اعتماد/ « بحران آب در منطقه خلیج فارس » عنوان سرمقاله روزنامه اعتماد نوشته مهدی زارع است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

توسعه همکاری‌های منطقه‌ای در زمینه آب و محیط‌زیست برای ایران و کشور‌های حاشیه خلیج فارس حیاتی است. ایران و کشور‌های همسایه حاشیه خلیج فارس با چالش بزرگ بحران دسترسی به آب و از بین رفتن سفره‌های آب زیرزمینی مواجهند. ایران، با این کشور‌ها در زمینه همکاری‌های محیط زیستی، سابقه عضویت در سازمان منطقه‌ای حفاظت از محیط زیست دریایی (ROPME) را دارد . این سازمان منطقه‌ای در سال 1978 تحت برنامه اقدام کویت (KAP) برای حفاظت از مناطق دریایی مشترک بین بحرین، ایران، عراق، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات تاسیس شد. در چارچوب KAP، کشورهای شرکت کننده ملزم به تنظیم منابع آلودگی دریایی هستند و تشویق به پیگیری سیاستی و همکاری علمی هستند. در حالی که این سازمان مبنایی برای همکاری بین این کشورهای مختلف ایجاد می‌کند، واقعیت‌های سیاسی و ژئوپلیتیک شرایط متفاوتی برای رسیدگی به چالش‌های محیط زیستی در طی 45 سال اخیر ایجاد کرده است. بودجه ناکافی، تبادل ناکافی اطلاعات، قطع برنامه‌های این سازمان به دلیل جنگ و درگیری‌های منطقه‌ای از چالش‌های این موضوع بوده است. برای رسیدگی به طیف وسیعی از چالش‌های زیست محیطی پیش روی این کشورها، همکاری‌های زیست‌محیطی باید فراتر از حفظ محیط زیست دریایی گسترش یابد. به اشتراک‌گذاری داده‌های منطقه‌ای جامع در مورد آلودگی، آبراه‌ها، توفان‌های گرد و غبار و سایر نگرانی‌های محیط زیستی بین دولت‌ها به سیاست‌گذاری، و تحقیقات علمی کمک می‌کند. در این میان در کشورهای جنوب خلیج فارس، عربستان سعودی بزرگ‌تر و ثروتمند‌تر از سایر کشور‌های عربی است.  به دلیل بحران آب در سال 2018، عربستان سعودی برنامه توسعه کشاورزی خود را که در دهه 1970 آغاز شده بود، متوقف کرد. این کشور برای کشت گندم به استفاده از آب‌های زیرزمینی متکی بود. پایان این برنامه نشان می‌دهد که سعودی‌ها متوجه شدند که آب‌های زیرزمینی خود را تخلیه می‌کنند.  توسعه بخش آب عربستان سعودی نقش کلیدی در اطمینان از تامین تقاضای فزاینده برای زیرساخت‌های آب آشامیدنی و فاضلاب ایفا می‌کند. توسعه اقتصادی، رشد مداوم جمعیت، شهرنشینی سریع و افزایش تقاضا برای آب و انرژی، یک چالش زیست‌محیطی بزرگ برای کشور است. بودجه سال 2022 دولت عربستان سعودی برای بخش آب، 14.4 میلیارد دلار بود. انتظار می‌رود تا 2030، جمعیت عربستان سعودی به بیش از 40 میلیون نفر افزایش یابد. این کشور از دهه 1950 برای اطمینان از دسترسی مردم به منبع قابل اطمینان آب آشامیدنی، به آب شیرین شده متکی بوده است. بیشتر آب‌های زیرزمینی که کمتر از 40 درصد منابع آبی کشور را تشکیل می‌دهند، برای مصارف کشاورزی استفاده شده است. هدف‌های راهبرد ملی آب عربستان سعودی عبارتند از: تضمین دسترسی مستمر به مقادیر کافی آب سالم در شرایط عادی و در شرایط اضطراری، افزایش مدیریت تقاضای آب در همه کاربری‌ها؛ ارایه خدمات آب و فاضلاب مقرون به صرفه و با کیفیت بالا؛ حفاظت و بهینه سازی استفاده از منابع آب و حفظ محیط زیست محلی به نفع جامعه عربستان و تضمین رقابت‌پذیری بخش آب از طریق ترویج حکمرانی موثر، مشارکت بخش خصوصی، بومی سازی قابلیت‌ها و نوآوری.
