همشهری/متن پیش رو در «همشهری» منتشر شده و انتشارش در «آخرین خبر» به معنای تایید آن نیست

پلتفرم‌ها یا همان سکوهای مجازی امروز در دنیای دیجیتال نقش بسزایی در زندگی ما دارند. در همه دنیا حاکمیت‌ها با این سکوها دست به‌گریبان‌ هستند و به مهار آنها می‌اندیشند؛ چراکه این سکوها با پاسخگویی به نیازهای روز مردم، علاوه بر کسب درآمدهای نجومی، از قدرت نرم خاصی که برخاسته از قدرت توده‌های مردم است، برخوردارند.در ایران نیز در سال‌های اخیر سکوهای مجازی متعدد و متنوعی ساخته شده که بنابر آمار، تعداد آنها بیش‌از 400سکوست. تعدد این سکوها و قدرتی که در آنها جمع می‌شود، لزوم نظارت و تقابل با قانون‌گریزی آنها را مضاعف می‌کند. این روزها قانون‌گریزی‌های گروهی بعضی از این سکوها، به‌ویژه در مقابله با مسئله قانونی عفاف و حجاب و تدبیر حاکمیت در تقابل با این تخلف‌ها، بحث داغ محافل مجازی و غیرمجازی شده‌است.به این مناسبت، پرونده چند سال اخیر بعضی از این سکوها را ورق زدیم و برخی تخلف‌های علنی آنها را مرور کردیم. این تخلفات گرچه لزوما درباره مسئله حجاب و عفاف نبوده، اما نشان‌دهنده این است که در این سکوها خوی قانون‌گریزی در هر نقطه‌ای که منافع اقتضا می‌کرده و خلأ قانونی وجود داشته یا نظارت کافی انجام نشده، بروز یافته ‌است. همانطور که می‌بینید حتی در بعضی از موارد، با تقلب به رقیب ضربه زده‌اند. اکنون به مرور بعضی از این تخلفات می‌پردازیم:

1.دیجی‌کالا- سال 98
در اسفندماه 98درحالی‌که کرونا در حال اوج‌گیری بود، تخلفی درباره اقلام بهداشتی متوجه دیجی‌کالا شد. سخنگوی سازمان تعزیرات حکومتی وقت درباره فروشگاه دیجی‌کالا گفت: «قاعدتاً در این شرکت تخلف صورت گرفته است و آنها تخلفاتی چون گرانفروشی، عرضه خارج از شبکه و احتکار به قصد گرانفروشی داشتند که این تخلف‌ها احراز شده و ما رسیدگی‌های لازم را انجام خواهیم داد. (پول‌نیوز98/12/21)

2.نماوا، فیلیمو  و  روبیکا- سال 1400
رئیس کمیسیون اصل نود مجلس گفت: 2پلتفرم اشتراک فیلم و یک پیام‌رسان داخلی در فروش پهنای باند تخلف کرده 50درصد اضافی از مشترکان دریافت کرده‌اند. این تخلف در اضافه دریافت مربوط به همه مشترکانی می‌شود که از این پلتفرم‌ها استفاده می‌کردند. (1400/1/25)

3.آپارات- سال1401
ساترا چند روز قبل از جام‌جهانی، دستورالعمل نحوه پخش مسابقات از پلتفرم‌ها را صادر کرده و در آن، پلتفرم‌ها را به استفاده از قاب اختصاصی شبکه‌های 3و ورزش ملزم کرد. برهمین اساس از مدیر آپارات به‌دلیل نقض کپی رایت آثار صداوسیما و کسب درآمد از محتوا بدون انجام هماهنگی لازم با آن سازمان شکایت شده‌است. در شهریور سال 1400نیز روابط‌عمومی کل سازمان صداوسیما اعلام کرد، مدیرعامل وب‌سایت آپارات، به اتهام نشر و پخش آثار متعلق به سازمان صداوسیما در فضای مجازی محکوم شد.
 (خبرگزاری تسنیم1401/9/4)

5.کلاهبرداری اسنپ از تپسی- سال1402
سپهر دادجوی‌توکلی، مدیر روابط‌عمومی شورای رقابت با اشاره به جلسه ۵۵۵ شورای رقابت گفت: شرکت اسنپ در سال گذشته، هزار سیم‌کارت خریداری کرده‌است و به‌عنوان مسافر، وارد سامانه شرکت تپسی شده و به اطلاعات تماس راننده‌ها دست پیدا کرده و پس‌از آن، به راننده‌های شرکت تپسی پیشنهاد همکاری با حقوق بالاتری را داده‌است. از آنجایی که راننده‌ها پیشنهاد شرکت اسنپ را قبول کرده‌اند، به شرکت تپسی خسارت مالی وارد و شرکت اسنپ به رویه ضدرقابتی محکوم شده‌است و باید جریمه نقدی پرداخت کند. (1402/1/8)

6.دیجی‌کالا- سال 1402
ساختمان اداری دیجی‌کالا توسط اماکن فراجا به‌خاطر مسئله حجاب پلمب شد. این اقدام درپی انتشار عکس دسته‌جمعی کارمندان مرد و زن بی‌حجاب در ساختمان اداری دیجی‌کالا در فضای‌مجازی صورت گرفته‌است. همچنین خبرگزاری قوه قضاییه از تشکیل پرونده قضایی درباره حجاب کارمندان خانم یکی از بخش‌های دیجی‌کالا خبر داده بود. (1402/5/1)

7. ازکی -سال 1402
براساس تصمیم کارگروه حجاب و عفاف وزارت امور اقتصادی و دارایی در بیمه‌مرکزی و طبق حکم این کارگروه مجوز فعالیت شرکت کارگزاری «از کی» تا اطلاع ثانوی تعلیق شده‌است. این اقدام درپی انتشار تصویری از کشف حجاب کارمندان شرکت ازکی (خرید بیمه‌نامه) منتشر شد.
(همشهری 1402/5/8)