شرق/بازنشر این تحلیل به معنای تاییدش نیست

با وجود اینکه آمریکا تعهد داده است که بدون هیچ تردیدی از اسرائیل حمایت خواهد کرد و این وعده را با کمک‌های نظامی خود همراه کرده است. اما در شرایطی که زخم‌های درگیری‌های قبلی در منطقه هنوز ترمیم نشده، حد و حدود دخالت آمریکا این بار تا کجا خواهد بود؟ آمریکا در‌حال‌حاضر یک ناو گروه ضربت در شرق مدیترانه مستقر کرده و به‌زودی یکی دیگر هم به منطقه خواهد فرستاد. هریک از ناوهای هواپیمابر حامل بیش از ۷۰ هواپیما است که قدرت آتش قابل‌توجهی محسوب می‌شود. بایدن همچنین هزاران سرباز آمریکایی را در حالت آماده‌باش قرار داده تا در صورت لزوم راهی منطقه شوند. آمریکا با فراهم‌کردن ۳.۸ میلیارد دلار کمک دفاعی در سال، بزرگ‌ترین حامی نظامی اسرائیل است. جنگنده‌های اسرائیلی که غزه را بمباران می‌کنند، ساخت آمریکا هستند و بیشتر تجهیزات هدایت دقیقی هم که اسرائیل به کار می‌برد از آمریکا آمده است. بخشی از سیستم رهگیری پدافند هوایی «گنبد آهنین» هم در آمریکا تولید شده است. آمریکا حتی پیش از درخواست اسرائیل، درحال فرستادن و تأمین مجدد این تجهیزات بود. روز جمعه گذشته جو بایدن از کنگره آمریکا خواست تا بودجه‌ای ۱۴ میلیارد دلاری برای کمک به متحد خود در خاورمیانه تصویب کند که بخشی از بسته‌ کمک‌های نظامی ۱۰6 میلیارد دلاری آمریکا محسوب می‌شود. یک روز بعد پنتاگون اعلام کرد که سامانه‌های دفاع موشکی و ضد‌هوایی تاد و پاتریوت، دو سیستم قدرتمند دفاع موشکی خود را به خاورمیانه می‌فرستد. اما آیا رئیس‌جمهور آمریکا حاضر خواهد شد کشورش را درگیر جنگ دیگری کند، آن هم در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری؟ ماجراجویی‌های گذشته آمریکا در منطقه برای این کشور هزینه بالایی داشته، چه از نظر سیاسی و اقتصادی و چه از لحاظ تلفات سربازان آمریکایی. مایکل اورن، سفیر سابق اسرائیل در آمریکا معتقد است که جو بایدن گام اول را با ارسال ناوهای هواپیمابر به منطقه برداشته است. او می‌گوید: «هفت‌تیرتان را نمی‌کشید مگر اینکه قصد استفاده از آن را داشته باشید». اما ست جی جونز، مدیر بخش امنیت بین‌الملل مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی در واشنگتن می‌گوید آمریکا هیچ تمایلی برای دخالت مستقیم نظامی در جنگ غزه ندارد. به باور او حضور ناوگروه‌های جنگی آمریکا در منطقه «بدون شلیک یک گلوله» هم می‌تواند مفید باشد، چون در کمترین حالت، توانایی آنها در جمع‌آوری اطلاعات و پدافند هوایی به کار می‌آید. او می‌گوید هرگونه درگیری مستقیم «آخرین راه چاره» آمریکا خواهد بود. آنچه الان اسرائیل و آمریکا را بیش از همه نگران می‌کند، تهدیدی است که از مرزهای شمالی اسرائیل با آن روبه‌رو است. اورن می‌گوید بیم آن می‌رود که حزب‌الله زمانی درگیر شود که اسرائیل «تا اعماق غزه پیش رفته و خسته و پاگیر شده است». او معتقد است اگر این اتفاق بیفتد امکان آن وجود دارد که آمریکا قدرت آتش هوایی قابل‌توجه خود را برای هدف‌قراردادن مواضعی در داخل لبنان به کار گیرد، هرچند اورن احتمالی برای درگیرشدن سربازان آمریکایی در جنگ زمینی نمی‌بیند. آنتونی بلینکن و لوید آستین، وزیران خارجه و دفاع آمریکا، هر دو تأکید کرده‌اند که ایالات متحده در صورت تشدید بیش از حد درگیری یا هرگونه هدف قرار گرفتن نیروها یا مواضع نظامی آمریکا، واکنش نشان خواهد داد. آستین گفت که حق آمریکا برای دفاع از خود محفوظ است و هشدار داد که کشورش در «انجام اقدام مناسب» تردید نخواهد کرد. جونز با اشاره به خطرات گسترده‌ترشدن درگیری‌ها می‌گوید «توان بازدارندگی آمریکا هزینه‌های ماجراجویی طرف‌های دیگر را بالا می‌برد. اگر طرف دیگری بخواهد عملیات تهاجمی بزرگ صورت دهد، احتمالا با واکنشی جدی روبه‌رو خواهد شد».

اسرائیل هم خواهان حمایت مستقیم نظامی در جنگ با حماس نیست. دنی اورباک، استاد تاریخ نظامی در دانشگاه بیت‌المقدس به این نکته اشاره می‌کند که دکترین نظامی اسرائیل بر این اساس استوار است که اسرائیل باید قادر باشد به‌تنهایی از خودش دفاع کند. سفر جو بایدن به اسرائیل نشان داد که حمایت آمریکا از اسرائیل مشروط است. او می‌خواهد اسرائیل اجازه دهد که ورود کمک‌های بشردوستانه به غزه ادامه پیدا کند و از طرفی علاقه‌ای ندارد که اشغال غزه از سوی اسرائیل به‌صورت نامحدودی ادامه داشته باشد. بایدن به برنامه ۶۰ دقیقه شبکه سی‌بی‌اس گفت که این کار «اشتباه بزرگی» خواهد بود. حمایت آمریکا ممکن است از نظر زمانی هم محدود باشد. یاکوف کاتز، تحلیلگر نظامی می‌گوید حمایت آمریکا از اسرائیل به محض آنکه عملیات نظامی اسرائیل در غزه آغاز شود و تلفات غیرنظامیان افزایش یابد، با انتقاد روبه‌رو خواهد شد. او معتقد است که چنین حمایتی در چند هفته تحلیل خواهد رفت. کاتز می‌گوید: «من فکر نمی‌کنم که در صورت به درازا کشیدن حمله زمینی، اسرائیل آزادی عمل بیشتری از سوی آمریکا و بقیه جهان دریافت کند». آمریکا بسیار امیدوار است که حمایت نظامی‌اش از اسرائیل و حضور نظامی تقویت‌شده خودش در منطقه، از گسترده‌شدن بیشتر درگیری‌ها جلوگیری کند.

نمونه‌های کمی از دخالت مستقیم آمریکا در حمایت از اسرائیل وجود دارد. ارسال سیستم پاتریوت برای دفاع از اسرائیل در برابر موشک‌های اسکاد عراق پیش از جنگ اول خلیج فارس در سال ۱۹۹۱، یکی از استثناهای نادر است. در حقیقت آمریکا غالبا از اهرم نفوذ نظامی خود بر اسرائیل به‌عنوان عاملی بازدارنده استفاده کرده است.