صبح نو/متن پیش رو در صبح نو منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

کمتر از چهار ماه دیگر ساختمان بهارستان، مستأجران جدید خود را خواهد شناخت و نمایندگان جدید مردم در مجلس انتخاب خواهند شد و هر چه به ماه اسفند نزدیک‌تر می‌شویم، رفت‌وآمدها و گپ و گفت‌وگوهای در سایه شدیدتر و به اوج خود خواهد رسید. در این میان همیشه نگرانی‌هایی وجود داشت. نگرانی‌هایی که در انتخابات‌های پیشین نیز همواره توسط جریانات گوشزد می‌شد و آن عدم دخالت دولت در جریان انتخاب نمایندگان پارلمان ملی است. بدون شک دخالت دولت‌ها در انتخابات ناپسند بوده؛ چراکه رقابت را به دلیل امکاناتی که در اختیار دولت‌ها قرار دارد، به‌نوعی نابرابر می‌کند.

نقطه عطف قبل از شروع انتخابات
در حاشیه سفر اخیر  سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور به استان کردستان، اظهارنظری از سوی رئیس دولت در رسانه‌ها منعکس شد که به‌طور جد می‌توان ادعا کرد نقطه عطف و مسیر جدیدی در انتخابات‌های برگزار شده پس از پیروزی انقلاب اسلامی است. سید ابراهیم رئیسی در پاسخ به این سوال خبرنگار تسنیم که از او پرسیده دولت در خصوص اجرای منویات رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره انتخابات چه برنامه‌هایی دارد، گفته است: «دولت خود را موظف به برگزاری یک انتخابات مشارکتی، با امنیت بالا و کاملا رقابتی به‌عنوان جلوه‌ای از مردم‌سالاری می‌داند.»

رئیسی: به‌عنوان دولت هیچ کاندیدایی در انتخابات نخواهیم داشت
وی با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران به رهبری امام راحل و مقام معظم رهبری به مشارکت و آرای مردم باور واقعی دارد، خاطرنشان کرد: «جمهوری اسلامی از ابتدا با هدایت‌های امام راحل و سپس رهبر معظم انقلاب اسلامی همه نهادهای اساسی کشور را با رأی مردم ایجاد و مستقر کرده است. 
امام (ره) و رهبری برخلاف بسیاری دیگر از سیاستمداران دنیا به مردم به شکل واقعی باور دارند و نه صرفا به‌عنوان ابزاری برای پیشبرد منافع و اهداف خود.» رئیسی تأکید کرد: «به‌عنوان دولت هیچ کاندیدایی در انتخابات نخواهیم داشت و صرفا به دنبال ایجاد زمینه مشارکت گسترده‌تر و بالاتر همه مردم و گروه‌ها در انتخابات هستیم.»

تأکید چندی پیش رئیس‌جمهور بر عدم دخالت دولت در انتخابات
رئیس‌جمهور، تیرماه سال جاری در جلسه هیأت دولت هم به بی‌طرفی و عدم دخالت دولت در انتخابات اشاره کرده بود. سید ابراهیم رئیسی با اشاره به تدبیر رهبر معظم انقلاب اسلامی برای تحقق چهار اصل امنیت، مشارکت، سلامت و رقابت در انتخابات پایان امسال تأکید کرد: «دولت به‌عنوان مجری انتخابات، دخالتی در امور مربوط به نامزدها و در حمایت یا ایجاد محدودیت برای آنان نخواهد داشت و درعین‌حال تمام امکانات خود را برای تحقق چهار اصل مورد انتظار رهبر انقلاب به‌ کار خواهد گرفت.»
رئیس‌جمهور برگزاری انتخاباتی سالم، رقابتی و با مشارکت بالا را عامل ارتقای امنیت ملی و اعتماد عمومی دانست و همه دستگاه‌ها را مکلف کرد به وزارت کشور در اجرا و برگزاری انتخابات مشارکتی کمک کنند.

