اعتماد/متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

روزنامه گاردین در گزارشی نوشت: انتشار تصاویری از مهاجرت جمعی ساکنان منطقه قره‌باغ که مجبور به ترک خانه و کاشانه خود شده‌اند، برخی را در غرب به فکر بازنگری در روابط خود با جمهوری آذربایجان انداخته است.
این رسانه انگلیسی گزارش داد، کشور غنی از منابع جمهوری آذربایجان، سال‌ها با اتخاذ ترکیبی از دیپلماسی ماهرانه و اعمال نفوذ، خود را به عنوان شریکی معتمد و قطب مهم حمل و نقل به انگلیس و اتحادیه اروپا نشان داده است. اما الهام علی‌اف رییس‌جمهوری آذربایجان با آغاز حمله نظامی به قره‌باغ که به بروز فاجعه انسانی و فرار پناهجویان از منطقه منجر شد، خشم اتحادیه اروپا و امریکا را برانگیخت.گاردین به نقل از یک دیپلمات ارشد غربی در باکو 
-که خواست نامش فاش نشود- نوشت: می‌شد و ‌باید از این بحران و رنج انسانی ناشی از آن جلوگیری کرد. ادامه روابط با آذربایجان به روال معمول برای ما دشوارتر خواهد بود. به گزارش ایرنا، در ادامه این مطلب آمده است: هفته پیش، آنالنا بربوک وزیر خارجه آلمان طی سخنرانی در سازمان ملل، باکو را متهم کرد که «ضمانت‌های خود را برای خودداری از متوسل شدن به قوه قهریه نقض کرده و از این رو باعث درد و رنج شدید جمعیتی شده که در شرایط سختی قرار دارند. امانوئل مکرون رییس‌جمهوری فرانسه نیز مقامات آذربایجان را «کنترل نشده» خواند.

توماس دی وال، کارشناس ارشد اندیشکده اروپایی کارنگی در این زمینه گفت: بسیاری در بروکسل و واشنگتن از استفاده آذربایجان از قوه قهریه شوکه شده و احساس می‌کنند به آنها خیانت شده است. وی اظهار داشت: مقام‌های غربی بر این باورند که انفعال دو هزار نیروی صلح روسیه که به منطقه اعزام شده‌اند، نشان می‌دهد که توافقی جانبی بین مسکو و باکو به دست آمده است. این دو کشور هر دو نیکول پاشینیان نخست‌وزیر ارمنستان و چرخش او به سمت غرب را در درگیری‌ها مقصر می‌دانند.

این تحلیلگر مدعی شد: به‌رغم تلاش‌های طولانی برای حل درگیری قره‌باغ، غرب به حاشیه رانده شده است. آذربایجان برای مدت‌های طولانی در نشان دادن ارزش خود به غرب، ماهرانه عمل کرده است، اما به نظر می‌رسد اکنون اهمیت و اعتماد‌پذیری باکو در حال بازنگری است.گاردین در بخشی از گزارش خود نوشت: گفته می‌شود باکو سال‌ها از آنچه دیپلماسی خاویار توصیف می‌شود، یعنی استفاده از پول نقد و هدایای ارزنده برای نفوذ در اروپا بهره برده است.

این رسانه انگلیسی پیش‌تر فاش کرده بود که آذربایجان چگونه حدود ۲.۸ میلیارد دلار (۲.۲ میلیارد پوند) پول از طریق شبکه‌ای از شرکت‌های مخفی انگلیسی به حامیان، لابی‌ها و سیاستمداران در اروپا در خارج منتقل کرده تا با خرید کالاها و خدمات لوکس به نفع نخبگان آذربایجانی پولشویی کنند.

گاردین نوشت: قبل از درگیری اخیر قره‌باغ، به نظر می‌رسید که اروپا به‌رغم سابقه ضعیف حقوق بشر آذربایجان و شواهد موثق درباره خشونت این کشور در جنگ سال ۲۰۲۰ قره‌باغ، به دنبال روابط نزدیک‌تر با باکو بوده است.اورسلا فون در لاین رییس کمیسیون اروپا در سال ۲۰۲۲ همزمان با امید اتحادیه اروپا به کاهش وابستگی به انرژی روسیه به باکو سفر کرد و با معرفی آذربایجان به عنوان تامین‌کننده «مهم» و «معتبر» انرژی اعلام کرد توافقی برای افزایش خرید گاز اتحادیه اروپا از آذربایجان تا سال ۲۰۲۷ به دست آمده است. وی با این حال اشاره‌ای به وضعیت حقوق بشر یا روابط باکو با ارمنستان نکرد.

گاردین در ادامه تحلیل خود آورده است: از زمان عملیات نظامی هفته گذشته، آذربایجان به ترویج روایت خود از این کشور در بین سهامداران غربی ادامه داده است. اندیشکده مرکز تحلیل روابط بین‌الملل -مستقر در باکو- میزبان میزگردی در «مایفر» لندن درباره نقش آذربایجان به عنوان «پل زمینی مهمی که می‌تواند اروپا را به آسیای مرکزی متصل کند» و نیز «امنیت انرژی در اروپا» بوده است.
با این حال، برخی ناظران مسائل سیاسی از جمله مکس هِس، کارشناس موسسه تحقیقات سیاست خارجی امریکا مدعی‌اند باکو درباره اتکای اروپا به انرژی آذربایجان به‌شدت اغراق می‌کند.

هس در این زمینه گفت: این ایده که آذربایجان نقش کلیدی در امنیت انرژی اروپا ایفا می‌کند، بهانه دیگری است که برخی قدرت‌های غربی را از مداخله باز می‌دارد.آذربایجان در سال ۲۰۲۲ در مجموع ۳درصد از کل واردات گازی اتحادیه اروپا را تشکیل می‌داد درحالی که مسکو در تامین ۱۵درصد از تقاضای گازی قاره اروپا نقش داشته است. به نوشته گاردین، برخی مقامات غربی در حال بررسی اعمال تحریم‌هایی علیه آذربایجان به دنبال عملیات نظامی این کشور در قره‌باغ هستند.

دیوید مک آلیستر، رییس کمیته امور خارجه پارلمان اروپا گفت: اتحادیه اروپا در صورت تلاش‌ها برای آواره کردن ارمنی‌های قره‌باغ، تبعاتی جدی برای این اقدام در نظر بگیرد.سامانتا پاور، رییس آژانس توسعه بین‌المللی امریکا نیز در دیدار از شهر مرزی گوریس در ارمنستان، به مساله احتمال تحریم‌ها اشاره کرد و در پاسخ به سوالی درباره تبعات احتمالی حمله اخیر آذربایجان گفت: «گزینه‌های مختلفی مدنظر است.»
هس از موسسه تحقیقات سیاست خارجی امریکا در این رابطه می‌گوید: مهم است که جامعه بین‌المللی برای جلوگیری از درگیری بیشتر و بی‌خانمانی در این منطقه مداخله کند. جامعه بین‌المللی باید فورا مانع مخفی شدن در پشت افسانه امنیت انرژی شده و متعهد شود که اقدامات لازم را برای جلوگیری از درگیری بیشتر به‌کار خواهد بست.