ایسنا/متن پیش رو در ایسنا منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

کودتای نظامی اخیر نیجر که به سرنگونی دولت «محمد بازوم» رئیس‌جمهور نزدیک به فرانسه منجر شد، نه تنها منطقه «ساحل» آفریقا بلکه جامعه جهانی را در موجی از بهت فروبرد؛ اما در این میان تصاویری که بیانگر حمایت نیجری‌ها از روسیه است، غربی‌ها را مضطرب و پریشان‌حال کرده است و در عین حال یک تضاد شدید را برای غربی‌ها که مدعی هستند «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهور روسیه در جهان مطرود شده، ایجاد می‌کند.

نشریه تایم در گزارشی نوشت: «در سال‌های اخیر قدرت‌های بزرگی مثل روسیه و چین و قدرت‌های محلی رو به‌رشدی مثل امارات متحده عربی با تلاش‌های دیپلماتیک و اقتصادی خود در آفریقا، باعث شده‌اند تا شاهد تحولات جدیدی در این قاره باشیم. این قدرت‌ها نفوذ استعمارگران قدیمی نظیر بریتانیا و فرانسه را جابجا کرده‌اند. برای مثال، طبق "شاخص ضریب نفوذ" در آفریقای غربی عمدتا فرانسوی زبان، فرانسه تا سال ۱۹۸۰ قدرت خارجی غالب در ۹ کشور از ۱۶ کشور این منطقه محسوب می‌شد اما امروزه فقط در سه کشور نفوذ دارد.

البته حضور روسیه در آفریقا چندان مسئله جدیدی نیست. غنا، گینه و مالی مواردی هستند که در آن‌ها از اتحاد جماهیر شوروی به عنوان یک نیروی قدرتمند ضداستعماری یاد می‌شود؛ نیرویی که به‌دنبال آزادی آفریقایی‌ها از بند ظلم و ستم اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها (سرمایه‌داری) بوده است. مشارکت و حضور اتحاد جماهیر شوروی در آفریقا گسترده بوده و شامل کمک‌های اقتصادی و نظامی به دولت‌های سوسیالیستی که در جنگ‌های آزادی‌بخش می‌جنگیدند، بوده است. از آن زمان به بعد روسیه حضور دیپلماتیک چند دهه‌ای خود را در اکثر کشورهای آفریقایی حفظ کرده است.

نشریه آمریکایی می‌نویسد: در سال‌های اخیر، تسلیحات روسیه به آفریقا سرازیر شده و از سال ۲۰۱۸، ۴۰ درصد از تسلیحات وارداتی کشورهای آفریقایی را تامین کرده است. در همین حال، گروه نظامی روسی واگنر عمیقا درگیر منافع امنیتی کشورهایی مثل جمهوری آفریقای مرکزی و سودان شده است و این گروه نه تنها آموزش‌های نظامی ارائه داده بلکه امنیت طلا و دیگر معادن را به ازای سهمی از سود آن فراهم کرده است.

تجارت کلی روسیه با آفریقا بسیار بیشتر از چین است و روسیه نفوذ زیادی در این قاره دارد. این نفوذ صرفا شامل تسلیحات نمی‌شود، بلکه بخش مهم کشاورزی را نیز دربر می‌گیرد. قاره آفریقا وابستگی شدیدی به واردات مواد غذایی دارد و همین مسئله روسیه را در موقعیت منحصربه‌فردی قرار می‌دهد که چین یا دیگر کشورها نمی‌توانند به آن موقعیت برسند.

تایم نوشته سال گذشته میلادی و پس از کودتا در بورکینافاسو، مردم پرچم روسیه را تکان می‌دادند و امسال این اتفاق در نیجر رخ داد. اگر رهبران آمریکا و اروپا مایل هستند تا از تکرار این اتفاق جلوگیری کنند، باید مسیر خود را تغییر دهند. طبق پیش‌بینی‌های تیم این نشریه، اگر تغییری در طرز تفکر و عمل آمریکا و اروپا رخ ندهد، این کشورها از نظر منابع کلیدی نفوذ بین‌المللی از جمله کمک، تجارت، انتقال تسلیحات و مشارکت دیپلماتیک با آفریقا عقب خواهند ماند.

نشریه آمریکایی در پایان نوشت: غرب برای تغییر مسیر کنونی باید نسبت به گسترش روابط تجاری و سرمایه‌گذاری در آفریقا بیشتر متعهد شود. قراردادهای تجاری قبلی با ایجاد یک رقابت ناسالم که به کارگران آفریقایی ضربه زد، تحت عنوان "بوسه مرگ" شناخته شده‌اند. آمریکا و اروپا برای آنکه در این مسیر پیروز شوند، باید تجارت‌ها و سرمایه‌گذاری‌های جدید را منصفانه تنظیم کنند و موجب توسعه صنایع آفریقایی و کاهش فقر در این قاره شوند. آمریکا و اروپا باید بودجه‌هایشان را برای آژانس توسعه جهانی ایالات متحده و سازمان‌های مشابه افزایش دهند؛ در غیر این صورت با اهتزار پرچم روسیه در آفریقا و صحنه‌هایی بیشتر از این جنس مواجه خواهند شد.

ترجمه امیرمحمد سهرابی