می‌توان گفت شهید آیت‌الله دکتر بهشتی، به حق، در فهم اهمیت، جایگاه و نقش تشکیلات در حرکت به‌سمت جامعه‌ای که آرمان‌های مردم در آن تبلور پیدا می‌کند، گوی سبقت را از دیگران ربوده‌ است. ایشان طی سال‌های ۱۳۴۴ تا ۱۳۴۹ در شکل‌گیری و ارتقای کمی و کیفی «اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانشجویان در اروپا» تأثیرات شگرفی داشتند.

این تشکل به رساترین صدای نهضت اسلامی ایران در خار ج از کشور تبدیل شد. نوع رابطه دکتر بهشتی با این تشکل، نقطه‌نظرهای او در زمینه تشکیلات و سازماندهی، ایده‌های مطرح شده در جهت پویایی و استقلال سازمان نام‌برده و ده‌ها نکته دیگر، شخصیت بی‌بدیل وی را در زمینه نظریات تشکیلاتی نشان می‌دهد.

رهبر معظم انقلاب نیز درباره شخصیت ایشان می‌فرمایند:«یکی از خصوصیات بارز شهید بهشتی، عادت به کار دسته‌جمعی و محور کار دسته‌جمعی قرارگرفتن بود؛ کاملاً بجاست که اینجا شخصیت شهید بهشتی را از این دیدگاه تحلیل کنیم. شاید بتوانم من بگویم همه ویژگی‌های یک مدیریت دسته‌جمعی را ایشان داشت؛ نه فقط کار دسته‌جمعی، بلکه مدیریت دسته‌جمعی! آن کسی می‌تواند یک مدیر خوب باشد که خصلت‌های کار دسته‌جمعی هم در او باشد.»

 توصیفاتی که افراد مختلف درباره شخصیت تشکیلاتی شهید بهشتی دارند، محدود به ایران نیست. خانم پروفسور تدا اسکاچیل، جامعه‌شناس سرشناس آمریکایی  و نظریه‌پرداز انقلاب در دانشگاه هاروارد، در یکی از آثار خود، شخصیت شهید بهشتی را اینگونه توصیف می‌کند:«سازمان‌دهنده قدرتمند و دولت‌ساز که می‌توانست امکانات مناسب را برای پیروزی انقلاب فراهم آورد.»

پس از شهادت شهید بهشتی نیز رسانه‌های جهان به شخصیت تشکیلاتی ایشان توجه کردند. روزنامه واشنگتن استار درگذشت وی را ازدست‌رفتن تواناترین استراتژیست و سازماندهنده روحانیون ایران توصیف کرد.

تجربه‌های فراوان شهید بهشتی در امور تشکیلاتی از نوجوانی تا شهادت وی و ارزیابی‌های نقادانه‌شان از فعالیت‌های تشکیلاتی، از ایشان شخصیتی ساخت که بعدها او را به عنوان مدیری مدبر، دوراندیش، نهادساز، برنامه‌ریز و پایبند به اصول کار جمعی معروف و مشهور کرد.

بهشتی تلاش روزافزون و بی‌وقفه‌ای در تبیین ضرورت و اهمیت کار تشکیلاتی و انتقال تجربیات و نظریات خود به دیگران در قالب سخنرانی و مقاله و یادداشت کرده است. محسن ذوالفقاری این مقلات و سخنرانی‌ها را از منابعی معتبر جمع‌آوری و تدوین کرده و در قالب کتاب «تشکیلات بهشتی» منتشر کرده است

در مقدمه ویراست جدید کتاب ذوالفقاری آورده است: «این کتاب یک کلمه‌اش هم از من یا از هیچ‌کس دیگر نیست؛ مگر گاهی در پاورقی مِن‌باب لزوم، آن هم از کسی دیگر نه خودم؛ پس همه‌اش به کلام و قلم شهید بهشتی مزین است. دوستانی نیز از سر لطف به حقیر، اصرار داشتند قبل و بعد هر فصل در قالب یادداشتی کوتاه، تحلیلی کنم و توضیحی بدهم؛ اما جوابم به این رفقای عزیز این بود که خواننده قطعاً و حتماً نمی‌خواهد در حین لذت و بهره از سخنان شیرینِ از ته‌دل‌ برآمده و حاصلِ سال‌ها تجربه و علم‌اندوزی و اجتهادِ این مرد بزرگِ جهان‌دیده، با چون‌وچراها و قلمِ شکسته همچون منی مواجه شود و کامش تلخ شود. بنابراین نه به خودم اجازه دادم چنین کاری بکنم و نه به هیچ‌کس دیگر؛ فقط و فقط برای حفظ احترام به جایگاه والای خواننده.

کتاب تشکیلات بهشتی در ویراست جدید به ۵۸۰ صفحه رسیده است که با قیمت ۲۳۰ هزار تومان در شمارگان ۲۰۰۰ جلد روانه بازار کتاب شده است.