کتاب «خاتون و قوماندان» پس از تقریظ رهبر معظم انقلاب بر این اثر، از جمله آثار پرمخاطب در بازار نشر بوده است. کتابی که به قلم مریم قربان‌زاده نوشته شده، تلاش دارد نگاهی متفاوت به زندگی یکی از فرماندهان فاطمیون داشته باشد. 

داستان زندگی مشترک شهید علیرضا توسلی معروف به (ابوحامد) فرمانده لشکر فاطمیون را از زبان همسر وی،  ام‌البنین حسینی، روایت می‌کند. 

شهید علیرضا توسلی معروف به ابوحامد، از بنیانگذاران لشکر فاطمیون، اول مهر ماه سال 1341 در افغانستان به دنیا آمد و 9 اسفند 1393 در سوریه، در شهر درعا به شهادت رسید. در نگاه او که در تمام زندگی‌اش رزمنده بود، مرزهای جغرافیایی و ملیت اعتبار چندانی نداشت. برای او مانند بسیاری دیگر از مجاهدان و رزمندگان، ایران با کابل و کابل با دمشق فرقی نداشت. این «آرمان» بود که حضور را معنا می‌بخشید. 

قربان‌زاده در کتاب خود کوشیده این‌بار نه داستان رزم یک فرمانده، که زندگی را از دریچه همسر او روایت کند. کتاب «خاتون و قوماندان» داستان زندگی یک خانواده مهاجر افغانستانی در ایران است که برای رسیدن به آرمان‌ها، از جان مایه گذاشتند. کتاب با محور قرار دادن زن خانواده، نگاه جدیدی از زن مسلمان ارائه می‌دهد؛ زنی که در کنار ایفای نقش مادی و همسری، کنشگر، فعال و تأثیرگذار بر محیط خود است.

در تقریظ مقام معظم رهبری بر این کتاب آمده است: «بسمه تعالی، سلام خدا بر شهید عزیز، علیرضا توسّلی، مجاهد مخلصِ فداکار و بر همسر پرگذشت و صبور و فرزانه‌ی او خانم امّ‌‌البنین. حوادث مربوط به مهاجران افغان را که در این کتاب آمده است از هیچ منبع دیگری که به این اندازه بتوان به آن اطمینان داشت دریافت نکرده‌ام. برخی از آن ها جداً تاثرانگیز است، ولی از سوی دیگر، حرکت جهادی فاطمیون افتخاری برای آنها و همه‌ افغان‌ها است.دی 1401 »

نویسنده «خاتون و قوماندان» پیش‌تر در گفت‌وگویی با تسنیم، درباره چرایی انتخاب این زاویه نگاه برای روایت زندگی شهید توسلی گفت: روایت زندگی شهدا و رزمندگان از زبان همسران و مادران آنها، در واقع تأکیدی است بر بُعد اجتماعی جنگ؛ این مسئله ربطی به نوع جنگ ندارد، هم می‌توان این قضیه را در جنگ تحمیلی جست و دنبال کرد و هم در زندگی رزمندگان و شهدای مدافع حرم و ... . پرداختن به این وقایع و زندگی رزمندگان و شهدا از دریچه نگاه زنان، کاری است در جهت ارائه درست تاریخ.

به گفته قربان‌زاده؛ در دهه‌های اخیر آثار متعددی با تمرکز بر روایت از شهامت‌ها، رشادت‌ها و شهادت‌های مردانه منتشر شده که البته باید گفت همین میزان نیز قطره‌ای است از دریا؛ اما با این حال به نظر می‌رسد که جای روایت‌های زنانه در میان این آثار خالی است. با وجود آنکه زنان نقش تعیین‌کننده‌ای در مواجهه با هر یک از این وقایع داشته‌اند، مانند جنگ تحمیلی یا ماجرای سوریه و ...، روایت‌هایی که از آنان داریم، کافی و کامل نیست. معتقدم قسمت‌های اجتماعی جنگ درباره زنان باید شفاف و روشن، بدون هیچ‌گونه اضافه‌گویی دیده و روایت شود.

وی ادامه داد: زنان در این وقایع یک هویت حماسی و رزمی دارند، اگرچه تفنگ به دست نگرفتند اما در جبهه جنگ بودند. اگر رزمندگان دلگرم به حضور آنها نبودند، نمی‌توانستند اینقدر پر صلابت در میدان رزم حاضر شوند. تلاشم همواره در «خاتون و قوماندان» این بود که این اصالت و هویت را حفظ کنم.

قرار است این کتاب توسط ناشر لبنانی در کشورهای عربی زبان منطقه نیز توزیع شود.

انتشارات ستاره‌ها هم‌چنین نسخه صوتی این کتاب را با صدای زینب بیان فعال فرهنگی حوزه مهاجران افغانستانی در ایران را نیز در دست اماده‌سازی و انتشار دارد.