دنیای اقتصاد/متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

 امروز چهارشنبه ۱۹مهرماه پنجمین روز از نبردهای غزه است. بمباران غزه همچنان ادامه دارد. بخش‌هایی از غزه به تلی از خاک تبدیل ‌شده است. حملات هوایی و پهپادی اسرائیل دیشب (سه‌شنبه) با قطع برق در غزه ادامه داشت. این حملات در حالی است که اسرائیل «محاصره‌ کامل» غزه را اعلام و بیمارستان‌ها، آمبولانس‌ها و مراکز درمانی را در زمره اهداف مشروع اعلام کرده است. «زهینه رشید»، «لیندال رولاندز» و «تد رجنسیا» در گزارشی در الجزیره که پیوسته به‌روزرسانی می‌شد به نقل از وزارت بهداشت فلسطین نوشتند در پی حملات صهیونیست‌ها به غزه و کرانه باختری، تاکنون ۷۸۸نفر در غزه و ۱۸نفر در درگیری‌های کرانه‌ باختری به شهادت رسیده‌اند. تعداد زخمی‌های غزه نیز به ۴۱۰۰تن افزایش یافت. این گزارشگران با اشاره به تداوم حملات اسرائیل افزودند که با شدت یافتن حملات، میزان تلفات و مجروحان افزایش خواهد یافت. آنها همچنین با اشاره به محاصره کامل غزه و جلوگیری از ورود آب و غذا و کالا افزودند که ارتش اسرائیل با گرسنگی و تشنگی دادن به ساکنان غزه و بستن راه تنفسی این منطقه، بر اساس قوانین بین‌المللی مرتکب جنایت جنگی شده است.
 
«میدل‌ایست‌آی» نیز در گزارشی نوشت که ساکنان مناطق اشغالی شب و روز زیر آوار بمب و ویرانی هستند. شب با صدای بمب می‌خوابند و صبح با صدای انفجار و تخریب بیدار می‌شوند. «میدل‌ایست‌آی» همچنین افزود که شاهد «قتل‌عام غیرقابل ‌تصور» در غزه هستیم. این گزارش اسرائیل را به ارتکاب جنایات جنگی متهم کرد و افزود که اسرائیل بنا دارد غزه را با ۲.۱میلیون نفر سکنه «تنبیه جمعی» کرده و آب و غذا و سوخت را به روی آنها ببندد. به نوشته‌ این رسانه، بیشتر هدف حملات اسرائیل غیرنظامیان هستند. مدارس، دانشگاه‌ها، بیمارستان‌ها، مساجد (از جمله مسجد احمد یاسین در اردوگاه مغازی در مرکز نوار غزه و مسجد ابوجنب در شرق خان یونس)، بازارها، بانک‌ها، شرکت‌های ارتباطاتی و برج‌های مسکونی در زمره‌ی اهداف و زیرساخت‌هایی هستند که از سوی اشغالگران هدف قرار می‌گیرند. با توجه به‌شدت حملات و گستردگی آن و با توجه به سیل اخباری که از این منطقه گزارش می‌شود، گزارش زیر در چند قسمت تنظیم می‌شود.

الف) در غزه چه می‌گذرد؟
باریکه غزه در زمره یکی از پرتراکم‌ترین و شلوغ‌ترین نقاط در جهان است. «آژانس امدادرسانی و کاریابی آوارگان فلسطینی» موسوم به «آنروا» اعلام کرد از آغاز حملات هوایی گسترده اسرائیل به نوار غزه، بیش از ۱۸۰هزار فلسطینی آواره شدند. بنا به گزارش این آژانس بین‌المللی، بیش از ۱۳۷هزار نفر هم به مدارس تحت پوشش این نهاد در غزه پناه بردند که با کمبود آب آشامیدنی سالم روبه‌رو هستند. از سوی دیگر، شدت حملات اسرائیل باعث شده است که منطقه مسکونی «الرمال» در وسط غزه به‌طور کامل ویران شود. ارتش اسرائیل اعلام کرد که ساختمان پارلمان و وزارتخانه‌ها در غزه در زمره اهداف نظامی به شمار می‌رود.

