وینش/ همه ما هنگامی که قرار باشد قضاوت کنیم، یا چیزی را پیش‌بینی و برآورد کنیم، چه در ‌گفت‌وگوهای روزمره و چه در سطح سازمانی و حرفه‌ای، ممکن است دچار خطا شویم. بعضی از این خطاها به‌علت سوگیری رخ می‌دهد، یعنی به نحو نظام‌مندی از هدف و آنچه که باید باشد فاصله دارند. علت کمتر شناخته‌شده‌ای هم وجود دارد که قسمت اعظم خطاهای ما را در قضاوت‌ها باعث می‌شود. این خطاهای نوع دوم خطاهای نویزی هستند.  تقریباً هر جایی که پای قضاوت انسانی در میان باشد، رد پایی از نویز هم می‌توان پیدا کرد. موضوع کتاب نویز؛ خدشه‌ای بر قضاوت انسان، شناخت همین نوع از خطای انسانی است.

 
سوگیری و نویز (به عبارت دیگر انحراف نظام‌مند و پراکندگی تصادفی) اجزای مختلف خطا محسوب می‌شود. یکی از ویژگی‌های مهم نویز این است که می‌توان آن را تشخیص داد و اندازه‌گیری کرد؛ در حالی که ممکن است اطلاعاتی درباره هدف یا سوگیری وجود نداشته باشد.

این ویژگی نویز اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از ویژگی‌های ما بر اساس قضاوت‌هایی به دست می‌آید که پاسخ صحیح آنها نامحدود و غیرقابل درک است؛ برای مثال هنگامی که پزشکان تشخیص‌های متفاوتی برای یک بیمار ارائه می‌دهند، می‌توانیم بدون اینکه دقیقاً بدانیم مشکل بیمار چیست، به اختلاف نظر آنها پی ببریم؛ یا زمانی که تهیه‌کنندگان سینما میزان فروش یک فیلم را برآورد می‌کنند، می‌شود به میزان تفاوت در پاسخ‌های آنها پی برد، بدون آنکه حتی بدانیم در نهایت فیلم چقدر فروش خواهد داشت و یا این که اصلاً فیلمی تولید شده یا نه!

برای فهمیدن خطاهای موجود در قضاوت انسانی، باید شناخت خوبی از اجزای مختلف آن‌ها (سوگیری و نویز) داشته باشیم و گاهی حتی نویز اهمیت بیشتری نسبت به سوگیری پیدا می‌کند. آنچه به ظاهر و در صحنه به چشم می‌آید، سوگیری است؛ در حالی که نویز سیاهی‌لشگری است که در پشت صحنه قرار دارد.

کتاب حاضر قرار است خواننده را با چهره‌ مخفی و آشنای خطاهای انسانی بیشتر آشنا کند تا متوجه ‌شویم که نویز چه اثرات زیان‌باری در زمینه‌های مختلفی همچون پزشکی، حقوق، پیش‌بینی اقتصادی، علم پزشکی قانونی، واگذاری، خفاظت از کودکان، استراتژی، استخدام نیروهای کار و… می‌تواند داشته باشد.

کتاب نویز… شش بخش عمده دارد. بخش اول تفاوت بین نویز و سوگیری را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که چطور سازمان‌های دولتی و خصوصی می‌توانند درگیر نویز باشند. در بخش مربوط به سازمان‌های دولتی موضوع مجازات کیفری و در بخش مربوط به بخش خصوصی موضوع بیمه‌ها به بحث گذارده می‌شود تا چگونگی قضاوت‌های انسانی و نویزهای موجود در هر کدام از این سیستم‌ها بهتر شناخته شود و سپس ایده حسابرسی نویز مطرح می‌شود؛ ایده‌ای که میزان اختلاف نظر بین متخصصان در مورد یک موضوع را می‌تواند اندازه‌گیری کند.

