آرمان امروز/متن پیش رو در آرمان امروز منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

 حدود هجده هفته تا روز برگزاری دوازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی زمان باقی مانده است و رفته رفته شاهد افزایش تحرکات جناح‌های سیاسی هستیم. باتوجه به اینکه در مرحله تایید صلاحیت‌ها قرار داریم و هر روز اظهارات مختلفی از جناح‌ها و شخصیت‌ها به گوش می‌رسد ولی هنوز مشخص نیست که اردوگاه‌های سیاسی در این زمینه چه آرایشی به‌خود خواهند گرفت و با چه تاکتیکی به این رویداد پرماجرا قدم خواهند گذاشت.

از سویی اکثریت اصلاح‌طلبان به‌دلیل موانعی که دارند بر روی ائتلاف با دیگر گروه‌ها که در سال‌های اخیر از اردوگاه اصولگرایی فاصله گرفته‌اند تمرکز دارند و احتمالا با جریان‌های اصولگراهای معتدل و اعتدالیون به لیست واحدی خواهند رسید ولی در مقابل و در اردوگاه اصولگرایی هیچ بحثی بر سر تهیه یک لیست مشترک نیست و احتمالا آنها با چند لیست وارد انتخابات خواهند شد.

شورای نگهبان هم جزو اضلاع اصلی انتخابات محسوب می‌شود به‌نوعی که بسیاری بر این باورند، نگاه این شورا به نامزدها چهره انتخابات را آریش خواهد داد. در مورد چگونگی آرایش انتخاباتی اصلاح‌طلب‌ها و اصولگراها و همینطور نقش شورای نگهبان در این رویداد، با تحلیلگر اصولگرا گفت‌وگویی انجام داده‌ایم. او معتقد است هنوز نمی‌توان گفت که تحرکات جناح‌های سیاسی مورد مقبولیت شهروندان قرار خواهد گرفت یا خیر، همچنین در مورد نظارت شورای نگهبان می‌گوید: «به‌صورت تجربی نمی‌توان ثابت کرد که افزایش یا کاهش تعداد تایید صلاحیت شده‌ها در میزان مشارکت نقش مستقیمی دارد.» در ادامه این مصاحبه را می‌خوانید.

اقبال شهروندان به انتخابات؟

«ناصر ایمانی»، تحلیلگر سیاسی اصولگرا در پاسخ به این سوال که باتوجه به اینکه در مرحله تایید صلاحیت‌ها قرار داریم فضای انتخاباتی جامعه و همینطور فضای حاکم بر اردوگاه‌های اصولگرایی و اصلاح‌طلبی را چگونه ارزیابی می‌کند و این دو جریان با چه آرایشی وارد این رویداد خواهند شد، به‌خبرنگار «آرمان امروز» می‌گوید: «در این فاصله تا روز انتخابات نمی‌توانیم به‌صورت مشخص بگوییم که طیف‌های سیاسی چه آرایشی برای این رویداد به خود می‌گیرند ولی می‌توانیم مشاهده کنیم که رفته رفته صف‌بندی‌های انتخاباتی در حال شکل گرفتن است. در اردوگاه اصلاح‌طلبان هنوز چگونگی حضورشان مشخص نشده است و در اردگاه اصولگرایی هم می‌بینیم که اختلافات هر روز افزایش می‌یابد. واقعیت امر این است که هنوز نمی‌دانیم تحرکات جریان‌های سیاسی چقدر می‌تواند بر روی میزان مشارکت تاثیرگذار باشد و هنوز نمی‌دانیم که این جریان‌های سیاسی چقدر در بین شهروندان مقبولیت داشته باشند و چه تعداد رای به صندوق‌های آنها ریخته خواهد شد.

با ارزیابی‌هایی که می‌توانیم بر اساس مستندات موجود انجام دهیم این است که میزان آرایی که جریان‌های سیاسی با خود به صحنه انتخابات خواهند آورد در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. در مورد میزان مشارکت باتوجه به زمزمه‌هایی که به گوش می‌رسد اظهارات متفاوتی مطرح است. به‌نظر مهمترین عاملی که در انتخابات اسفند مهم است، نگاه شهروندان به این رویداد خواهد بود که آیا همانند گذشته با نگاه و تعصبات جناحی وارد خواهند شد یا اینکه اساسا نگاهی جناحی خود را کنار گذاشته‌اند؟»