این به این معناست که علاوه بر بیمارستان و آمبولانس‌ها، وزارتخانه‌ها هم از حملات اسرائیل مصون نیستند. درحالی‌که «میدل‌ایست‌آی» به نقل از وزارت توسعه‌ آلمان اعلام کرده بود که کمکی ۱۳۱.۶۳میلیون دلاری به غزه اختصاص خواهد داد و پزشکان بدون مرز نیز اعلام کرد که وسایل درمانی را برای بیمارستان «العوده» در غزه تهیه کرده است اما اتحادیه اروپا دوشنبه ۱۷مهر در واکنش به تحولات جاری میان فلسطینی‌ها و اسرائیل کمک‌های توسعه‌ای ۶۹۱میلیون یورویی خود به فلسطین را تعلیق کرد. از سوی دیگر، درحالی‌که وزارت انرژی اسرائیل اعلام کرد که دستور توقف انتقال گاز به غزه را داده است، «یسرائیل کاتس» وزیر زیرساخت‌های رژیم صهیونیستی خواستار توقف آب‌رسانی به غزه شد.

به نوشته «رشید- رولاندز- رجنسیا»، ارتش اسرائیل سه‌شنبه اعلام کرد که طی دیشب (سه‌شنبه‌شب) بیش از ۲۰۰نقطه را در غزه هدف قرار داده است. در این میان «الرمال» و «خان یونس» کاملا ویران شدند. ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرد که مساجد هم به ظن تبدیل‌شدن به مکان ذخیره مهمات، اهداف مشروع به شمار می‌آیند. اسرائیل اعلام کرد که «کنترل کامل» منطقه‌ «غلاف غزه» را به‌دست گرفته است. «دانیل هاگاری» یکی از سخنگویان ارتش اسرائیل اعلام کرد که هیچ‌یک از نیروهای حماس ظرف ۲۴ساعت گذشته از این منطقه عبور نکرده است؛ اما این احتمال را رد نکرد که برخی از نیروهای حماس ممکن است هنوز در مناطق تحت کنترل اسرائیل حضور داشته باشند. با توجه به اینکه ارتش اسرائیل نیروهای امدادی و مراکز خدماتی و درمانی را در زمره اهداف نظامی محسوب کرده و موردحمله قرار می‌دهد، وزارت بهداشت فلسطین اعلام کرد که خواستار بازگشایی «کریدوری ایمن» برای تضمین جان نیروهای امدادی و درمانی است. بر همین اساس، «میدل‌ایست‌آی» نیز در گزارش خود نوشت که گذرگاه رفح بازگشایی‌شده و ارتش اسرائیل اعلام کرد که فلسطینیان می‌توانند از این گذرگاه به مصر بروند. بااین‌حال، این گذرگاه هم از حملات صهیونیست‌ها در امان نماند.

ب) در طرف اسرائیلی چه می‌گذرد؟
اسرائیل اعلام کرد که جنگ کنونی پیچیده و طولانی خواهد بود. بر همین اساس، علاوه بر اینکه برای ۳۰۰هزار نیروی ذخیره در درون اسرائیل «فراخوان» داده است؛ اما برای صدها نیروی نظامی ذخیره‌ این رژیم در «اروپا» هم فراخوان داده شده است. این فراخوانی در حالی است که برخی مقام‌های این رژیم از جمله «ایهود باراک» در فرودگاه مشاهده شدند که در حال ترک اسرائیل هستند. از سوی دیگر، سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد که از آغاز حملات هوایی به غزه تاکنون، ۲هزار موضع مورد هدف قرار گرفته است. ارتش این رژیم با انتشار نام ۳۸سرباز کشته‌شده‌ اسرائیلی اعلام کرد که شمار سربازان کشته‌شده‌ این رژیم به ۱۲۳نفر افزایش یافت. همزمان، ارزش «شِکِل»، واحد پول اسرائیل، برابر دلار به کمترین مقدار طی ۸سال اخیر سقوط کرد.
 
