رجا/متن پیش رو در رجا منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

نگاهی به رویکرد دولت روحانی در روابط بین‌المللی حاکی از رفتاری ملتمسانه است. رویکردی که در آن به هیچ کشوری جز آمریکا توجه نشده و تمام ظرفیت‌های دیگر کشورها به فراموشی سپرده می‌شوند

 گسترش روابط بین‌الملل و افزایش همکاری‌های اقتصادی، سیاسی و بازرگانی با دیگر کشورها از مهم‌ترین رفتارهای سیاست خارجه کشور محسوب می‌شود. در همین راستا نیز ایجاد روابط متوازن با دیگر کشورها می‌تواند کشور را از زیر سلطه تحریم خارج کرده و بر استقلال کشور مهر تاییدی بزند.
 
به گزارش رجانیوز، رویکرد ایدئولوژیک محور و روابط متوازن از اهداف سیاست خارجه دولت سیزدهم به شمار می‌روند. رفتاری که برخلاف رویکرد دولت روحانی بوده و تمرکز کشور را تنها معطوف به غرب و راضی نگه داشتن آمریکا نمی‌کند. بر همین اساس نیز کشور می‌تواند بیش از پیش در فضای بین‌المللی قدرتنمایی کرده و در راستای آرمان انقلاب اسلامی و منافع ملی گام بردارد.
 
دولت روحانی چطور کشور را به نابودی کشاند؟
نگاهی به رویکرد دولت روحانی در روابط بین‌المللی حاکی از رفتاری ملتمسانه است. رویکردی که در آن به هیچ کشوری جز آمریکا توجه نشده و تمام ظرفیت‌های دیگر کشورها به فراموشی سپرده می‌شوند. به همین دلیل نیز با این رویکرد هیچ روابط عمیق دو طرفه‌ای با دیگر کشورها ایجاد نشده و تنها حکمفرمایی جریان غرب‌زده دولت بر سیاست خارجه به چشم می‌خورد. 
 
همین موضوع موجب شد تا دولت روحانی گوش به فرمان دستور ایالات متحده آمریکا باشد و هیچ روابطی با دیگر کشورها برقرار نکند. برای نمونه آمریکای لاتین یکی از ظرفیت‌های مهم برای همکاری‌های اقتصادی و بازرگانی محسوب می‌شود. از طرفی دیگر اشتراک گفتمانی، منافع و اهداف میان جمهوری اسلامی و سه کشور ونزوئلا، کوبا و نیکاراگوئه عاملی برای گستردگی روابط در مسیر مبارزه با امپریالیسم است. بر همین اساس نیز آمریکا علاقه‌ای بر ایجاد این روابط نداشته و آمریکای لاتین را جزء حیات خلوت خود می‌دانست. همین موضوع نیز در دوره ۸ ساله دولت روحانی موجب شد تا خسارات سیاسی و مالی به سرمایه‌گذاری‌های کشور در آن منطقه ایراد کند.
 
البته انزوای سیاست خارجه دولت روحانی تنها به روابط با آمریکای لاتین ختم نمی‌شود. دولت روحانی تمام سعی خود را کرد تا یخ روابط با آمریکا بشکند. به همین دلیل نیز تمام سعی خود را برای توافق با آمریکا به کار بست و حاصل آن برجامی بود که نه تنها سایه تحریم را از کشور کم نکرد بلکه موجب گسترش آن نیز شد. 
 
همچنین اتخاذ رفتارهای قهری و بی‌توجهی به سایر کشورها موجب دلسردی آن‌ها نسبت به گسترش روابط شد. بر همین اساس نیز می‌توان نگاهی به روابط ایران و چین در دولت روحانی انداخت. چین که در پی گسترش روابط اقتصادی با ایران بود اما با بی‌اعتنایی رفتار دولتمردان دولت روحانی، نسبت به این روابط سرد شد. پس از سفر رئیس جمهور این کشور به ایران در سال ۹۴ و ایفای رفتارهای نمایشی از سوی دولت روحانی، درب روابط بین جمهوری اسلامی و چین قفل شد. 
 