بر اساس این برنامه راهبردی تا سال 2030 هدف گذاری شده که 90 درصد تقاضای آب عربستان سعودی را با استفاده از آب شیرین‌کن و 10 درصد با استفاده از آب‌های زیرزمینی و سطحی تامین کنند. بر اساس تقاضای آب شهری موجود و تامین آب متعهد، کارخانه‌های جدید نمک‌زدایی شهری برای غلبه بر کمبود آب 4.5 میلیون متر مکعب در روز مورد نیاز خواهند بود.  در مجموع 8.4 میلیون متر مکعب در روز افزایش ظرفیت تصفیه فاضلاب تا سال 2023 برای دستیابی به اهداف تصفیه فاضلاب عربستان سعودی مورد نیاز است. برای کاهش بیشتر نشت و ضایعات، عربستان سعودی قصد دارد تا سال 2040 بیش از 90 درصد از آب خود را مجدداً استفاده کند، این میزان در سال 2023 حدود 65 درصد است.  اندازه‌گیری آب‌های زیرزمینی از فضا با استفاده از ماهواره‌هایی مانند ماهواره «بازیابی گرانش و سنجش اقلیم Gravity Recovery and Climate Experiment » ناسا (GRACE) امکان‌پذیر است. این ماهواره با اندازه‌گیری گرانش زمین، جابه‌جایی آبها، ذوب شدن یخ‌ها و افزایش سطح اقیانوس‌ها را کنترل می‌کنند. هرگاه آب زیرزمینی کمتر باشد، جرم کمتری نیز وجود دارد و ماهواره‌ها این اطلاعات را گزارش می‌کنند. ناسا برای اولین بار در سال 2002 مجموعه‌ای از ماهواره‌ها به نام GRACE را پرتاب کرد. با این حال، ماهواره GRACE داده‌هایی برای مدیریت آب محلی ارایه نمی‌کند. 
برای این کار به چاه‌های مشاهده محلی نیاز است که باید توسط کارکنان آموزش دیده به‌طور منظم نظارت شوند. این موضوع آنها را به گزینه‌ای غیرقابل اجرا در برخی مکان‌ها تبدیل می‌کند.
سوال این است که اگر هیچ کس واقعاً نداند هنوز چقدر آب زیرزمینی وجود دارد و در عین حال استفاده از آن در حال افزایش است، آیا احتمال تمام شدن آب در خاورمیانه وجود دارد؟ به نظر می‌رسد اطلاعات اخیری که توسط ماهواره‌های GRACE گرفته شده است نشان می‌دهد که آب‌های زیرزمینی خاورمیانه در دهه گذشته به میزان قابل توجهی کاهش یافته است. سازمان ملل گزارش داده است که بسیاری از سفره‌های آب زیرزمینی محلی در حال حاضر با سرعتی سریع‌تر از قابل پر شدن مصرف می‌شوند. سیستم‌های درگیر شامل رودخانه‌ها یا تالاب‌های مجاور، اکوسیستم‌های مرتبط، بارندگی و خطوط ساحلی و همچنین فشارهای ناشی از شوری و آلودگی بر آبهای زیرزمینی اثر می‌گذارند. تعیین سطح دقیق آب زیرزمینی بسیار دشوار است چراکه آب به مرزهای ملی محدود نمی‌شود. 43 آبخوان فرامرزی در این منطقه وجود دارد. اما تنها تعداد کمی از کشورهای خاورمیانه بر اساس گزارش سال 2021 مدیریت «کافی» آب‌های زیرزمینی دارند. اگر یک کشور مقدار زیادی آب زیرزمینی استخراج می‌کند، و کشورهای دیگر که در آن سفره شریکند، به همان میزان استخراج نمی‌کنند، تشخیص مقدار آب مصرفی و سهم کشورها بسیار سخت است. در یک سفره آبی مشترک، از حدود 6500 چاه، تقریبا نیمی توسط لیبی بهره‌برداری می‌شود و آب را از حوضه خارج می‌کنند، در حالی نیم دیگر به تونس و الجزایرتعلق دارد. بر اساس پیمان‌ها و همکاری‌های منطقه‌ای امید می‌رود که حتی کشورهایی که در سطح دوجانبه سیاسی چندان با هم سازگار نیستند در مورد مدیریت آب دور یک میز خواهند نشست. درک تعادل بین برداشت از آب زیرزمینی و تغذیه‌های مختلف با گذر زمان باید پاسخی فراهم کند برای نحوه پایداری در استفاده از آب . همچنین این چالش که آیا خطر پایان آب‌های زیرزمینی واقعی است، با چالش ایجاد تعادل بین منافع کوتاه‌مدت و اغلب خصوصی با منافع بلندمدت، اجتماعی و محیط زیستی مرتبط است.