صبح نو/متن پیش رو در صبح نو منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

قاسم عزیزی/ «مُلک را چاره‌ای دیگر نیاز است»؛ این بیانیه‌ای بود که 19 اردیبهشت‌ماه سال جاری از سوی دفتر رئیس دوره‌های هشتم تا دهم مجلس شورای اسلامی منتشر شد؛ بیانیه‌ای که در آن تأکید شده بود که علی لاریجانی قصد نامزدی در دوازدهمین دوره انتخابات پارلمان ملی را ندارد و در آخر هم همین شد و او ثبت‌نام نکرد. اما آیا ثبت‌نام نکردن لاریجانی به معنای نداشتن برنامه برای انتخابات است؟
شواهد نشان می‌دهد که ثبت‌نام نکردن لاریجانی شروع پلن دوم چهره‌های نزدیک به راست سنتی و راست میانه برای انتخابات مجلس است که با نامزدی باهنر بخشی از آن پلن رونمایی شد. بر همین اساس باید گفت که این‌بار رئیس سابق مجلس در پی حضور نیابتی در قالب فراکسیون راست میانه و سنتی و بخشی از اصلاح‌طلبان در مجلس آینده خواهد بود. حضور مداوم در قامت ریاست مجلس و مناصب گوناگون و همچنین امکان تعامل با جریان‌های راست و حالا با جریان چپ، گواه این ادعاست. جواد آرین‌منش، فعال سیاسی اصولگرا در گفت‌وگویی به همین رفتار و تعامل‌های جدید علی لاریجانی اشاره کرده و گفته بود: «تمایل آقای لاریجانی بیش از آنکه به سمت اصولگرایان سنتی باشد، به سمت مستقلین و اصلاح‌طلبان معتدل است.»
او با تأکید بر اینکه آقای لاریجانی یکی از مهم‌ترین محورهای انتخاباتی خواهد بود، گفته بود: «بعید نیست که عده‌ای از اصلاح‌طلبان اصلا در انتخابات شرکت نکنند و البته احتمالا طیف‌هایی از اصلاح‌طلبان با جریان آقای لاریجانی ائتلاف کنند تا جریانی میانه‌رو را شکل دهند. در آن سو هم؛ یعنی در اصولگرایی نیروهایی تندرو وجود خواهند داشت.»

رفت‌وآمدها پر رنگ
هرچه به ماه اسفند نزدیک‌تر می‌شویم، رفت‌وآمدها به دفتر رئیس پیشین مجلس نیز بیشتر و بیشتر می‌شود. در بین این افراد، چهره‌های اصلاح‌طلب و حتی برخی از کارگزاران دولت حسن روحانی نیز به چشم می‌خورند.
علی لاریجانی همیشه مورد توجه رسانه‌ها و کانون‌های قدرت بوده است؛ چه آن زمان که در رأس مجلس هشتم، نهم و دهم نشسته بود یا آن زمان که با آن کلیپ متفاوت انتخاباتی برای ریاست‌جمهوری دوره سیزدهم ثبت‌نام کرد و چه حالا که با کلیدواژه‌های جدید سیاسی در قامت یک منتقد ظاهر شده است.
ناصر ایمانی، تحلیلگر مسائل سیاسی درباره رویکرد انتخاباتی علی لاریجانی در انتخابات مجلس دوازدهم، این تحلیل را ارائه داده بود:‌ «علی لاریجانی در معادلات انتخابات مجلس حتما مؤثر خواهد بود و این‌طور نیست که غیرفعال باشد و کنار بنشیند. حداقل تأثیرگذاری هم این است که یک‌سری از افراد را تشویق خواهد کرد تا نامزد انتخابات مجلس شوند.»
ایمانی حتی این احتمال را نیز داده است که علی لاریجانی مستقیم و غیرمستقیم به سمت ارائه یک لیست هم برود، ولو آنکه این لیست کامل نباشد. او گفته بود:‌ «البته این تحلیل نیز وجود دارد که آقای لاریجانی به شکل ائتلاف با چهره‌های سیاسی دیگر یک لیست دهد؛ اما من احتمال این اتفاق را کم می‌دانم، چون آقای لاریجانی خیلی تمایل ندارد که با دیگر شخصیت‌ها بخواهد لیست مشترک دهد.»
چهره‌های نزدیک به علی لاریجانی همچون (علی مطهری، محمدرضا باهنر، منصور حقیقت‌پور، بهروز نعمتی و جعفرزاده ایمن‌آبادی) برای انتخابات مجلس نام‌نویسی کرده‌اند و گعده‌ها و محفل‌های خصوصی نیز آرام‌آرام در حال شکل‌گرفتن است.

