جام جم/ یکی ازمسائل مهمی که دررابطه با اشخاص حقیقی و حقوقی مطرح می‌شود، اقامتگاه آنهاست. تعیین اقامتگاه دارای فواید متعددی است که در قوانین و مقررات مختلف به آن پرداخته شده‌است. به عنوان مثال، یکی از قواعد مهم در آیین دادرسی مدنی آن است که مرجع صالح برای رسیدگی به دعوا، محل اقامت خوانده است.
 

حال سؤال مهمی که مطرح می‌شود آن است که اقامتگاه زن شوهردار کجاست؟ قانون مدنی دراین‌خصوص یک حکم کلی مقرر کرده است که البته در مواردی استثنائاتی هم دارد. براساس ماده۱۱۱۴ قانون مدنی اصولا زن باید در منزل شوهر ساکن باشد. همچنین بر اساس ماده۱۱۰۵ قانون مدنی ریاست خانواده با شوهر است. به همین دلیل، طبیعی است اقامتگاه اجباری زن همان اقامتگاه شوهرش باشد. در ماده۱۰۰۵ قانون مدنی نیز اقامتگاه زن شوهردار همان اقامتگاه شوهر او تعیین شده‌است. اما اقامتگاه شوهر در صورتی اقامتگاه اجباری زن محسوب می‌شود که زن در آنجا سکونت داشته‌باشد.
   
استثنائات اقامتگاه زن شوهردار
در ادامه ماده ۱۰۰۵ قانون مدنی آمده‌است: «زنی که شوهر او اقامتگاه معلومی ندارد و همچنین زنی که با رضایت شوهر خود یا با اجازه دادگاه، مسکن جداگانه‌ای اختیار کرده‌است، می‌تواند اقامتگاه مستقلی نیز داشته‌باشد.» بنابراین، استثنائات اقامتگاه زن شوهردار را می‌توان شامل موارد زیر دانست:
- در مواردی که شوهر اقامتگاه مشخص و معلومی ندارد، در این صورت اقامتگاه زن شوهردار اقامتگاه خود اوست‌.
- در موردی که زن به موجب شرط ضمن عقد نکاح با شوهر توافق می‌کند که اختیار انتخاب مسکن را داشته‌باشد، یا بعد از ازدواج با رضایت شوهر مسکن جداگانه‌ای اختیار می‌کند. مثلا محل سکونت شوهر در تهران است؛ اما زن با رضایت شوهر در منزلی جداگانه در کرج سکونت می‌کند که در این صورت، اقامتگاه زن شوهردار در کرج است نه در تهران. همچنین، در صورتی که زن به حکم دادگاه مسکنی جداگانه انتخاب کرده باشد، اقامتگاه وی همان‌جاست. 
- در صورتی که زندگی با شوهر در منزل مشترک سبب خوف ضرر بدنی، مالی یا شرافتی برای زن باشد هم او می‌تواند به حکم دادگاه، مسکنی جداگانه انتخاب کند که دراین صورت، اقامتگاه وی اگرچه از شوهرش جداست، اما چون جزو موارد مجاز عدم تمکین است، مرتکب عدم تمکین از شوهر نشده است و از حق نفقه هم برخوردار خواهدبود.