اصولگراها با سه لیست وارد می‌شوند

این تحلیلگر با اشاره به اینکه چه اختلاف‌نظرهایی در این دو اردوگاه وجود دارد، ادامه می‌هد: «باتوجه به اینکه نمی‌توانیم حدس مشخصی در مورد نگاه جناحی شهروندان بزنیم ولی با قطعیت می‌توانیم بگوییم که اختلافات اساسی در هر دو اردوگاه وجود دارد. در اردوگاه اصلاح‌طلبی بحث‌های وسیع‌تر و حساس‌تری وجود دارد زیرا در این اردوگاه با سه نگاه متفاوت روبه‌رو هستیم، یک دسته از اصلاح‌طلبان احتمالا از هم اکنون قصدی برای شرکت در انتخابات ندارند و در ادامه هم کسی را تشویق به مشارکت نخواهند کرد، دسته دیگر هم بر حضور در انتخابات تاکید دارند و تلاش می‌کنند تا هوادارانشان را برای حضور در انتخابات ترغیب کنند، در ادامه هم باید به گروه خاص این اردوگاه اشاره کنیم که احتمالا انتخابات را با تحریم روبه‌رو خواهند کرد. باتوجه به بررسی این سه شاخه در اردوگاه اصلاح‌طلبان باید بگوییم که در اردوگاه اصولگرایی چنین بحث‌هایی وجود ندارد و در واقع آنها بر سر شرکت در انتخابات اختلاف‌نظری ندارند و تنها موضوعی که در این طیف سیاسی، باعث اختلاف نظرها شده است سهم‌خواهی‌ها است.

حالا هر جناحی تلاش می‌کند تا نفرات بیشتری در مجلس داشته باشند و بتوانند به‌ کرسی‌های بیشتری دست پیدا کنند. آنچه من می‌توانم در این فاصله به شما در مورد چگونگی حضور اصولگرها بگویم این است که به احتمال زیاد با دو یا سه لیست وارد انتخابات خواهند شد. درصد اینکه بخواهند با یک لیست وارد انتخابات شود تک رقمی است. همانظور که در ابتدا اشاره کردم اصولگرها تنها رفته رفته در حال مشخص کردن صف‌بندی‌های خود هستند.»

«ردصلاحیت‌ها» و میزان مشارکت

این تحلیلگر مسایل سیاسی در پاسخ به این سوال که بسیاری از سیاسیون و مخاطبان اخبار سیاسی معتقدند که شورای نگهبان می‌تواند با تایید صلاحیت چهره‌های مختلفی سیاسی-اجتماعی باعث افزایش میزان مشارکت شود، اضافه می‌کند: «باتوجه به سوابق دهه‌های گذشته و نظارت استصوابی شورای نگهبان باید بگوییم که به‌صورت تجربی نمی‌توان گفت که این رد یا تایید صلاحیت‌ها تاثیر خیلی زیادی بر موضوع مشارکت‌ها دارد.

به‌عنوان مثال در انتخابات مجلس چهارم باتوجه به اینکه ردصلاحیت‌ها خیلی شدت پیدا کرده بود باز هم دیدیم که مشارکت حداکثری رخ داد ولی در مجلس هفتم موضوع برعکس شد و شورای نگهبان تعداد کاندیداهای زیادی را تایید صلاحیت کرد ولی میزان مشارکت کاهش چشمگیری داشت. البته نمی‌توانیم بگوییم که نوع نگاه شورای نگهبان به نامزدهای انتخاباتی هیچ تاثیری در مشارکت ندارد. در این مورد به‌نظرم باید به جای نظارت استصوابی شورای نگهبان بین شرکت کنندگان و آنهایی که اجازه حضور نخواهند داشت «تفکیک» قائل شوند زیرا ردصلاحیتی که توسط شورای نگهبان انجام می‌شود میزان مشارکت را بالا و پایین نمی‌برد و تنها به «نشاط» و «فضای اجتماعی» جامعه آسیب می‌زند. به‌نظر بحث اعتماد عمومی و نشاط جامعه حتی از بحث مشارکت هم مهمتر است.

اینکه بعضا در مصاحبه‌ها به رد صلاحیت‌ها شخصیت‌هایی همچون «علی لاریجانی» و … انتقاد کرده‌ام از باب لطمه زدن به مشارکت در انتخابات نیست بلکه آسیب‌های چنین تصمیماتی است به جامعه است که مورد نقد قرار می‌گیرد. در پاسخ به سوال شما باید بگویم که هیچ سند تجربی مشاهد نمی‌شود که بخواهیم با قطعیت بگوییم که می‌توانیم ارتباط مستقیمی بین شورای نگهبان و میزان مشارکت‌ پیدا کنیم با این حال که این ردصلاحیت‌ها به نشاط جامعه بیشتر آسیب می‌زند تا میزان مشارکت.»