ورود افراد نزدیک به لاریجانی در انتخابات
علی مطهری از افرادی که هم قرابت فامیلی و هم سیاسی با علی لاریجانی دارد، اخیرا در گفت‌وگویی از اصلاح‌طلبان برای شکل‌دهی یک ائتلاف دعوت رسمی کرده است. او در مجلس دهم از لیست اصلاح‌طلبان وارد مجلس شد، هر چند که حضور او در این لیست، در ماجرای انتخاب رئیس مجلس دهم باعث حملاتی از سوی اصلاح‌طلبان به او شد؛ اما بارها تأکید کرده که برای قرارگرفتن در لیست امید، اصراری نداشته و خود اصلاح‌طلبان او را در لیست قرار داده‌اند.
مطهری موفقیت در انتخابات مجلس دوازدهم را لیست واحد جریان اعتدال و اصلاحات می‌داند. او به‌نوعی افراد نزدیک به علی لاریجانی را در جریان اعتدال تعریف کرده و دوست و تلاش دارد بتواند اصلاح‌طلبان را متقاعد کند که برای انتخابات 11 اسفندماه با آنها همراه شوند. البته او یک‌بار پیش از این در جریان انتخابات مجلس نهم، وقتی از قرارگرفتن در لیست اصولگرایان ناامید شد، در تهران و برخی شهرستان‌های کشور لیستی به نام «صدای ملت» منتشر کرد؛ اما موفقیت چندانی حاصل نشد و فقط خودش توانست به مجلس راه یابد.

چالش هسته سخت اصلاحات
هرچند که علی مطهری تلاش دارد ائتلاف جریانی بین اعتدال (یاران لاریجانی و حسن روحانی) با اصلاح‌طلبان بعد از دلخوری‌هایی که پیش آمده را صورت دهد؛ اما مأموریت اصلی برای این کار با او نیست! به نظر می‌رسد به دلیل حاکم‌شدن هسته سخت در رأس جبهه اصلاحات، کمی این کار مشکل باشد؛ اما غیرممکن نیست.
هسته سخت جریان اصلاحات به‌خوبی می‌داند که چه بخواهد چه نخواهد آنها و رفقایشان همدست با قوه مجریه سال‌های 92 تا 1400 بوده‌اند و این را جامعه به‌خوبی می‌داند. هرچند که تلاش دارند از اعتراضات و اغتشاشات صورت‌گرفته با مواضع ژله‌ای پایگاه اجتماعی خود را چاق‌تر کنند؛ اما احتمالا تا الان فهمیده‌اند که نتوانسته‌اند موفق شوند. احزاب دوقلو جریان اصلاحات (حزب اتحاد و مجمع ایثارگران اصلاح‌طلب) همه کیک قدرت را می‌خواهد و علاقه‌ای ندارد که از آن به جریان یا گروهی سهمی بدهد که البته این را بارها هم اعلام کرده‌اند و تأکید داشته‌اند که اجازه نمی‌دهند شرایط سال 92 تکرار شود؛ اما درعین‌حال آنها هم هیچ را خیلی مطلوب نمی‌دانند.
علی لاریجانی به احتمال فراوان به دنبال تشکیل فراکسیون نزدیک به خود در مجلس آینده و شاید بازگرداندن اصلاح‌طلبان به موقعیت 92 در سال 1404 است. او برای چنین کاری هم مانع سخت اصلاح‌طلبان رادیکال را پیش‌رو دارد هم باید مواضع خود را در میان اصول‌گرایان محکم‌تر کند. آیا او در این راه موفق خواهد شد؟