خراسان/ دختری هستم 23 ساله. چند وقت پیش و به صورت اتفاقی، متوجه شدم که در جیب شلوار برادرم که 16 ساله است، یک چاقو هست. وقتی آن را درآوردم، دیدم سیگار هم دارد. رفتار پدر و مادرم با او خوب نیست اما خودش هم بدون خبر دادن، دیر وقت به خانه می‌آید و کلا سر به هواست. چه کنم؟
پاسخ مشاور
خوشحالم که برادر نوجوان‌تان در کانون توجه شما قرار دارد و پیگیر  رفتارش هستید. تغییرات نگران کننده‌ای که در او مشاهده می‌کنید، علامت ورودش به نوجوانی اول است. برخی تغییر رفتارها و تغییرخلق در این سن اقتضای سنی و آغاز خداحافظی با دوران کودکی است اما شما و پدر و مادرتان باید از آگاهی و آمادگی کافی برای تعامل سازنده با نوجوان برخوردار باشید.
 برادرتان احساس ناامنی دارد
نوجوانی اول، مرحله بی‌تعادلی است. تغییرات جسمی و روحی سریع اتفاق می‌افتد و نوجوان دچار احساس ناامنی درونی و بیرونی است و ناشیانه برای امنیت بخشی به خود، چاقو یا سلاح سرد حمل می‌کند. با زبان بی زبانی، با دود کردن یک نخ سیگار می‌خواهد ابراز وجود کند و خروج از کودکی را به رخ دیگران بکشد چون نوجوان به‎شدت نیاز دارد از نظر روانی دیده شود و بیشتر از قبل مورد توجه قرار گیرد.
 دلایل دیرآمدن‌هایش به خانه
دیر به خانه آمدن نوجوان، تحت تاثیر دو عامل است: 1-وابستگی به گروه همسالان و آرامشی که در گروه دارد و 2-ممکن است در خانواده نقد زیاد و سرزنش و مقایسه و تهدید می‌شود و ترجیح می‌دهد کمتر در منزل حضور داشته باشد. تنش در برخی خانواده‌ها به دلیل ورود فرزند به سن نوجوانی، فراوانی زیادی دارد. مشکل عمده‌ای که بین نوجوان و والدین شکل می‌گیرد، مسئله ارتباطی است. ارتباط به دلیل بی‌تعادلی و تغییر محسوس رفتار نوجوان نسبت به دوره کودکی و ناآگاهی برخی والدین از ویژگی‌های این مرحله رشد، زمینه تقابل بین آنان و نگرانی همه اعضای خانواده را فراهم می‌کند.
 پدر و مادرتان باید مقتدرانه عمل کنند
نکته پایانی این‎که ضرورت دارد والدین شما مخاطب‌گرامی از سبک مقتدرانه برای تعامل سازنده با نوجوان بیشتر استفاده کنند. چنین پدر و مادرهایی نه پادگانی برخورد می‌کنند و نه نوجوان را رها کرده‌اند؛ بلکه والدین مقتدر به موقع تادیب و به موقع از اهرم تشویق استفاده می‌کنند و آگاهانه به رابطه سازنده خود با نوجوان ادامه می‌دهند و با شناخت ویژگی‌های مرحله رشد نوجوانی، به اندازه و به هنگام، نیازهای روحی و روانی فرزندشان را فراهم می کنند. در خانواده‌ای که والدین مقتدرانه عمل می‌کنند، نوجوان بیشترین احساس امنیت را دارد و ترجیح می‌دهد بیشتر اوقات فراغت را در کنار خانواده باشد.
نویسنده : عبدالحسین ترابیان | ‌ کارشناس‌ارشد روان‌شناسی