دنیای اقتصاد/متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

 علی عبدالمحمدی| دقیقا سه سال‌پیش در چنین روزهایی بورس تهران، گرم‌ترین روزهای تاریخ خود را سپری می‌کرد. شاخص‌کل بورس تهران در پایان معاملات روز ۱۹ مرداد توانست در ارتفاع ۲‌میلیون و ۷۸‌هزار‌واحدی بایستد، بدین معنا که فقط در کم‌‌‌‌‌‌‌‌تر از ۵ ماه در سال‌۹۹، نماگر‌اصلی بازار سهام توانسته بود بازدهی خارق‌العاده ۳۰۵‌درصدی را ثبت کند، اما در همین روزها، سایه سنگین تردید در اتمسفر بورس تهران مشهود بود.
جریان صعود قیمت‌ها که از نیمه‌دوم سال‌۹۸ شتاب بیشتری به خود گرفته بود، اکثر سهم‌‌‌‌‌‌‌‌ها را در اغلب گروه‌های معاملاتی وارد محدوده‌‌‌‌‌‌‌‌های حبابی کرده و همگان بر این اصل اعتقاد راسخ داشتند که بالاخره روزی بازار سهام گرفتار سیل وحشتناک فشار فروش حقیقی‌‌‌‌‌‌‌‌ها خواهد شد، اما هیچ‌کس از زمان وقوع آن مطلع نبود.

از سوی دیگر، داغ‌‌‌‌‌‌‌‌بودن تنور معاملات سهام و احساس ترس از جاماندن از سودهای موجود در متن بازار، معامله‌گران را از اینکه عطای بازار سهام را به لقای آن ببخشند، دور و دورتر کرده بود. در چنین شرایطی و از روز ۲۰ مردادماه، ریزش سنگین شاخص‌‌‌‌‌‌‌‌ها در کلیت بازار سهام آغاز شد و صفوف حجیم فروش که خریداری را در‌برابر خود نمی‌‌‌‌‌‌‌‌دیدند، تبدیل به غول ترسناک مرداد ۹۹ بورس تهران شدند.

شاخص‌کل در جریان پنج روز منفی متوالی از قله ۲‌میلیون و ۱۰۳‌هزار‌واحدی که در صبحگاه ۲۰ مرداد تجربه کرده بود، به پله‌‌‌‌‌‌‌‌های میانی کانال یک‌میلیون و ۸۰۰‌هزار واحد عقب‌نشینی کرد، اما این پایان کار نبود و بازار سهام گرفتار یک روند نزولی طولانی شد و این روند باید تا زمانی ادامه پیدا می‌کرد تا حباب قیمتی موجود در نمادهای کوچک و بزرگ بازار تخلیه شود. شاخص‌کل بورس تهران در جریان یک روند نزولی ۱۰ ماهه، از قله ۲‌میلیون و ۱۰۰‌هزار‌واحدی، تا محدوده یک‌میلیون و ۹۵‌هزار‌واحدی در سوم خرداد سال‌۱۴۰۰ عقب‌نشینی کرد.

این یعنی شاخص‌کل بیش از ۴۷‌درصد از قله تاریخی خود عقب‌نشینی کرد که در بازه زمانی کمتر از یک‌سال، یک ریزش اسفناک برای قیمت یک کلاس دارایی محسوب می‌شود.

افزون بر این، شایان ذکر است که چنین افتی در نماگر اصلی بازار سهام تجربه شده‌بود و قیمت برخی از سهم‌‌‌‌‌‌‌‌ها، بعضا افت‌‌‌‌‌‌‌‌های بیش از ۸۰‌درصدی را از قله‌‌‌‌‌‌‌‌های تاریخی خود تجربه کرده بودند. به‌این‌ترتیب بازار سهام، در آن روزهای دهشتناک، آن روی سکه و نیمه خالی لیوان را به مردمی نشان داد که تحت‌تاثیر فضای روانی مثبتی که در بورس وجود داشت راهی بازار سهام شده‌بودند.

 البته گفتنی است که دعوت‌‌‌‌‌‌‌‌های مقامات دولتی در آن مقطع، یکی از مهم‌ترین عواملی بود که موجبات تشدید استقبال مردم عادی از بازار سهام را فراهم کرد. بورس تهران نهایتا در فروردین ماه سال‌جاری و پس از ۳۱ماه توانست سقف تاریخی ثبت‌‌‌‌‌‌‌‌شده در مرداد سال‌۹۹ را باز‌‌‌‌‌‌‌‌پس‌‌‌‌‌‌‌‌ بگیرد.