المانیتور هم در گزارش خود به نقل از «ابو عبیده» سخنگوی گردان‌های القسام (شاخه نظامی جنبش حماس) اعلام کرد که درصورتی‌که اسرائیل غیرنظامیان را بکشد، گروگان‌های اسرائیلی تاوان آن را خواهند داد. او با اشاره به اینکه رژیم غاصب زبان اخلاق و انسانیت نمی‌فهمد، افزود: اعلام می‌کنیم که هرگونه هدف قرار دادن مردمی که در خانه‌هایشان پناه گرفته و بدون اطلاع کشته می‌شوند باعث انتقام ما خواهد شد. بر همین اساس، او افزود که گروگان‌های اسرائیلی کشته و از نحوه اعدام آنها «فیلم و عکس» تهیه‌شده و منتشر خواهد شد. به نوشته المانیتور، اسرائیل از روز شنبه ۱۷۰۷ حمله‌ هوایی در غزه انجام داده است.«استفن کولینسون» در گزارش ۱۰اکتبر در سی‌ان‌ان با اشاره به ضربه روحی اسرائیل از حمله‌ غافلگیرکننده‌ حماس نوشت، اگرچه اسرائیل با پرتاب موشک و راکت از غزه آشناست، اما حمله حماس «توهم امنیت اسرائیل را بیش از هر زمان دیگری از جنگ یوم کیپور در سال۱۹۷۳ جریحه‌دار کرده است.»

او افزود: «این حس تجاوز احساسی، روحی و روانی از سوی اسرائیل، نحوه پاسخ کابینه یهود در روزهای آینده را مشخص خواهد کرد.» او معتقد است که «این جراحت ملی بزرگ‌ترین چالش پیش روی نتانیاهو است.» او خود را «ضامن نهایی امنیت اسرائیل جا زده بود» اما اکنون از دوران نتانیاهو به‌عنوان یکی از «ویرانگرترین دوران و ویرانگرترین شکست و البته شکست اطلاعاتی در تاریخ اسرائیل یاد می‌شود.» این گزارشگر می‌افزاید آن دوپارگی در جامعه‌ اسرائیل اکنون به‌طور موقت التیام‌یافته و به‌نوعی «وحدت» تبدیل ‌شده است.این گزارشگر در بخش دیگری از گزارش خود افزود: اظهارات نتانیاهو این پرسش فوری را ایجاد کرد که آیا حمله بی‌امان اسرائیل می‌تواند به نابودی حماس در غزه در روزهای آینده، منتهی شود؟

اما درس دیگری از ۱۱سپتامبر اسرائیل این است که جنگ‌هایی که در هفته‌های تاریک پس از یک حمله آغاز می‌شوند، همیشه آن‌طور که انتظار می‌رفت از آب درنمی‌آیند و خطر بازگشت مجدد علیه رهبرانی که آنها را آغاز می‌کنند، به دنبال دارد.«عروبه جمال» و «الکس گاتوپولوس» هم در گزارشی در الجزیره نوشتند، اسرائیل از بمب‌های سنگرشکن علیه مواضع حماس در غزه استفاده می‌کند. از این بمب‌ها برای هدف قرار دادن مواضع زیرزمینی و تونل‌های حماس استفاده می‌شود. از بمب‌های سنگرشکن در جنگ جهانی دوم برای هدف قرار دادن کارخانه‌های موشک‌سازی زیرزمینی آلمان استفاده می‌شد. از این بمب‌ها در جنگ ویتنام هم استفاده می‌شد. اکنون اسرائیلی‌ها از این بمب‌ها برای هدف قرار دادن مواضع حماس در غزه استفاده می‌کنند.

پ) نقش احتمالی حزب‌الله
طی چند روز اخیر درگیری‌های پراکنده‌ای میان حزب‌الله و نیروهای اسرائیلی در جریان بوده است. بر اساس آخرین اخبار، صهیونیست‌ها تعداد زیادی از نیروهای خود را در مرز با لبنان مستقر کرده‌اند. درعین‌حال، خبرها حاکی از این است که طی درگیری‌های پراکنده میان حزب‌الله و اسرائیل حدود ۱۰نفر از نیروهای حزب‌الله شهید شدند. الجزیره اعلام کرد که ارتش اسرائیل اطراف شهرک‌های یارین، مروحین، عیتا الشعب و الضهیره را در جنوب لبنان هدف قرار داده است. هلی‌کوپترهای اسرائیلی هم بخش‌هایی از خاک لبنان را هدف قرار دادند. حزب‌الله لبنان در بیانیه‌ای رسمی در واکنش اولیه به شهادت رزمندگانش اعلام کرد که به دو پادگان در خاک اسرائیل حمله کرده است.اسرائیل تهدید کرده که در صورت ورود حزب‌الله لبنان به جنگ، دمشق را ویران و بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه را هدف قرار می‌دهد.