آب پاکی رئیس دولت بر دستان جریانات همسو و غیر همسو
این اظهارات رئیس‌جمهور دارای پیامی مهم و مشخص به مخالفان و موافقان دولت است. به مخالفان این پیام را می‌دهد که به هیچ عنوان دولت قصد رقابت با هیچ جریانی را ندارد، خود را از هرگونه تحرکات انتخاباتی با جریانات برحذر می‌دارد و فقط شرایط یک انتخابات پرشور با مشارکت حداکثری را فراهم می‌کند. خیال و تکلیف مخالفان و منتقدان دولت برخلاف انتخابات‌های گذشته با این اظهارات اخیر رئیس دولت مشخص شد؛ اما این سوی دیوار، برخی طیف‌ها قرار دارند که حالا باید هرگونه تابلویی را که شائبه یا حمایت دولت را به اذهان منتقل می‌کند، پائین بیاورند. 
به عبارتی جریان‌های گریز از مرکز که قصد انرژی گرفتن از دولت برای فهرست انتخاباتی داشتند اکنون باید راه دیگری بروند.

پرهیز از هرگونه اختلاف در بدنه جریان انقلاب
همان‌گونه که در همایش چهار هزار نفری «مبنا» که با حضور جوانان و فعالان انقلابی سراسر کشور و چهره‌های شاخص جریان انقلاب، نمایندگان مجلس، دبیران احزاب و فعالان سیاسی کشور در حرم مطهر امام خمینی (ره) تأکید شد؛ هرگونه تفرقه‌ای در انتخابات منجر به شکست جریان انقلاب خواهد شد. غلامعلی حداد عادل در این همایش بزرگ در همین رابطه به شکستی که جریان انقلاب در انتخابات شورای اسلامی شهر مشهد خورد اشاره کرده و گفته بود: «در انتخابات شورای شهر مشهد ۶ فهرست انتخاباتی توسط نیروهای انقلاب داده شد که با این اتفاق و تفرقه، شورا از دست نیروهای انقلاب خارج شد، در شورای ائتلاف سعی ما بر این است که ظرفی برای وحدت باشیم، رسیدن به الگوی شورای ائتلاف حاصل ۲۰ سال سعی و خطا در شورای ائتلاف سیاسی است.»
محمدباقر قالیباف نیز در همین همایش تأکید کرده بود: «امروز یکی از مشکلات ما عدم حل مسأله به دلیل عدم وحدت، همدلی و انسجام است. یکی از عناصر مشارکت، رقابت است و هدف ما موضوع رقابت نیست و برای مشارکت، وحدت، همدلی، کارآمدی و قدرت حل مسأله کنار یکدیگر جمع شده‌ایم.»
رئیس مجلس شورای اسلامی با طرح این سوال که چالش اصلی مشارکت چیست، گفته بود: «نباید رقابت در سهم‌خواهی داشته باشیم و باید یک چشم‌انداز روشن داشته باشیم. مخالف رقابت نیستم و یکی از عناصر مشارکت را رقابت می‌دانم؛ اما امروز برای وحدت و همدلی جمع شده‌ایم؛ اشکالی ندارد در درون جبهه انقلاب رقابت داشته باشیم؛ اما نه اختلاف، باید انسجام داشته باشیم.»

رفتار دولت‌ها در انتخابات‌های مجلس
همان‌گونه که به آن اشاره شد، رفتار و حرف قطعی رئیس دولت سیزدهم مبنی بر عدم دخالت دولت در انتخابات مجلس دوازدهم، نقطه عطف در تاریخ انتخابات بالاخص انتخابات مجلس شورای اسلامی است.
تصاحب مجلس پنجم توسط یاران هاشمی با حزب کارگزاران
در جریان انتخابات مجلس پنجم، یاران مرحوم آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس‌جمهور وقت که در حزب کارگزاران سازندگی گردهم جمع شده بودند، به فعالیت سنگین انتخاباتی برای کسب کرسی‌های همسو با دولت پرداختند. نحوه حمایت و فعالیت افراد نزدیک به رئیس‌جمهور در این دور از انتخابات به‌گونه‌ای بود که فائزه هاشمی، دختر رئیس‌جمهور وقت به‌عنوان نفر دوم از تهران وارد مجلس شد و بیش از 50 درصد از کرسی‌ها نیز در مجلس به یاران مرحوم هاشمی رفسنجانی رسید.

