خراسان/ بر اساس اعلام سازمان همکاری اقتصادی و توسعه، مصرف دارو‌های ضدافسردگی در 18 کشور اروپایی طی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰ رشد 147 درصدی نشان می‌دهد؛ خطری که می‌تواند در کمین همه باشد و باید برای مقابله با آن آماده باشیم
افسردگی و اضطراب از مهم‌ترین عوامل تهدید کننده سلامت جوامع بشری هستند. بر اساس داده‌های به‌دست آمده از بررسی جدید سازمان همکاری اقتصادی و توسعه(OECD)، میانگین مصرف دارو‌های ضد افسردگی در ۱۸ کشور اروپایی، سال ۲۰۰۰ حدود ۳۰.۵ دوز به ازای هر هزار نفر در روز بوده که سال ۲۰۲۰ به ۷۵.۳ دوز به ازای هر هزار نفر افزایش یافته؛ روندی که رشد ۱۴۷ درصدی را نشان می‎دهد. اما علت سونامی مصرف داروهای ضد افسردگی بین بیشتر مردم نقاط مختلف دنیا در سال‌های اخیر چیست و برای داشتن اعصابی آرام‌تر باید چه کرد؟
 علت افزایش افسردگی در دهه‌های اخیر
در پژوهش‌های مختلف روان‌شناسی علل مختلفی برای ابتلا به افسردگی و اضطراب مطرح شده است، اما سوای نگاه آسیب‌شناسانه فردی به افسردگی و اضطراب، این اختلالات می‌تواند به صورت پدیدارهای اجتماعی هم ظهور کند. برای مثال، دنیای امروز دایم به افراد برای استفاده حداکثری از زمان و سایر منابع برای کار و موفقیت بیشتر فشار می‌آورد. شبکه‌ها و رسانه‌های اجتماعی با نمایش اغراق‌آمیز موفقیت‌ها و لذت‌های زندگی، افراد را در معرض مقایسه دایمی، حسرت، خودسرزنشی و در نتیجه اضطراب و افسردگی می‌گذارد. زندگی‌های پرمشغله امروزی از یک سو و فردگرایی از سوی دیگر، برقراری روابط صمیمانه و رضایت‌بخش را با چالش مواجه کرده و افراد احساس تنهایی بیشتری می‌کنند. مشکلات اجتماعی و اقتصادی، ابهام و پیش‌بینی ناپذیری‌ آینده و احساس کنترل نداشتن بر امور، عوامل مهمی هستند که می‌توانند زمینه را برای افزایش مصرف داروهای ضد افسردگی و اضطراب در جوامع فراهم کنند. پس مرور نکاتی برای پیشگیری از ناراحتی‌های روحی ضروری است:
7 توصیه برای داشتن اعصابی آرام‌تر
1 هیچ کاری نکردن را تمرین کنید| به خودتان فرصت هیچ کاری نکردن را بدهید. ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که مدام افراد را تشویق می‌کند به فعال بودن. به همین دلیل اگر یک بعد از ظهر در منزل باشید و هیچ کاری نکنید احساس عذاب وجدان و استرس شما را فراخواهد گرفت. سپس احتمالا فوری دست به کار می‌شوید و به زور هم که شده، سعی می‌کنید زمان خود را با گوش‌دادن به یک پادکست مفید یا گشتن در صفحات مفید اجتماعی پر کنید! اما بیایید به جای این فشار بیهوده، گاهی به خودتان و به مغزتان، اجازه دهید هیچ کار مفیدی نکنید و هنر بی عملی را تمرین کنید.
2 ساعت‌های ممنوعیت استفاده از شبکه‌های‌ اجتماعی تعیین کنید| شبکه‌های اجتماعی با اخبار، اطلاعات بی‌فایده و نمایش زندگی‌های پرزرق و برق، مغز ما را بمباران اطلاعاتی می‌کنند. این یکی از دلایل اصلی شکایت افراد از نبود تمرکز است. سعی کنید برای استفاده از شبکه‌های اجتماعی ساعت‌های ممنوعیت در نظر بگیرید و به آن پایبند باشید. اعلان‌ها را خاموش کنید تا مدام حواس شما را پرت نکنند و برای چند روزی شبکه‌های اجتماعی‌تان را غیرفعال کنید.
3 روابط‌تان را تقویت کنید| سعی کنید برنامه‌هایی بگذارید برای دیدارهای خانوادگی یا دوستانه. تشریفات و کمال‌گرایی را کنار بگذارید و به ساده‌ترین شکل این دیدارها را برگزار کنید. شما شروع‌کننده باشید و به دیگران آسان‌گیری در روابط را بیاموزید. حمایت اجتماعی یکی از مهم‌ترین عوامل سلامت روان در انسان‌هاست.
4 دلخوشی‌ها و لذت‌های کوچک زندگی را کشف کنید| تا حالا به لذت خوردن چای داغ، نگاه کردن به برگ درختان، تماشای بازی بچه‌ها، شنیدن صدای خنده عزیزان‌تان، یک گفت‌وگوی دل چسب، نوشیدن یک لیوان آب گوارا، بوی خوش گل‌ها، شنیدن یک کتاب صوتی دلنشین، فکر کرده‌اید؟! ظرفیت لذت بردن از چیزهای کوچک را در خودتان افزایش دهید و منتظر اتفاقات بزرگ زندگی نمانید.
5 بیشتر با طبیعت ارتباط بگیرید| زندگی مدرن شهری، ما را از ارتباط عمیق با طبیعت که ما در واقع بخشی از آن هستیم، محروم کرده است. طبیعت به ما، احساس آرامش، نشاط و فرصت دیدن دوباره زیبایی‌ها را می‌بخشد و روان ما را از آلودگی‌های زندگی مدرن شست‌و‌شو می‌دهد. ارتباط با طبیعت بخشی از تاریخ زیسته نوع انسان است.
6 درباره خودتان شفقت داشته باشید| شفقت یعنی توانایی همدلی، دغدغه‌مند بودن نسبت به دردهای خود و از همه مهم‌تر انگیزه اقدام برای بهبودی و تسکین خود. شفقت به خود یعنی همان‌طور که با عزیزترین کسان‌تان در سخت‌ترین روزهای‌شان رفتار می‌کنید، با خودتان هم رفتار کنید. بپذیرید که نقص، اشتباه، شکست و تجربه اتفاقات و احساسات منفی در زندگی طبیعی و بخشی از تجارب جهان شمول ما انسان‌هاست و در روزهای سخت، به جای خودسرزنشی، با خودتان مهربان باشید.
7 در قبال رنج دیگران رفتار موثر انجام دهید| هیچ فضیلتی در نگران بودن و غصه خوردن بدون عمل کردن وجود ندارد. اگر تصور می‌کنید می‌توانید برای کسی یا کسانی کار موثری انجام دهید، کمک یا حمایت کنید، حتما این کار را بکنید.

نویسنده : دکتر پرستو امیری| ‌ متخصص روان‌شناسی سلامت