه به شرق نمی‌تواند در آینده نتایج مثبتی داشته باشد و باید در این عرصه بازنگری صورت گیرد زیرا توجه صرف به یک طرف نمی‌تواند منافع اقتصادی ایران و به تبع آن منافع سیاسی را تامین کند و باید در این مقطع زمانی مشکلات با آمریکا حل و فصل شود.