صبح نو/متن پیش رو در صبح نو منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

زهرا بقولی‌زاده| توسعه رسانه‌های اجتماعی، رویکردها به فرهنگ شهرت را تغییر داده است و چشم‌اندازهایی نوین را پیش‌ روی ستاره‌های سنتی و افراد عادی قرار داده است تا بتوانند شهرت را در معنایی جدید تجربه کنند. فرهنگ شهرت و هواداری از چهره‌های مشهور،‌ خرده‌سلبریتی‌ها و افرادی که در مدت کوتاهی به شهرت می‌رسند، در دهه اخیر به یکی از پدیده‌های برجسته جامعه امروز ایران تبدیل شده است.‌ هواداری از این چهره‌ها، ابراز آن و گفت‌وگو در این خصوص به بخشی از زندگی روزمره میلیون‌ها کاربر ایرانی فعال در رسانه‌های اجتماعی و حتی تبادلات روتین زندگی فردی افراد تبدیل شده است.

سندروم شهرت‌گرایی
در روزهای گذشته، بازگشت محمدرضا گلزار و رضا رشیدپور به قاب تلویزیون برای اجرای برنامه‌های جدید، بسیار خبرساز شد. دو سلبریتی که در این سال‌ها، رفت‌وآمدها و حواشی بسیاری داشتند و پس از یک غیبت طولانی و رفتن‌های با ادعا و دلخوری، مجدد سر از رسانه‌ای درآوردند که بارها در تریبون‌های مختلف به مذمت آن می‌پرداختند. جایی که گویی همچون آغوش مادری، همیشه مأمنی امن برای فرزندان خود می‌گشاید؛ اما این بار باید دید پدیده‌های سال‌های گذشته رسانه تا چه اندازه قدردان این روی گشاده سیما هستند و چه مدت بر سر آنتن به دست آورده دوام می‌آورند.

تلویزیون و سلبریتی
در سال‌های گذشته با حوادث و التهابات ایجاد شده در زمینه اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جامعه و تغییر رویکرد مدیران رسانه ملی، بسیاری از هنرمندان و چهره‌های به‌نامی که خود را فرزند رسانه ملی و تلویزیون می‌دانستند، از آغوش مادر جدا شده و به‌نوعی امپراطوری خودمختاری را راه‌اندازی کرده و هر یک در قلمرو حامیان و طرفداران خود فرمانروایی می‌کردند. در این میان چهره‌های شاخصی همچون محمدرضا گلزار از انظار ناپدید شد و دامنه بیزینس خود را به فعالیت در فضای مجازی محدود کرد؛ همچنین رضا رشیدپور با اظهار انتقادهای بسیار از عملکرد دولت و مدیران رسانه‌ای و سکوت معنادار در مقابل اغتشاش‌های به وجود آمده در سال گذشته و با دریافت کارت اخطارهای بسیار برای مدتی از بازی در میدان تلویزیون محروم شد.
اما آنچه نگاه‌ها را به سوی خود جلب کرد و کنجکاوی بسیاری را برانگیخت، خبر بازگشت مجدد این دو سلبریتی به تلویزیون بود. خبری که در همین مدت کوتاه، نقدهای بسیاری نیز بر آن وارد شد. آنچه که به نظر می‌رسد این است که مدیران رسانه‌ای برای ریزش مخاطبان در پی چاره هستند و با استفاده از چهره‌های قدیمی و مشهور خود، تصمیم دارند به کوچ اجباری مخاطبان از رسانه پایان دهند. بر هیچ‌کس پوشیده و مستتر نیست که تلویزیون، یک رسانه مطلوب و عالی برای دیده شدن به‌شمار می‌رود و این مسأله‌ای است که آن را نمی‌توان انکار کرد و باعث شده است که این شوق را در افراد متعددی برای دیده شدن به وجود آورد و علاقه‌مندان بسیاری را برای کار کــــردن در این مدیوم به سمت خود کشانده است؛ اما از جمله الزام‌های این فعالیت این است که باید در چارچوب قوانین کشور انجام شود تا هم چهره معرفی شده بتواند کار کند و هم مدیران تلویزیون با مدیریت درست، از ایجاد دوباره مسائل گذشته پرهیز کنند.
مبرهن است چنانچه تلویزیون به این سبک سلبریتی‌محوری بها دهد و نگاهی مطلق به این روش جذب مخاطب داشته باشد، با عدم فعالیت یا نشان دادن رفتاری نابهنجار از سوی آن سلبریتی باز هم مثل گذشته متضرر خواهد شد.