اسرائیل مدعی شد این پیام از طریق فرانسوی‌ها منتقل شده است. بااین‌حال، گزارش‌ها حاکی است که جنوب لبنان شرایط غیرعادی دارد. به گزارش بلومبرگ، مردم جنوب لبنان از ترس حملات اسرائیل در حال ترک این منطقه و حرکت به‌سوی نقاط امن‌تر هستند. الجزیره نیز در گزارش خود نام برخی از رزمندگان حزب‌الله را «حسام محمد ابراهیم»، «عالی رائف فتونی» و «علی حسن هدروج» ذکر کرد. الجزیره می‌نویسد کسی نمی‌داند آیا حزب‌الله به اسرائیل حمله خواهد کرد یا خیر؛ زیرا اگر چنین شود وضعیت بدتر خواهد شد و اسرائیل در دو جبهه وارد نبرد خواهد شد: غزه و لبنان. این می‌تواند پای بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای را هم به میان بکشد.

ت) هشدار امارات به اسد
«باراک راوید» در تحلیلی برای «اکسیوس» به این مساله اشاره کرد و نوشت امارات متحده‌ عربی به اسد هشدار داده که در درگیری اخیر میان حماس- اسرائیل مداخله نکرده و اجازه حمله از خاک خود به اسرائیل را ندهد. بسیاری از کشورها از جمله ایالات‌متحده به‌شدت نگران سرریز بحران و گسترش دامنه‌ جنگ در منطقه هستند. رهبران آلمان، فرانسه، ایتالیا، بریتانیا و آمریکا در بیانیه‌ای مشترک در روز دوشنبه اعلام کردند: «این لحظه‌ای نیست که طرف‌های متخاصم دیگر که خصم اسرائیل هستند، بخواهند از این حملات سوءاستفاده کنند یا دنبال مزیتی دیگر باشند.» راوید در بخشی از گزارش خود افزود که امارات نسبت به دیگر کشورهای عربی روابط نزدیک‌تری با اسد دارد و بی‌تردید نفوذ بیشتری هم بر او دارد.

این دو کشور طی سال‌های اخیر روابط خود را تا حد زیادی عادی‌سازی کردند؛ به‌گونه‌ای‌که اسد دیداری هم از ابوظبی داشت. امارات رابطه‌ نزدیکی هم با اسرائیل دارد (به دنبال پیمان ابراهیم در سال۲۰۲۰). هشدار امارات نشان می‌دهد که طرف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی سخت در تلاشند تا به هر روشی اجازه ندهند دامنه جنگ گسترش یابد.از سوی دیگر، «پاتریک وینتور» در گزارش ۹اکتبر در گاردین نوشت، اسرائیل اعلام کرده که هیچ نشانه‌ای از مداخله‌ ایران در حمله حماس از غزه وجود ندارد. «دانیل هاگاری»، سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد که «ایران یک بازیگر مهم است؛ اما نمی‌توان گفت که ایران در پس این معرکه بوده است.» اگرچه وال‌استریت ژورنال در گزارشی ادعا کرد که ایران یک‌طرف این ماجراست و قصد داشت توپ را به زمین ایران بیندازد، اما به نظر می‌رسد طرف‌های اسرائیلی و آمریکایی به دنبال جلوگیری از دامنه بحران هستند.

معنی این سخن این است که میانجی‌ها سخت در تلاش هستند مانع گسترش تنش به جبهه‌های جدید شوند و احتمالا اسرائیل می‌خواهد فعلا روی پاک‌سازی غزه تمرکز کند. به نظر می‌رسد سخنان بلینکن مبنی بر اینکه «اطلاعی از نقش مستقیم ایران در این حمله ندارد» سخنی است دال بر اینکه طرف‌ها بنا دارند بحران از آنچه هست بیشتر نشود.