خراسان/ آماده‌شدن فرزندان برای انجام اعمال عبادی و دستیابی به توفیق بندگی می‌تواند با یک جشن ساده خاطره‌انگیز شود
جشن تکلیف باید نقطه عطفی در زندگی بچه‌ها برای شروع زندگی به شکل جدید باشد. یکی از حقوق فرزندان بر والدین، آشنا ساختن آنان با خداوند و مسائل اعتقادی‌و‌عبادی است که سعادت فرزند را به دنبال دارد. رسیدن به سن تکلیف‌شرعی از حساس‌ترین مراحل زندگی انسان است. در این دوران است که بنای اساسی شخصیت فردی، اجتماعی و اعتقادی فرد پایه‌ریزی می‌شود. به همین دلیل است که توصیه می‌شود این روز خاص با برگزاری یک جشن ساده در ذهن فرزند، ماندگار شود. در ادامه توصیه‌هایی به والدین درباره برگزاری جشن تکلیف مطرح خواهد شد.
 تربیت دینی یک‌شبه نمی‌شود
نخستین نکته این است که والدین بدانند هیچ آموزشی برای تربیت‌دینی یک مرتبه رخ نمی‌دهد. مثل این‎که ما صبرکنیم دخترمان 9 ساله بشود و بعد به او بگوییم نماز بخوان و روزه بگیر، با چالش‌های زیادی مواجه خواهد شد. همه آداب اسلامی و آشنایی با قرآن و دیگر واجبات باید تدریجی آموزش داده شود. مثلا از چند سال قبل از سن تکلیف به مرور آموزش والدین برای نماز، روزه کله گنجشکی و ... باید شروع شود.
  اهمیت برگزاری جشن تکلیف
در خصوص آماده‌کردن فرزندان برای انجام مناسک‌ مذهبی بهتر است از یک جشن شروع کنیم که در روز خاص یعنی به سن تکلیف رسیدن فرزندمان برگزار شود. این جشن قرار است به او یادآوری کند که از امروز باید به‌موقع نمازهای پنج‎گانه را به‌جا بیاورد، روزه بگیرد، پوشش اسلامی داشته باشد، رعایت حریم محرم و نامحرم را مورد توجه قرار دهد و ... . این جشن باید در حد یک مهمانی خانوادگی با موضوعیت این‎که دختر یا پسری به سن تکلیف رسیده، باشد. در این مهمانی ما به عنوان والدینش به مهمانان اعلام می‌کنیم که: «بله، دخترم یا پسرم مثلا از فلان روز مرتب نمازش رو می‌خونه یا حجابش رو رعایت می‌کنه و ... ». به‌خصوص برای والدینی که فرزند دختر دارند، باید دخترشان در این مهمانی با پوشش و حجاب کامل حاضر شود تا به نوعی با اعلام به مهمانان، ملزم به رعایت حجاب از بعد جشن تکلیف شود. بی‌شک وقتی خانواده‌ها برای فرزند خود جشن تکلیف بگیرند، در ذهن و روح فرزندشان ثبت می‌شود و در آینده هم  به مراسم‌ مذهبی و اسلامی نگرش مثبتی خواهد داشت.
  آسیب‌های پرشمار تجملاتی‌کردن جشن تکلیف
برخی به بهانه جشن تکلیف در حد مراسم عروسی هزینه می‌کنند که آسیب‌های زیادی دارد. مثلا دیگر دختران فامیل که موقعیت سنی مشابه دارند، از والدین خود شاکی می‌شوند که شما چرا برای ما چنین مراسمی با این پذیرایی و ... نگرفتید و در این بین اصل ماجرا گم می‌شود و فقط اسم جشن تکلیف به‌جا می‌ماند! هدف نهایی که شکل‌گیری بروز و ظهور جدید در مناسبات دختر یا پسر به سن تکلیف رسیده ‌است، فراموش می‌شود و این جای تأسف دارد چون خود آن فرزند که موضوع جشن است، بهره معنوی نمی‌برد که بماند، دل برخی دیگر از همسالان خود را هم آب می‌کند و چالشی بین آن فرزند با والدینش فراهم می‌سازد.
  متن جشن تکلیف آماده کنید
صحبت کردن با فرزند درباره این روز مهم یکی از پایه‌های اصلی برگزاری این جشن است. داشتن متن خوب و دقیق که بهتر است با کمک یک مشاور دینی آماده شود، انگیزه او را برای قدم گذاشتن در مسیر بندگی خداوند بیشتر خواهد کرد. همچنین حضور فردی آگاه و واجد شرایط برای صحبت و افزایش بینش در این باره، یقیناً می‌تواند برای توجیه اهداف والای جشن تکلیف و انگیزه برگزاری آن که از روح قداست و معنویت برخوردار است، سازنده باشد. لازم است چنین فردی با جملات و کلماتی بسیار روان و ساده و با ذکر حکایاتی شیرین و دلچسب سخن گوید. در ضمن، اگر این جشن در منزل، توسط خانواده صورت می‌گیرد، بهتر است با دعوت از همسالان و همکلاسی‌ها، همچنین بستگان، دوستان و خانواده‌هایی که تناسب لازم را با این فضای اخلاقی و معنوی دارند، تأثیر‌گذاری این جشن را افزایش داد.
 از فرصت برای یادآوری ارزش های دینی استفاده کنید
جشن تکلیف فرصت بسیار خوبی است تا ارزش‌های دینی را به فرزندمان یادآوری کنیم. والدین باید نشانه‌های یک مسلمان و متدین واقعی ازجمله متعهد بودن، مهربان بودن، مسئولیت‌پذیری، خوش‌اخلاقی، آزار نرساندن به دیگران و... را در قالب آموزش غیرمستقیم از طریق کتاب‌های داستان، پویانمایی و فیلم به کودک‌شان آموزش دهند و فقط به واجبات اکتفا نکنند.
 هدیه؛ از چادر و جانماز تا عطر و کتاب
 هدیه‌دادن به کودکان بسیار توصیه شده و باعث افزایش محبت می‌شود. اما باید توجه ویژه‌ای شود که هدایای جشن تکلیف در برگیرنده روح اسلامی و عبادی باشد. مثلاً اهدای کتاب‎های مفید و خواندنی، شرح حال و سیره انسان‌های بزرگ و خودساخته، بازی‌های فکری با موضوعات مذهبی و ... می‌تواند تأثیر مثبت و سازنده‌ای در فرزندی که به سن تکلیف رسیده، به وجود آورد. همچنین استفاده از لباس سفید و تمیز برای پسران در چنین روزی و مقنعه سفید و چادر سفید برای دختران توصیه می‌شود. هدیه جشن تکلیف می‌تواند جانماز نو همراه سجاده زیبا و شیشه کوچکی از عطر خوب و تسبیح باشد. برای دختران، چادر نماز و مقنعه سفید و متناسب، به همراه یک جلد کلام ا... مجید و یک جلد کتاب دعا که همگی نو و با سلیقه تزیین شده باشد، تاثیری بسزایی در روحیات او برای عبادت خواهد داشت.
نویسنده : صدیقه معدنی| ‌ کارشناس‌ارشد روان‌شناسی و دارای مدرک مشاوره با رویکرد اسلامی