ایسنا/متن پیش رو در ایسنا منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

عربستان سعودی از ۲۵ مارس ۲۰۱۵ در قالب ائتلافی از چند کشور عربی از جمله امارات و با کمک و چراغ سبز آمریکا، حملات گسترده‌ای را علیه یمن آغاز کرد اما برخلاف تصور متجاوزان، این جنگ با وجود ورود به نهمین سال خود نه تنها به جایی نرسید که حالا متجاوزان ناچار شده‌اند برای مذاکرات صلح به همان کاخ ریاست جمهوری در صنعا بیایند که پنج سال پیش آن را بمباران کردند.

 حمله نظامی به یمن، ۲۵ مارس ۲۰۱۵ با حمله هوایی ائتلافی متشکل از کشورهای منطقه به رهبری عربستان سعودی و تحت عنوان عملیات «طوفان قاطع» و به درخواست رئیس‌جمهور مستعفی یمن آغاز شد.

هواپیماهای پنج کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس یعنی عربستان، امارات، قطر، کویت و بحرین به همراه مراکش، مصر، اردن و سودان در این حمله مشارکت کردند و سومالی نیز اجازه استفاده از پایگاه‌های نظامی خود برای حمله را داده‌ بود.

طبق معمول، آمریکا پشتیبانی اطلاعاتی و لجستیکی را ارائه کرد و همچنین فروش سلاح به کشورهای ائتلاف متجاوز را شتاب بخشید.

اما مهم‌ترین علل تهاجم نظامی ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی به یمن چه بود؟

این حمله بعد از انقلاب ۲۰۱۱ یمـن و برکنـاری "علی عبدالله صالح"، رئیس جمهوری وقت یمن به عنوان یکی از همپیمانان عربستان صورت گرفت. این تهاجم نظامی در حـالی رخ داد که بعد از برکناری صالح از قدرت، نفوذ و قدرت حوثی‌ها (انصارالله) در یمـن افـزایش چشمگیری داشت و این امر نگرانی‌های جدی را برای عربستان و همپیمانان منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای آن ایجاد کرد.

کشور یمن در دوره‌های تاریخی متعدد برای عربستان سعودی از اهمیت قابل توجهی برخوردار بوده است و سیاست این کشور به طـور مستمر در جهت حفظ یک دولت هم‌پیمان و همسو با سیاست عربسـتان در یمـن بوده که بعد از سقوط حکومت "صالح"، عربستان سعودی امیدوار بـود تـا بـا بـه قـدرت رسیدن "عبد ربه منصورهادی" به عنوان یک شخصیت نزدیک به این کشور تا حدی بتواند منـافع راهبردی خود را در یمن مانند گذشته حفظ کند، اما با استعفای منصور هادی و بـه دنبـال آن انحلال پارلمان یمن و فرار هادی به عدن، عربستان سعودی که نگـران از تهدید منافع خود در یمن بود با همراهی ائتلاف به یمن حمله کرد و تـا کنـون هـزاران نفر از ملت این کشور در نتیجه این جنگ که اخیرا وارد نهمین سال خود شده، کشته، زخمی و آواره شده‌اند.

یکی از مهمترین دلایل آغاز این جنگ موقعیت ژئوپلیتیک و استراتژیک یمن است؛ چراکه موقعیت استراتژیک این کشور به لحاظ اشراف بر شـاخ  آفریقا و امکان کنترل تحرکات این منطقه و نیـز سـواحل شـرقی آفریقـا از طریـق مرزهـای جنوب و غرب یمن اهمیت ویژه‌ای به آن داده و علاوه بر آن تنگه باب‌المنـدب نیز از نظـر تامین امنیت انرژی و ترانزیت کالا اهمیت مضاعفی به یمن داده است.