نویسنده در بخش دوم این کتاب به ماهیت قضاوت انسانی و چگونگی اندازه‌گیری دقت و خطای آن می‌پردازد و نشان می‌دهد که چطور هم‌ارزی قابل‌توجهی بین دو خطای سوگیری و نویز موجود است. این بخش مفهوم «نویز موردی» را مطرح می‌کند و تغییرپذیری قضاوت‌های افراد و گروه‌ها در مورد موضوعی واحد در شرایط مختلف را بررسی می‌کند. توضیح می‌دهد که چطور گاهی مقدار زیادی از این نوع نویز در بحث‌های درون‌گروهی شکل می‌گیرد و عوامل متعدد و ظاهراً نامرتبطی باعث پیدایش آن می‌شود، مثل این‌که چه کسی در گروه، اول از همه بحث را شروع می‌کند!


بخش سوم کتاب درباره قضاوت پیش‌نگرانه است و به مزیت‌های اصلی قواعد، فرمول‌ها و الگوریتم‌ها نسبت به قضاوت‌های انسانی اشاره می‌کند و دلیل این مزیت را نبودن نویز در آنها می‌داند. همچنین این بخش در مورد حد نهایی کیفیت قضاوت پیش‌نگرانه و متاثر بودنش از نویز صحبت می‌کند. نویسنده این سوال اساسی را پیش می‌کشد که چرا تا به حال به خطای نویز توجهی نکرده‌ایم، در حالی که تا این حد فراگیر و قابل ردیابی است.

در بخش چهارم کتاب برای تبیین و توضیح چنین خطایی به دلایل روانشناختی ارجاع می‌شود. دلایلی مثل تفاوت‌های میان‌فردی ناشی از عوامل مختلف اعم از شخصیت و سبک‌های شناختی مختلف بین افراد، تفاوت‌های برخاسته از طرز فکر افراد هنگام ارزیابی مسائل مختلف و نیز استفاده‌های متفاوتی که افراد از معیارهای ارزیابی دارند. همچنین قرار است بدانیم که چرا اغلب از خطای نویز غافل می‌شویم و چرا از رویدادها و قضاوت‌های غیرقابل ‌پیش‌بینی جا نمی‌خوریم.

بعد از توضیح و تبیین خطای نویز نویسنده در بخش‌های پایانی کتاب، در پی این است که راهکارهایی ارائه دهد تا قادر باشیم با بهبود بخشیدن به قضاوت‌هایمان تا جای ممکن از خطا پیشگیری کنیم. این راه حل‌های کاربردی به خواننده کتاب کمک می‌کند تا بتواند خطاهای نویز را در زمینه سازمانی و حرفه‌ای خود به حداقل برساند و با استفاده از تکنیک‌هایی تحت عنوان «بهداشت تصمیم‌گیری» در عملکردهایش موفق باشد.

این بخش با ارائه دستورالعمل ارزیابی‌های میانجی، رویکردی چندمنظوره را برای ارزیابی عوامل مختلف تاثیرگذار بر مولفه‌های کلیدی بهداشت تصمیم‌گیری در اختیار خواننده قرار می‌دهد .

می‌دانیم که به هر حال وجود میزانی از نویز در قضاوت‌ها، اجتناب‌پذیر‌ نیست و گاهی ممکن است تلاش برای به حداقل رساندن آن ارزش‌های رقابتی مهم را به خطر بیندازد و حتی تلاش برای از بین بردن نویز ممکن است به افراد یک سازمان این طور القا کند که صرفاً چرخ دنده‌های کوچک یک ماشین بزرگ هستند و در نتیجه روحیه آنها را تضعیف کند. بنابراین نویسنده در بخش پایانی کتاب به این پرسش می‌پردازد که چه حدی از نویز در سیستم‌های انسانی قابل قبول است. این کتاب در مجموع راهکارهایی عملی برای خطاهای پشت صحنه و کمتر شناخته‌شده است.