اکو ایران/متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

با مرگ مؤسس واگنر، دولت روسیه تلاش بی‌سابقه‌ای جهت اذعام این گروه مزدور در ساختار نظامی متعارف خود کرد.
 
 قدرت عمومی ولادیمیر پوتین، سیستمی که در آن کل ساختار قدرت سیاسی روسیه بر یک مرد استوار است، در پی کودتای ناکام گروه مزدور واگنر در ماه ژوئن به تحت آزمایش فشار قرار گرفت. اما اکنون همه چیز طبق روال پیش رفته و بقایای واگنر دوباره در کنترل دولت هستند؛ البته اگر حرف‌های کرملین را باور کنیم.

به نوشته سی‌ان‌ان، بر اساس متنی که کرملین منتشر کرده است، پوتین در دیدار تلویزیونی روز جمعه با یونس بیک یوکوروف، معاون وزیر دفاع روسیه و آندری تروشف، فرمانده سابق واگنر گفتگو کرد. این نشست در قالبی آشنا برگزار شد. پوتین در رأس میز کنفرانس با مقالات و یادداشت‌های مختصر نشسته بود و قبل از اینکه به امور رسمی بپردازد، نکات کلی را بیان کرد. زبان جلسه هوشیار، حرفه‌ای و نسبتاً صریح بود. حداقل با قضاوت از گزارش رسمی منتشرشده، این جلسه شبیه به یک دیدار معمولی با یک فرماندار برای بحث در مورد برنامه‌های اقتصادی بود.

اما با موشکافی ادبیات جلسه، به نظر می‌رسد که نشست پوتین به تلاش دولت روسیه برای به خطرانداختن گروه واگنر اشاره دارد. تروشف مردی است که پس از مرگ عجیب یوگنی پریگوژین، پوتین برای اداره گروه مزدور از او استفاده کرد. پریگوژین پس از رهبری شورش این گروه در تابستان امسال و سپس پذیرفتن یک توافقی برای پایان‌دادن به آن، در اواخر ماه آگوست بر اثر سقوط جت شخصیش در آسمان روسیه، درگذشت. اما آسیبی که پریگوژین به وجهه پوتین وارد کرد، همچنان باقی مانده است.

بنابراین، پوتین در روز جمعه یکی از کارهایی را که به بهترین شکل انجام می‌دهد انجام داد؛ بررسی عمیق حکمرانی.

پوتین بدون نام‌بردن از واگنر به تروشف گفت: «می‌خواهم با شما در مورد موضوعاتی با ماهیت اجتماعی صحبت کنم. شما با همرزمان خود که با آن‌ها جنگیدید رابطه برقرار کرده و اکنون به انجام مأموریت‌های رزمی خود ادامه می‌دهید». پوتین ادامه داد: «ما صندوق «مدافعان وطن» را ایجاد کرده‌ایم و بارها گفته‌ام و باز هم می‌خواهم تأکید کنم که فارغ از وضعیت فردی که مأموریت‌های رزمی را انجام می‌دهد یا انجام داده است، تضمین‌های اجتماعی باید برای همه کاملاً یکسان باشد».

نگاهی به آینده
با آویزان‌کردن هویج «ضمانت‌های اجتماعی»، می‌توان نتیجه گرفت که دولت روسیه سیستم کمک‌های نقدی و غرامتی را که جنگجویان واگنر در اوکراین تحت رهبری پریگوژین از آن برخوردار بودند، به عهده خواهد گرفته است؛ چیزی که برای او تا حدودی وفاداری از سوی نیروهایش به همراه داشت. به نظر می‌رسد که چنین تضمین‌هایی «بدون توجه به جایگاه» اعطا می‌شود که به نظر می‌رسد تصدیقی باشد بر اینکه فعالیت‌های گروه‌های مزدور در نظر قوانین روسیه ممنوع است.

رهبر روسیه همچنین به پیشنهاد قبلیش به جنگجویان واگنر اشاره کرد: با وزارت دفاع روسیه قرارداد ببندید یا به بلاروس بروید. آینده واگنر در بلاروس از آن زمان در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته و به نظر می‌رسد که دولت روسیه با انرژی بیشتری تلاش دارد تا بقایای واگنر را در ساختارهای نظامی متعارف خود همراه با تمام مزایای ممکن، ادغام کند.

پوتین با استفاده از ادبیات رسمی دولت روسیه برای اشاره به جنگ اوکراین گفت: «در آخرین جلسه، ما در مورد این صحبت کردیم که شما در تشکیل یگان‌های داوطلب که می‌توانند مأموریت‌های رزمی مختلف را انجام دهند، مشارکت خواهید داشت. البته در درجه اول، در منطقه عملیات نظامی ویژه (جنگ اوکراین). شما خودتان بیش از یک سال در چنین واحدی جنگیدید. شما می‌دانید که چیست، چگونه انجام می‌شود، چه مسائلی باید از قبل حل‌وفصل شوند؛ می‌دانید چگونه کار رزمی به بهترین و موفق‌ترین شکل پیش می‌رود».

خبرگزاری دولتی روسیه به نقل از سخنگوی کرملین، دیمیتری پسکوف در روز جمعه گزارش داد که تروشف «هم اکنون با وزارت دفاع کار می‌کند» که نشان می‌دهد او مانند پریگوژین یک کارآفرین مستقل نخواهد بود.

اما این به سؤالی بزرگ‌تر پاسخ نمی‌دهد که دولت روسیه در مورد همه کارهایی که به واگنر در آفریقا، خاورمیانه و جاهای دیگر واگذار کرده است، چه تصمیمی خواهد گرفت؟ جنگنده‌های واگنر در چندین کشور آفریقایی از جمله مالی، جمهوری آفریقای مرکزی و لیبی فعال بوده‌اند. حضور یوکوروف در این دیدار ممکن است یک سرنخ ارائه دهد. در اواخر ماه آگوست، یوکوروف در رأس یک هیئت نظامی روسیه به شهر بنغازی لیبی رفت تا با ارتش ملی لیبی به رهبری ژنرال یاغی خلیفه حفتر دیدار کند. واگنر چندین سال است که از ارتش ملی لیبی حمایت کرده و بنا بر گزارش‌ها، از عملیات نظامی حفتر در سال‌های ۲۰۱۹-۲۰۲۰ علیه دولت مستقر در طرابلس حمایت می‌کند. ارتش ایالات متحده می‌گوید واگنر همچنین از لیبی به عنوان پایگاه لجستیکی استفاده کرده و پروازهای باری را به پایگاه‌هایی در شرق لیبی انجام می‌دهد تا عملیات خود را در آنجا تأمین کند. همچنین شواهدی به دست آمده که واگنر از پایگاه‌هایی در لیبی برای تأمین نیروهای پشتیبانی سریع سودان استفاده کرده است.

واگنر مدت‌هاست که به عنوان پیش‌برنده سیاست خارجی روسیه عمل می‌کند. اگر جلسه روز جمعه سرنخی باشد، به نظر می‌رسد که یوکوروف یک فرد مرکزی فعالیت‌های آتی واگنر باشد در حالی که تروشف وظیفه کوچک‌تری را به عهده می‌گیرد: نظارت بر واگنر ورژن ۲ برای جنگ در اوکراین.