اعتماد/متن پیش رو در «اعتماد» منتشر شده و انتشارش در «آخرین خبر» به معنای تایید آن نیست

قیمت نان در خراسان رضوی به صورت ناگهانی و بی‌سر و صدا روز سه‌شنبه گذشته افزایش یافت. آن‌گونه که در این باره توضیح داده شده، نرخنامه جدیدی که در خراسان رضوی اجرایی شده؛ در تهران تصمیم‌گیری شده و با هماهنگی استانداری این استان به اجرا درآمده. در هر حال جدول منتشر شده از نرخنامه جدید نان در استان خراسان رضوی حاکی از افزایش حدود ۴۰ درصدی قیمت انواع نان است. به عنوان مثال نان بربری سنتی یارانه‌ای که تا روز گذشته با قیمت ۸۵۰ تومان فروخته می‌شد اکنون ۱۲۰۰ تومان به دست خانوارها می‌رسد. تافتون سنتی یارانه‌ای از ۶۵۰ به ۹۰۰ تومان، سنگک یارانه‌ای از ۱۴۰۰ به ۲ هزار تومان و بربری خراسانی نیمه یارانه‌ای از ۱۳۰۰ به ۱۸۰۰ تومان رسیده است. خبرگزاری نزدیک به دولت فارس که این خبر را منتشر کرده به نقل از احمدرضا کشتگر، رییس اتحادیه صف نانوایان مشهد عنوان کرده که «افزایش قیمت نان در دست اتحادیه و مسوولان مشهدی نیست و از طرف پایتخت چنین تصمیمی گرفته شده و با هماهنگی استانداری خراسان رضوی اجرایی شده است. برنامه افزایش قیمت نان مربوط به خراسان رضوی نیست و به مرور در تمام کشور اجرایی خواهد شد.» کشتگر البته درباره جزییات گران شدن انواع نان یارانه‌ای و نیمه یارانه‌ای می‌گوید: افزایش ۴۰ درصدی قیمت‌ها هر چند که هزینه‌های تولید را کاهش داده اما هنوز هم تولید نان به صرفه نیست. او معتقد است که «با توجه به افزایش هزینه‌های تولید نان، قیمت‌های جدید باید اول فروردین اعلام می‌شد، اما اکنون ۵ ماه است که اتحادیه و دستگاه‌های مختلف، درگیر تعیین قیمت‌های جدید نان هستند.» کشتگر در واکنش به گلایه مردم درباره اعلام بی‌سر و صدا و ناگهانی قیمت نان گفت: قبلا اعلام شده بود که قیمت آرد تغییر نمی‌کند، اما کسی نگفته قیمت نان تغییر نخواهد کرد. بخش اندکی از هزینه‌های تولید نان مربوط به آرد است که قیمت آن ثابت مانده است، اما قیمت آرد حدود ۲ تا ۳ درصد در قیمت نان تاثیر دارد. با توجه به افزایش هزینه‌های دستمزد، اجاره و تولید نان، افزایش ۴۰ درصدی قیمت‌ها هر چند که از زیان نانوایی‌ها کم می‌کند، اما هنوز هم تولید نان را به صرفه نخواهد کرد. با ادامه این روند، اگر حتی آرد رایگان هم به نانوایی‌ها می‌دادند، اما باز هم تولید نان به صرفه نبود. رییس اتحادیه نان مشهد خاطرنشان کرد: نرخ نان از سال ۹۹ تا ۱۴۰۲ حدود ۵۷ درصد افزایش یافته و با توجه به تغییر ۴۰ درصد یارانه نان، قیمت نان طی این سال‌ها حدود ۱۰۰ درصد بیشتر شده است. سوال اینجاست که هزینه‌های دیگر هم همین قدر افزایش داشته است؟

تعدیل قیمت نان سنتی

پیش از این و در خرداد ماه سال گذشته، یارانه آرد نانوایی‌های فانتزی و شیرینی‌پزی‌ها حذف و به یکباره قیمت آرد این دسته از فعالیت‌ها 5 برابر شد. اتفاقی که تاثیر خود را بر قیمت نان فانتزی گذاشت و به همان نسبت قیمت این نان‌ها را بالا برد. با این حال، نانوایی‌های سنتی که درگیر سیستم عجیب و پیچیده توزیع آرد، کارتخوان‌های هوشمند و قیمت‌گذاری دستوری بودند؛ بارها نسبت به این روند اعتراض کرده و خواهان افزایش رسمی نرخ‌های مصوب شدند. بنا بر آنالیز قیمتی که توسط اتحادیه‌های نانوایی سنتی صورت گرفته، حداقل هزینه تمام‌ شده نان سنگک ساده 3هزار و نان سنگک کنجدی بنا‌ بر نوع مواد مورد استفاده بیش از 5هزار تومان است، این حداقل نرخی است که نانوایان سنگکی می‌توانند با آن به حیات خود ادامه دهند. اما با وجود این، مسوولان بر تثبیت قیمت این نوع نان اصرار دارند. بنابراین برنامه دولت برای آنچه «جراحی اقتصادی» نامیده شد و در عمل به حذف یارانه آرد و نان انجامید؛ به گفته رییس اتحادیه نانوایان سنگکی منجر به این شد که « هزینه‌های تولید نان به حدی افزایش یافته که نانوایی‌ها چاره‌ای جز تعطیلی یا تخلف در عرضه نان ندارند، تولید نان با این شرایط برای نانوایی‌ها به‌صرفه نیست، در نتیجه هر روز اخبار تعطیلی چند نانوایی‌ را به ‌دلیل نداشتن سهمیه و کمبود آرد یا صرفه نداشتن ادامه تولید می‌شنویم. وقتی سهمیه آرد به برخی واحدهای نانوایی داده نمی‌شود و نرخ آرد در بازار آزاد نیز افزایش شدیدی داشته، واحد صنفی به ‌دلیل هزینه تمام‌ شده بالای تولید قادر به ادامه فعالیت نیست.»

وعده ثبات قیمت نان

اردیبهشت ماه امسال وزارت امور اقتصادی و دارایی که اجرای برنامه جدید در حوزه نان را از پارسال به عهده داشته، اعلام کرد که «دولت در سال جاری برنامه‌ای برای افزایش قیمت نان و آرد خبازی ندارد.» به گفته این وزارتخانه یارانه آرد و نان در قانون بودجه ۱۴۰۲ با حدود ۳۴ هزار میلیارد تومان افزایش نسبت به قانون بودجه ۱۴۰۱ به ۱۰۴ هزار میلیارد تومان رسیده است.

البته دولت از پارسال وعده داده که مابه‌التفاوت قیمت یارانه‌ای و قیمت آزاد نان را به نانواها پرداخت می‌کند. به گفته وزارت اقتصاد «هر واحد نانوایی معادل ۱۵ درصد از فروش ثبت شده روی کارتخوان‌های هوشمند را به عنوان کمک‌هزینه از دولت دریافت می‌کند که این درصد از ۱۷ بهمن ماه سال گذشته به ۳۰ درصد افزایش یافته است.»