البته ناگفته نماند که طی این سفر ۱۷ سند همکاری بین ایران و چین امضا شد اما در عمل تحت تاثیر امید واهی دولت به گسترش تعاملات با کشورهای غربی، تمامی این اسناد همکاری که در زمینه‌های اقتصادی، منطقه‌ای، دفاعی، فرهنگی، امنیتی و نیروهای انسانی تعریف شده بود به حاشیه رفتند. گواه این ادعا نیز به حاشیه رفتن سند همکاری ۲۵ ساله ایران با چین است که در سال ۹۴ به امضای طرفین رسید و سپس بعد از گذشت بیش از ۵ سال دوباره برخی کلیات آن به تایید طرفین رسید بدون اینکه پیشرفت ملموسی در مذاکرات طرفین ایجاد شده باشد.
 
رفتار متوازن دولت سیزدهم در سیاست خارجه
با این حال پس از روی کار آمدن دولت سیزدهم، تغییرات مهمی در رویکرد سیاست خارجه کشور اعمال شد. بر همین اساس نیز دولت سعی کرد تا با رویکرد متوازن در عرصه نظام بین‌الملل گام بردارد. در حقیقت دولت سعی داشت تا رویکردی فراتر از رویکرد ایدئولوژیک محور و همکاری‌های اقتصادی و بازرگانی با دیگر کشورها برقرار کند. همین امر نیز موجب شد تا تمرکز سیاست خارجه تنها بر غرب متمرکز نشود و روابط بین‌المللی با سایر کشورها علی‌الخصوص کشورهای همسایه گسترش پیدا کند.

 
دولت سیزدهم سعی کرد تا بر حسب اشتراک گفتمانی در قالب سیاست‌های ضدآمریکایی با آمریکای لاتین ارتباط بگیرد. بر همین اساس در ارتباط با کشورهایی همچون ونزوئلا، کوبا و نیکاراگوئه که همگرایی و همسویی بیشتری نسبت با اهداف جمهوری اسلامی نشان داد‌ه‌اند توانست بخشی از نیازمندی‌های دو طرف را در قالب دیپلماسی سیاسی، اقتصادی و نظامی تامین کند.
 
بر اساس این گزارش وزارت امور خارجه توانست با انتقال نفت، تجهیزات و فرآورده‌های نفتی مورد نیاز ونزوئلا در سایه تهدیدات رژیم صهیونیستی و آمریکا، اقدامات لازم برای راه‌اندازی پالایشگاه‌های فراسرزمینی و برآرود کسب منافع مادی با دور زدن تحریم‌های غرب، همکاری‌های مشترک صنعتی و تجاری بر زمین مانده از زمان دولت روحانی، فراهم‌آوری بسترهای مشترک ارتباط فرهنگی با راه‌اندازی رایزنی‌های فرهنگی و همچنین امضای ۳۵ سند همکاری به ویژه در حوزه‌های پزشکی، نفتی و تجاری با تمرکز بر صنایع دانش‌بنیان، بر میزان اقتدار جمهوری اسلامی بیفزاید.
 
دولت سیزدهم همچنین توانست با عربستان نیز توافق کند و موجب فعال شدن روابط دیپلماسی بین دو کشور شود. بر همین اساس نیز سفارتخانه‌های دو کشور مجددا راه‌اندازی شد و طلسم این روابط نیز شکست.
 
بازارسازی برای فروش نفت در ۳ قاره
سرمایه‌گذاری در ساخت پالایشگاه‌های فراسرزمینی‌ از جمله سیاست‌های اقتصادی-سیاسی دولت سیزدهم است. سیاستی که برخلاف رویکرد دولت ویرانگر روحانی، فروش نفت را نه نیازمند به مذاکره و برجام کرد و نه به وجود رفع تحریم‌ها!

 
دولت سیزدهم توانسته است پرچم‌دار فروش نفت در شرایط تحریم باشد. رویکرد چند جانبه‌گری این دولت موجب شده حل مشکلات کشور برخلاف دولت روحانی، معطوف به غرب و اروپا نشود. غربگرایی افراطی دولت روحانی موجب شده بود تا دوران هشت ساله‌ی دولت قبل، یکی از فاجعه‌ترین دوره‌های تاریخ جمهوری اسلامی در همه‌ی مسائل از جمله فروش نفت باشد.
 
اکنون دولت سیزدهم توانسته است تا کارنامه‌ی موفقی از فروش نفت برای خود به جای بگذارد. آمارها حاکی از آن است که میزان فروش نفت در دولت رئیسی به بیش از ۱.۷ میلیون بشکه نفت در روز رسیده است. البته این اتفاق مثبت به سرمایه‌گذاری جمهوری اسلامی ایران در پالایشگاه‌های فراسرزمینی نیز مرتبط بوده است.
 
