آخرین خبر/ ساخت خانه‌های 25 متری یا خانه‌های بند انگشتی برای زوج‌های جوان؛ شاید باورش دشوار باشد اما حقیقت دارد و بارها از زبان مسئولان در قالب تایید و تکذیب، شنیده شده است. در روزهای گذشته خبر مشابه دیگری منتشر شد که از ساخت خانه‌های 17 یا 18 متری برای مجردها حکایت دارد. اما ماجرا چیست و چرا چنین پیشنهادهایی مطرح شده است؟

در این مطلب ضمن پاسخ به این سوالات، نگاهی به خانه‌های با متراژ کم در سایر کشورها خواهیم داشت. همچنین پیامدهای منفی ساخت این خانه‌ها را بررسی می‌کنیم.

خانه‌های بند انگشتی در الگوهای جهانی

در کشورهای مختلف دنیا، خانه‌هایی با متراژ بسیار کم ساخته می‌شوند که به بندانگشتی، قوطی کبریتی، نانو آپارتمان، میکرو آپارتمان، خانه‌های مینیاتوری و خانه‌های تابوتی شهرت دارند. مساحت این خانه‌ها از 12 تا 32 متر مربع متغیر است که  به طور معمول یک اتاق نشیمن یا اتاق خواب، آشپزخانه و سرویس بهداشتی به صورت فشرده در کنار هم قرار می‌گیرند. این سبک خانه‌ها در کشورهای اروپایی، آمریکایی و کشورهای توسعه یافته مانند سنگاپور و ژاپن به چشم می‌خورد. 

مساحت خانه‌های بندانگشتی در برخی از کشورها از استاندارد تعریف شده هم کمتر است. به عنوان مثال در برخی از شهرهای آمریکای لاتین مانند بوگوتای کلمبیا و سائوپائولوی برزیل مساحت به 10 تا 15 متر مربع، در شهرهای توسعه یافته مانند لندن، پاریس و توکیو مساحت این خانه‌ها به 8 متر مربع و در هنگ کنگ به کمتر از 5 متر مربع می‌رسد. به طور کلی کشورهایی مانند سوئد، آلمان، لهستان، ایرلند و اتریش از سال 2018 تا به حال بیشترین حجم سرمایه‌گذاری در میکرو آپارتمان را داشته‌اند.

چرا خانه‌های بند انگشتی؟

در این بخش با یک سوال مهم روبرو هستیم که چرا ساخت خانه‌های بند انگشتی در کشورهای مختلف دنیا با رشد قابل توجهی همراه بوده است؟ دلایل مختلفی برای این رشد وجود دارد که در ادامه به مهمترین آنها اشاره می‌شود.

· افزایش تقاضا 

رشد سریع جمعیت باعث افزایش تقاضا برای ساخت خانه‌ها و آپارتمان‌های با متراژ کم شده است. چرا که آپارتمان‌ها و خانه‌های بزرگتر به تنهایی پاسخگوی نیاز مسکن شهروندان نیست.

· موقعیت ساخت و نوع طراحی میکرو آپارتمان‌ها

به طور معمول میکرو آپارتمان‌ها در بخشی از شهرها ساخته می‌شوند که رفت و آمد و دسترسی به مراکز مختلف آسان باشد. علاوه بر این طراحی این خانه‌ها به گونه‌ای است که فضای لازم برای قرار گرفتن وسائل در خانه بسیار کوچک فراهم می‌شود. 

· دلایل اقتصادی

افزایش قیمت مسکن باعث شده است عده‌ای از افرادی که درآمد کمتری دارند به سراغ خانه‌های کوچکتر بروند. به عبارت دیگر برای خرید و یا اجاره خانه‌های بند انگشتی، سرمایه کمتری نیاز است که امنیت اقتصادی خانوارها را در کوتاه مدت تامین می‌کند. بنابراین مجردهایی که در آستانه ازدواج قرار دارند، کمتر با مشکل گرانی مسکن روبرو می‌شوند.

اگر چه دلایل فوق تا حدودی ساخت خانه‌های با متراژ کم را توجیه می‌کند اما این مساله پیامدهای ناگواری رو به دنبال دارد که در ادامه مورد بررسی قرار می‌گیرد.

پیامدهای منفی ساخت خانه‌های بند انگشتی

بسیاری از کارشناسان مسکن ساخت خانه‌های بند انگشتی را مغایر با ارزش‌ها و فرهنگ ایرانی و اسلامی می‌دانند و معتقد هستند که ساخت چنین خانه‌هایی پیامدهای زیر را به دنبال دارد.

1. بی‌توجهی به حداقل استانداردهای فنی

بر اساس اسناد بالادستی حداقل فضای خانه به ازای هر فرد باید 17.5 متر باشد یعنی استاندارد لازم برای زندگی یک زوج در خانه با متراژ کم 35 متر تعریف می‌شود.

2. نبود امکانات کافی در خانه‌های با متراژ کم

در این خانه‌ها تمام امکانات خانه‌های بزرگتر وجود ندارد. به عنوان مثال خانه‌های بند انگشتی بدون پارکینگ ساخته می‌شوند، سند آنها قطعی نیست و متقاضیان باید با یکدیگر توافق کنند.  

3. کاهش صله رحم

در خانه‌های بند انگشتی، فضای کافی برای حضور مهمان وجود ندارد و این مساله باعث کاهش رفت و آمدهای فامیلی خواهد شد.

4. احتمال افزایش پیامدهای منفی اجتماعی

یکی از پیامدهای منفی اجتماعی در ساخت خانه‌های با متراژ کم این است که احتمال تبدیل این آن به خانه‌های فساد وجود دارد. 

سخن آخر

در ارزیابی طرح ساخت خانه‌های بند انگشتی می‌توان گفت هدف طرح ارزشمند بوده و در راستای کاهش موانع ازدواج ارائه شده است اما نمی‌توان پیامدهای منفی آن را نادیده گرفت. به عبارت دیگر زندگی در خانه‌ای با متراژ کم فقط برای کوتاه مدت امکان‌پذیر است و مشکل خانه دار شدن مردم و گرانی مسکن را در بلندمدت حل نمی‌کند. 

نویسنده: رشید زارعی