نگرانی نسبت به گسترش قدرت انصارالله و تهدید مرزهای جنوبی عربستان یکی دیگر از دلایل مهم جنگ یمن اعلام شده؛ چرا که انصارالله اختلافات قابل توجهی با عربستان و نیروهای هم پیمان آن داشت؛ بنابراین سعودی‌ها به بهانه ناتوانی ارتش دولت مستعفی یمن در سرکوب نیروهای انصارالله و همچنین گسترش رویارویی‌های ارتش دولت مستعفی و انصارالله به منـاطق جنـوبی عربستان، وارد جنگ شد.

ائتلاف متجاوز عربی در آغاز نخستین روزهای جنگ یمن ضرب‌الاجلی را تعیین کرد که طی آن به اهداف نظامی خود دست یابد؛ اما کشورهای متجاوز با واقعیتی متفاوت و بر خلاف انتظارشان مواجه شدند و این واقعیت توسعه توان نظامی نیروهای مقاومت یمن بود؛ توان نظامی که توسط نیروهای مسلح یمن وابسته به انصارالله و از طریق رزمایش‌ها و مانورهای نظامی که در طول دوره تجاوز برگزار گردید به خوبی به تصویر کشیده شد.

با این حال، با ورود جنگ یمن به نهمین سال خود و ایستادگی نیروهای مسلح یمن و انصارالله مقابل متجاوزان، ائتلاف که با چراغ سبز آمریکا قصد اشغال یمن را طی چند هفته داشت، اکنون در تلاش برای خروج از این باتلاق است.

به همین منظور عربستان سعودی طی ماه‌های اخیر لحن آشتی‌جویانه‌ای را در قبال یمن در پیش گرفته است و سفر فعلی محمد آل جابر، سفیر عربستان در یمن به همراه هیئت عمان به صنعا و گفت‌وگوی وی با مقامات جنبش انصارالله و دولت نجات ملی یمن هم در همین راستا صورت گرفته است.

سفر دو هیئت عربستانی و عمانی به صنعا پس از آن بود که محمد البخیتی، عضو دفتر سیاسی جنبش انصارالله از رسیدن به توافق‌هایی با عربستان در تمامی زمینه‌ها از جمله مساله برقراری صلح فراگیر و تمدید آتش‌بس سازمان ملل در یمن که اوایل اکتبر گذشته به پایان رسید، خبر داد و تاکید کرد که اجرای این توافق‌ها دو مرحله‌ای خواهد بود یک مرحله آتش‌بس و مرحله دوم راه‌حل فراگیر.

حالا جالب‌ترین نکته‌ای که می‌توان از سفر سفیر عربستان به صنعا استنباط کرد این است که متجاوزان پس از هشت سال جنگ ناکام به نقطه اول بازگشته‌اند؛ چراکه مذاکرات صلح یمن در کاخ ریاست جمهوری این کشور برگزار شد؛ کاخی که پنج سال پیش توسط جت‌های خود عربستان بمباران شده بود!

کاخ ریاست جمهوری صنعا که متشکل از چند ساختمان و باغ‌های سرسبز در جنوب صنعا است، توسط علی عبدالله صالح در سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۸ ساخته شد؛ چراکه گفته می‌شد او و خانواده‌اش به دلایل مختلف از جمله شلوغی محل، از اقامت در مقر سنتی ریاست جمهوری یمن در خیابان جمال عبدالناصر در مقابل ساختمان سفارت مصر خسته شده بودند و به همین دلیل تصمیم به ساخت این کاخ گرفت و به آنجا نقل مکان کرد.

به گفته یک منبع نظامی آگاه، صالح در سال ۱۹۹۱ همزمان با جنگ دوم خلیج فارس، علاوه بر توسعه شبکه امنیتی خود که کاخ را از همه جهت احاطه کرده بود، اقدام به ایجاد شبکه‌ای از تونل‌ها و طاق‌های مخفی زیرزمینی در این کاخ کرد و در این کاخ اقامت دائم داشت و همانجا از هیئت‌های رسمی و مردمی و غیره میزبانی می‌کرد و تا زمان تسلط جنبش انصارالله بر آن در سال ۲۰۱۴، در آنجا ساکن بود.

ترجمه حمید محمدطاهری