بر اساس این گزارش، دولت رئیسی توانسته است با سیاست چندجانبه‌گرایی در سه قاره آسیا، آفریقا و آمریکا شرایط بازاریابی نفت در این کشورها را فراهم کرده و از قبل همین مسئله منافع ملی ایران را تامین کند. ونزوئلا یکی از همان کشورهاست که قرارداد ساخت پالایشگاه آن در اردیبهشت ۱۴۰۱ امضا شد که اکنون به پیشرفت ۷۰ درصدی نیز رسیده است. پالایشگاه ال‌پالیتوی این کشور می‌تواند صادرات روزانه ۱۰۰ هزار بشکه نفت را برای کشور رقم زده و همچنین صادرات ۳ میلیون قطعه تجهیز از ۱۶۰۰ شرکت ایرانی را هم به همراه داشته باشد.
 
پالایشگاه کاردون در ونزوئلا نیز یکی دیگر از پالایشگاه‌های فراسرزمینی بوده که ارزش آن حدود ۴۶۰ میلیون یورو است. این پالایشگاه نیز می‌تواند فرصت صادرات ۱۵۰ هزار بشکه نفت ایران را ایجاد کند که اکنون مراحل نهایی شدن قرارداد را سپری می‌کند. همچنین ایران برای پالایشگاه‌های سینفوئکس در کوبا، هویما در اوگاندا، رویای آرمانی بولیوار در نیکاراگوئه و بخارا و فراغته در ازبکستان، در حال مذاکره و امضای تفاهم‌نامه است.
 
تحکیم روابط میان ایران و چین
دولت سیزدهم بر این باور است باید تمرکز سیاست خارجه بر رویکرد چندجانبه‌گری باشد و بر همین اساس روابط خود با دیگر کشورها را گسترش دهد. چین نیز یکی از کشورهای بلوک شرق است که دولت مردمی روابط خود با آن را با جدیت دنبال کرد. در همین راستا نیز یکی از دستاوردهای مهم دولت رئیسی به سرانجام رساندن سند همکاری ۲۵ ساله میان ایران و چین بود. 
 
از شانگهای تا بریکس
اقدامات دولت مردمی در حوزه سیاست خارجه معطوف به این موضوعات نمی‌شود. عضویت دائم ایران در سازمان همکاری‌های شانگهای نیز یکی دیگر از اقدامات وزارت امور خارجه بود. توجه دولتمردان به قدرت‌های غیرغربی جهان باعث شد تا اعتماد کشورهای دیگر از جمله چین و روسیه به ایران افزایش پیدا کند و چراغ سبز سازمان همکاری شانگهای و حتی کشورهای عضو بریکس به عنوان قدرت‌های نوظهور جهانی برای کشورمان روشن گردد. پس از این بود که روند اقدامات فنی و حقوقی ایران برای عضویت در شانگهای در قوه مجریه و مقننه مورد پیگیری قرار گرفت تا با تصویب ۴۹ سند موجود این سازمان روند عضویت ایران به نتیجه برسد. اکنون پس از ۱۸ سال جمهوری اسلامی ایران توانسته است در باشگاهی از کشورهای آسیایی قرار بگیرد که در جهان پیش رو و نظم جدید جایگاهی تایید کننده خواهند داشت.
 
همچنین عضویت در بریکس یکی دیگر از دستاوردهای دولت رئیسی به شمار می‌رود. عضویت در این گروه که در راستای دلارزدایی از مبادلات اقتصادی میان کشورها و تغییر نظم تک‌جانبه آمریکا به نظم چندجانبه تشکیل شده است، می‌تواند موجب بی‌اثر کردن تحریم‌ها نیز شود.
 
توافق با آمریکا جهت آزادسازی پول‌های بلوکه شده
یکی دیگر از اقدامات دولت، توافق با آمریکا در جهت آزادسازی پول‌های بلوکه شده، بود. در همین راستا دولت توانست ۶ میلیارد دلار از پول‌های بلوکه شده در کره و ۴ میلیارد دلار از پول‌های بلوکه شده در عراق را آزاد کند. این امر موجب شد تا تاثیرات مثبتی بر روی اقتصاد داخلی کشور گذاشته شده و با اعمال سیاست‌های پولی و ارزی بانک مرکزی، کنترل بازار رقم بخورد.