دوقطبی رضا رشیدپور
تقریبا یک سال بود که رضا رشیدپور برنامه‌ای در تلویزیون نداشت و در این مدت، بارها با نیش و کنایه به صداوسیما تاخت. 
شایعه ممنوع‌التصویری رشیدپور در طول یک سال اخیر میان کاربران فضای مجازی دست به دست می‌شد. رشیدپور هم در واکنش به این ادعاها گفته بود که معمولا ممنوع‌الکاری را به ما ابلاغ نمی‌کنند؛ اما در حال حاضر پیشنهادی از سوی صداوسیما به من نشده است، ولی حالا شبکه سه سیما، گویا برنامه‌ای تازه به او داده است.
تقریبا 15 سال است که رضا رشیدپور در صداوسیما برنامه اجرا می‌کند و هر بار هم برنامه‌اش به علتی متوقف می‌شود؛ اما باز چیزی نمی‌گذرد که تلویزیون به سراغش می‌رود و او نیز با آغوش باز می‌پذیرد. این بار هم پس از انتقادهای فراوانش در طول یک سال اخیر، گویا دوباره به تلویزیون برگشته است.
رضا رشیدپور در سال‌های گذشته نیز حاشیه‌های بسیاری را با خود همراه کرد. او بارها در توئیترش از مدیریت علی فروغی در شبکه سیما انتقاد کرده بود؛ اما پس از مدتی، این توئیت‌ها را از صفحه‌اش پاک کرد که این اقدام او با واکنش تند کاربران فضای مجازی مواجه شد.
رشیدپور پس از ممنوع‌التصویر شدنش در گذشته و بازگشت دوباره به تلویزیون در حالی به شبکه سه برگشت که توقف برنامه «حالا خورشید» با اجرای او، هم‌زمان با توقیف برنامه «نود» با اجرای عادل فردوسی‌پور اتفاق افتاد؛ اما عادل همچنان در ممنوع‌الکاری به سر می‌برد و رشیدپور به قاب تلویزیون برمی‌گردد. این اقدام کافی بود تا کاربران فضای مجازی بگویند که عادل می‌توانست با سیاست‌های صداوسیما کنار بیاید، ولی کنار نیامد اما رضا رشیدپور کنار می‌آید.

گلزار همیشه در صحنه
رضا گلزار نیز در ماه‌هــای اخیر به تیتر یک خبرها و فضای مجــــازی بدل شده است. او که طی دو مــــاه گذشته توانست نظرهای زیادی را با ازدواج ناگهانی‌اش به خود جلب کند، قصـــــد دارد برای اجرای یک مسابقه دیـــــگر به تلویزیـــون بازگردد. مسابقـــه قبلی که رضا گلزار، اجرای آن را به عهده داشـــــت، به دلیـــــل برخی شائبـــــه‌ها متـــــوقف شد. اکنون این هنرپیشــــه پرمخــــــاطب در گفت‌وگـــــو با یکـــــی از طرفدارانــــش، شایعــــات اخیر درباره بازگشتش به صداوسیما را تأیید کرد و گفت: «به‌زودی مسابقـــه «پانتومیم» در تلویزیون داریــــم و من مجری‌ام. می‌بینمتون.»

شنیده‌ها حاکی از این است که قرارداد این برنامه به تهیه‌کنندگی جواد فرحانی (تهیه‌کننده برنامه «ستـــــــاره ســـاز») با شبکه سه بسته شده و قرار است در نود قسمت ساخته شود. ابتدا صحبت از ساخت این برنامه برای پلتفرم‌ها بود که نهایتا سازندگانش با صداوسیما به توافق رسیدند. رضا گلزار نیز که بازیگر، مدل، مجری و خواننده ایرانی از اواخر دهه هفتاد تاکنون است، یکی از مشهورترین بازیگران صنعت سینمای ایران است که قرار شده دوباره او را در قامت مجری در صداوسیما ببینیم.

اصول جذب حداکثری
بازگشت دوباره گلزار نیز با این حال که سابقه ط‌هنه‌های سیاسی و اجتماعی را در کارنامه خود ندارد و همچنین حضور مجدد رشیدپور با قهر و آشتی‌های بسیار، ممکن است اثرگذار باشد؛ اما باید چارچوب مشخصی در رسانه به‌عنوان یک اساسنامه تعریف شود که با روی کار آمدن مدیران جدید، جلوی اعمال سلیقه‌های شخصی گرفته شده و همه از یک قانون واحد آن هم مطابق با اصول و قواعد قانون جمهوری اسلامی تبعیت کنند و مخاطب، دستاویز بازی‌های رسانه‌ای نشود.
واقعیت این است که در طول حداقل یک سال اخیر و البته در روند قدرت‌گرفتن شبکه‌های اجتماعی از مخاطبان صداوسیما کاسته شد و رسانه ملی به‌وضوح در بخش نمایشی و سرگرمی با افت محسوس کیفیت و کمیت مواجه شد. از سوی دیگر برخی از این چهره‌های مشهور هم در سایر پلتفرم‌ها مشغول شدند و در عین حال به صداوسیما نقد کردند. در چنین وضعیتی صداوسیما می‌تواند فضا را برای چهره‌هایی که حاضرند در چارچوب اصول و قوانین کار کنند، باز کند اما باید دو شرط را در این مسیر مورد توجه قرار دهد. 
اول آنکه این چهره‌ها در چارچوب‌ها بگنجند و صداوسیما بتواند سیاست‌های خود را در برنامه‌های آنها اعمال کند. دوم آنکه این چهره‌ها قدر این فرصت‌ها را بدانند و نگاه ابزاری به این رسانه نداشته باشند. نکته آخر هم این‌که صداوسیما می‌تواند علاوه بر این چهره‌ها، فضا را برای امثال علی ضیا و احسان علیخانی هم باز کند و ذیل اصول و قوانین، بنای خود را بر جذب حداکثری بگذارد.