تصاحب مجلس ششم توسط تندروها و یاران خاتمی
نحوه شکل‌گیری مجلس ششم هم که حواشی‌ها و حرف و حدیث‌های بسیاری در مورد آن همواره مطرح است، شکل و شمایلی همچون مجلس پنجم داشت با این تفاوت که در مجلس پنجم، یاران هاشمی نشسته بودند و فردی مثل حسن روحانی در ترکیب هیأت رئیسه بود و دختر رئیس‌جمهور وقت به‌عنوان نفر دوم تهران وارد مجلس شده بود و در مجلس ششم نیز برادر رئیس‌جمهور وقت؛ یعنی محمدرضا خاتمی به‌عنوان نفر اول تهران وارد مجلس شد و نائب رئیسی مجلس را نیز برعهده گرفت. رفتارهای دولت اصلاحات در این دور از انتخابات به‌گونه‌ای بود که در مجلس پنجمی که فائزه هاشمی، دختر رئیس دولت وقت به‌عنوان نفر دوم وارد تهران شده بود، نه‌تنها در انتخابات مجلس ششم شکست خورد، بلکه پدر او یعنی مرحوم اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس دولت کارگزاران به‌عنوان نفر سی‌ام از تهران رأی آورد و برای جلوگیری از آبروریزی سیاسی استعفا می‌دهد!

دخالت دولت اعتدال در انتخابات پارلمان دهم
در انتخابات مجلس دهم هم نگرانی‌ها و اخطارها برای هرگونه دخالت دولت در انتخابات به اوج خود رسید. تحرکات و تلاش‌های دولت برای یکدست و همراه کردن مجلس حتی صدای طرفداران دولت؛ یعنی اصلاح‌طلبان را نیز درآورده بود. نهادهای نظارتی همین اخطارها را می‌دادند؛ اما گوش دولت مستقر بدهکار نبود و هر کدام از اعضای برجسته دولت حسن روحانی در حال فعالیت برای کسب کرسی‌های بیشتر در انتخابات بودند.
اسحاق جهانگیری (معاون اول حسن روحانی) در جلسات شورای مرکزی حزب کارگزاران راهبردهای انتخاباتی می‌داد، محمدباقر نوبخت (سخنگوی دولت) در جلسات حزب اعتدال و توسعه، استراتژی انتخاباتی تدوین می‌کرد و علی یونسی به‌عنوان دستیار ویژه حسن روحانی در حال احیای ستادهای انتخاباتی روحانی در استان‌ها برای پیروزی یاران رئیس‌جمهور وقت بود. 
در نهایت کار به نحوی پیش رفت که نزدیکان رئیس‌جمهور وقت توانستند در تهران چند گزینه حیاتی مثل (کاظم جلالی، بهروز نعمتی، علی مطهری) و برادر سخنگوی دولت (علی نوبخت) را وارد مجلس کنند و در استان‌ها نیز به موفقیت‌هایی دست یافتند و البته همین رفتارهای انتخاباتی افراد مؤثر در دولت حسن روحانی، شروع اختلاف با اصلاح‌طلبان را نیز صورت داد؛ چراکه برخی ائتلاف‌ها در درون مجلس سبب شد دست گزینه اصلاح‌طلبان؛ یعنی محمدرضا عارف به ریاست مجلس دهم نرسد و علی لاریجانی برای سومین بار پیاپی ریاست مجلس را به دست گیرد.