خراسان/ شاید از دید بسیاری پدر و مادرها، تکالیف درسی و انجام آن موضوعی چنان پیش پا افتاده است که به گفت و گو نیازی ندارد. تکلیف را کودک باید انجام دهد و جای بحثی نمی ماند؛ اما سوال این جاست که چگونه می توان شاهد انجام دادن تکالیف درسی فرزند بدون دردسر و حرص و جوش بود؟ وقتی کودک فراموش می کند دستور آموزگارش را درباره تکالیفش به خانه بیاورد چه باید کرد؟ وقتی کودک پافشاری می کند زمان تماشای تلویزیون یا غذا خوردن تکلیف بنویسد، وقتی که تکلیف را ناقص انجام می دهد، وقتی انجام تکالیفش را تا آخر شب به تعویق می اندازد، چگونه باید برخورد کرد تا هم به او برنخورد و هم مشکل با بهترین راه حل ها برطرف شود. هفته نامه «سلامت» می نویسد که پاسخ این پرسش ها را در این مطلب خواهید یافت. وظیفه والدین چیست؟ شاید مهم ترین نکته ای که والدین باید به آن توجه کنند این است که به کودک انگیزه بدهند و او را پشتیبانی کنند. پشتیبانی نه به آن معنا که به جای او کار انجام دهند و مسئولیت انجام تکالیف را به عهده بگیرند بلکه در این راستا، که آن ها را توانمند کنند که مسئولیت کار خود را تمام و کمال برعهده بگیرند؛ اما چگونه می توان به چنین هدفی دست یافت؟

در ادامه 6 راهکار توانمندسازی برای این که کودک خودش تکالیفش را انجام دهد، مطرح می شود.

1-تعیین مکان مشخص برای انجام تکلیف جایی مناسب را در نظر بگیرید و از او بخواهید همیشه تکالیفش را در همان مکان معین انجام دهد. این مکان باید راحت باشد، حواس کودک را پرت نکند و نور کافی داشته باشد.

2-تعیین زمان مشخص برای انجام تکالیف واقعیت این است که ساعت مورد توافق خیلی مهم نیست؛ اما خوب است زمانی را در نظر بگیرید که در آن همه اعضای خانواده به مطالعه بپردازند. مهم است که کودک بداند حتی اگر تکالیفش را زودتر از موعد به پایان برساند، به زمان بازی او اضافه نمی شود. این قرارداد از این که کودک بدخط و با عجله تکالیفش را انجام دهد، پیشگیری می کند.

3-بگذارید خودش تکلیفش را انجام دهد هرگز خودتان تکلیف فرزندتان را انجام ندهید زیرا با این کار ناخودآگاه به او این پیام را می دهید که خودش قادر به انجام وظایفش نیست. به کودک تان بگویید درک می کنید که تکالیف درسی گاهی کمی دشوار هستند؛ اما این که خودش دنبال جواب بگردد و تکالیف را انجام دهد، ارزشمند است. شاید ابتدا سختگیرانه به نظر برسد اما به تدریج او یاد خواهدگرفت با مشکلات روبه رو شود و برای حل آن ها تلاش کند و زود میدان مبارزه را ترک نکند. از جمله هایی مانند: «از این که برای موفقیت ات تلاش می کنی، خوشحالم» استفاده و به او کمک کنید تکالیف سخت را به قسمت های ساده تری تقسیم کند و هر مرحله را که انجام داد، تشویقش کنید.

4-درست و به موقع تشویق کنید به خاطر داشته باشید هر فردی برای کاری که انجام می دهد به انگیزه و دلگرمی نیاز دارد. اشتباهی که اغلب والدین مرتکب می شوند این است که فکر می کنند مشوق باید یک شی گرانقیمت یا یک کار بزرگ باشد تا نتیجه بخش باشد، در حالی که اصلا این طور نیست. شما می توانید با توجه به شناختی که از فرزندتان دارید شیوه های خلاقانه ای را برای تشویق او پیش بگیرید.

5-در صورت تخلف، قاطعانه برخورد کنید در صورتی که فرزندتان تکالیفش را انجام نداد، قاطعانه برخورد کنید. منظور از برخورد قاطعانه به هیچ وجه برخورد خصمانه نیست. سخنانی از این قبیل که «من با تو چه کار کنم؟ چند بار باید به خاطر انجام ندادن تکالیفت خجالت زده شوم، تا به حال شده که بتوانی کاری را آن طور که باید انجام بدهی؟» فقط فرزندتان را تحقیر و خودباوری او را نابود می کند. با این کار فقط خشم و عدم کنترل خود را به او منتقل می کنید نه قدرتتان را. شما ناچار نیستید مشاجره یا التماس کنید یا سر فرزندتان فریاد بزنید. کافی است قاطعانه انتظارتان را مطرح کنید. چطور؟ با او به گوشه ای خلوت و دور از چشم دیگران بروید. درست به چشمانش نگاه کنید و انتظارتان را آرام و شمرده، روشن و قاطع بیان کنید. مثلا بگویید: «در این خانه مهم ترین مسئولیت تو این است که تکالیفت را انجام دهی و خودت به تنهایی باید از عهده این کار بربیایی. این مورد نباید جر و بحثی باشد. از تو می خواهم در حد توانت آنچه را که روزانه باید انجام دهی به بهترین نحو به انجام برسانی.»

6-جملات تخریبی به کار نبرید از بیان جمله هایی که به خودباوری کودک لطمه می زند، بپرهیزید. ممکن است کودک با وجود تلاشی که کرده در انجام تکالیفش ناموفق باشد یا این که تکالیفش را با اشتباه انجام دهد. در این مواقع ممکن است بدون این که بخواهید با گفتن برخی حرف ها اعتماد به نفس او را ضایع کنید. جملاتی مانند این که «تو همیشه کارت همین است؟ شده تا حالا کاری را درست انجام بدهی؟»، «هیچ معلوم است حواست کجاست؟ نمی توانی بدون من تکلیفت را انجام بدهی؟»، «بعد از این همه ساعت مشقی که نوشتی این شده؟ این خرچنگ قورباغه را که در آفتاب بگذاری راه می افتد!»، « فکر نکنم این طوری هیچ وقت چیزی بشوی!» و « دوستت را ببین! نصف امکانات تو را ندارد؛ ولی تکالیفش را همیشه بهتر از تو انجام می دهد!». به جای گفتن این جمله ها بهتر است با مهربانی جاهایی را که فکر می کنید اشتباه انجام داده است با یک علامت کوچک مشخص کنید و از او بخواهید بعد از استراحت کوتاهی دوباره به آن ها توجه کند و آن ها را انجام دهد.