جام جم/ ساعت حدود ۱۶ است. زن تمام وسایل خود را برداشته و چشم از عقربه ساعت برنمی‌دارد تا این دقایق پایانی کار را هم سپری کند و به سمت خانه رهسپار شود. چند مرتبه از مهدکودک فرزندش با او تماس گرفته‌اند و او استرس رساندن خود به آنجا را هم داشت. از طرفی برای همسرش کاری پیش آمده بود و او نمی‌توانست دنبال فرزندش برود.
 

از جایش بلند شد تا با رئیس اداره خداحافظی کند که به یک باره جلسه مهمی پیش می‌آید که حتما باید حضور داشته باشد. برای چندمین روز متوالی با مهدکودک تماس می‌گیرد و با خواهش‌های مکرر از آنان می‌خواهد فرزندش را برای ساعاتی بیشتر نگهداری کنند. اینها برشی از زندگی روزمره زنان شاغل است که شاید بارها در طول هفته در محل کارشان با آن رو‌به‌رو شوند. زنانی که به عنوان زن شاغل در جامعه حضور دارند باید همزمان به ایفای نقش‌های مختلفی بپردازند و معمولا تمایز خاصی بین آنها و زنان خانه‌دار در این زمینه وجود ندارد و جامعه از هر دو انتظارات یکسانی دارد. در این میان، نه تنها زنانی که به دلایل اقتصادی ناچار به کار در محیط بیرون از منزل هستند که زنان سرپرست خانوار هم در این بین تعدادشان کم نیست. زنان بسیاری هستند که به دلیل برخورداری از حقوق برابر با مردان و ظاهر شدن در عرصه عمومی سعی می‌کنند از آنها عقب نمانند و با اخذ مدارک تحصیلی عالی در‌صددند به جایگاهی والا در مشاغلی خاص دست یابند.
 
الگوی جدید در اشتغال زنان
امروزه دیگر زن را به عنوان یک مادر خانه‌نشین با وظایف کلیشه‌ای نمی‌بینیم. اکنون آنها در همه جنبه‌های زندگی از یک شغل معمولی گرفته تا قدرتمندترین مشاغل تصمیم‌گیری در مورد سرنوشت بسیاری از کشورها مشغول به کار هستند. مهدیه شادمانی، پژوهشگر حوزه زنان و مدرس دانشگاه در خصوص چالش‌های زنان در محل کارشان به جام‌جم می‌گوید: «در گذشته نقش زنان بیشتر معطوف به نقش مادری و همسرداری بود. اگر هم خواهان فعالیت زیاد در اجتماع بودند، بیشتر به سمت کشاورزی و دامداری و چنین مشارکت‌هایی می‌رفتند اما به دلیل ویژگی‌های جامعه مدرن و تغییر شرایط اجتماعی و اقتصادی شاهد این هستیم که اشتغال زنان به یک الگوی جدید رسیده است.»
وی با اشاره به دلایل اشتغال زنان و عنوان کردن موضوع فرهنگی در این زمینه می‌افزاید:« برخی از زنان معتقدند که کسب مدارج علمی و تحصیلی بالاتر و حتی مشاغلی که از حقوق و جایگاه اجتماعی کمی برخوردار است، می‌تواند برای آنان کسب آبرو و ایجاد جایگاه اجتماعی داشته باشد. متاسفانه بسیاری از بانوان ترجیح می‌دهند نقش مادری و همسری خود را به سبب حضور در اجتماع محدود کنند و این موضوع به جهت جامعه‌پذیری اشتباهی است که بانوان ما دارند. اما مسائلی همچون اقتصاد و هزینه‌های تحمیل شده به خانواده باعث شده زنان هم به سمت اشتغال بروند.»
 
ویژگی جامعه مدرن در اشتغال زنان
با شروع انقلاب صنعتی نقش‌های سنتی زنان تاحدودی دگرگون شد‌؛ به گونه‌ای که به جای کار خانگی، بخش عمده‌ای از زندگی آنها صرف فعالیت‌های بیرون از خانه شد. وضعی که در حال حاضر روند پرشتابی را طی کرده و روز به روز بر تعداد این زنان افزوده می‌شود. این پژوهشگر بر این باور است که یکی از ویژگی‌های جامعه مدرن این است که زنان را تشویق می‌کند تا به جهت داشتن حس برتری در میان سایر بانوان، حتما شاغل باشند. شادمانی تصریح می‌کند: «افزایش تقاضا برای جذب زنان در بازار کار یکی از علل مهم شاغل شدن زنان است. یکی از ویژگی‌های نظام سرمایه‌داری این است که زنان را تشویق می‌کند تا در جامعه حاضر شوند برای آن‌که از آنان به عنوان نیروی کار ارزان استفاده شود. زنان بر این باورند که اگر می‌خواهند مفید باشند حتما باید یک شغل داشته باشند و اگر حضورشان براساس الگوی اقتصادی باشد، زمینه‌ای برای تاثیر بیشتر آنان در جامعه خواهد بود. اما الگوی زنان برای حضور موثر در جامعه شبیه یک الگوی اقتصادی و کسب درآمد شده است.»
 
پیامدها و آسیب‌های زنان شاغل
زنان در حال حاضر نقشی حیاتی برای کمک به اقتصاد ایفا می‌کنند و به این ترتیب ثابت می‌کنند که می‌توانند در بازار کار رقابت کنند. اما این حضور آنان در مشاغل گوناگون آسیب‌ها و پیامدهای مختلفی را به همراه دارد که مهدیه شادمانی در این باره معتقد است: «یکی از پیامدهای حضور زنان در مشاغل مختلف، تعارض آنان در نقش‌هاست. زمانی که یک زن هم مسئولیت مادری و همسری را ایفا می‌کند و هم مجبور به تعهد در اجتماع نسبت به یک شغل است، فشار مضاعفی بر زن تحمیل می‌کند. افزایش اضطراب، درگیری و تنش در محل کار یا در خانواده یا استرس‌ در زمینه تربیت و انجام کارهای فرزندش و... در آینده زمینه ساز مشکلات روحی و روانی او خواهد شد.» این پژوهشگر حوزه زنان بر این باور است که یکی از دلایل مهمی که دختران شاغل با آن دچار هستند، موضوع تجرد قطعی است و مسأله ازدواج با بالا رفتن سن آنان بیشتر می‌شود.
شادمانی خاطرنشان می‌کند: «دختران در جامعه مدرن به سمت استقلال پیش می‌روند و معیارهای آنان برای ازدواج تغییر می‌کند. بی‌نیازی به همسر در آنان ایجاد می‌شود زیرا دختران فکر می‌کنند تامین نیاز اقتصادی یعنی شکل‌گیری یک شخصیت مستقل و بنابراین نیازی به تشکیل خانواده نمی‌بینند. زمینه‌سازی حضور بانوان در اشتغال تفکراتی همچون فردگرایی، ترجیح مصلحت فردی بر خانوادگی و محور بودن زن به عنوان منافع خود، ارجحیت پیدا می‌کند.»