آخرین خبر/ متن پیش رو در الجزیره منتشر شده و بازنشر آن در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست.

همه‌پرسی برای بازنگری در قانون اساسی ازبکستان انجام می شود که دوره تصدی رئیس جمهور را برای بیش از یک دهه تمدید می کند.
مردم ازبکستان به همه پرسی قانون اساسی رأی می دهند که می تواند به شوکَت میرامانوویچ میرضیایف، رئیس جمهور این کشور اجازه دهد تا ریاست خود را 14 سال تمدید کند.

به گزارش آخرین خبر به تحلیل الجزیره، در صورت تصویب همه پرسی روز یکشنبه، دوره ریاست جمهوری از پنج سال به هفت سال افزایش خواهد یافت. این تغییر به میرضیایف 65 ساله اجازه می دهد تا دو دوره دیگر خدمت کند و دوره قدرت خود را تا سال 2040 تمدید کند.
مقامات در پرجمعیت ترین جمهوری شوروی سابق در آسیای مرکزی اعلام کردند که بازنگری در قانون اساسی، حکمرانی و کیفیت زندگی را در این کشور اکثریت مسلمان با جمعیت 35 میلیونی بهبود می بخشد. دولت همچنین اعلام کرد که همه پرسی اصلاحات حقوق بشر را آغاز خواهد کرد.
به گفته کمیسیون انتخابات ازبکستان، مراکز رای گیری در ساعت 8 صبح (03:00 به وقت گرینویچ) باز شدند. آنها در ساعت 8 بعد از ظهر (15:00 GMT) بسته خواهند شد.

قبل از رأی گیری، دو روزنامه‌نگار که برای رسانه دولتی ازبکستان کار می‌کردند به خبرگزاری فرانسه (AFP) به شرط ناشناس ماندن گفتند که به آنها دستور داده شده است که ازبکستان، همه‌پرسی و رئیس‌جمهور را به نحوی مثبت پوشش دهند. هر دو گفتند سانسور در طول همه پرسی افزایش یافته است.
دولت برای دادن مشروعیت به این رای تا حدی تلاش کرده است و مشاهیر محلی را در گردهمایی‌ها و کنسرت‌های بزرگ به نمایش گذاشته تا از پیشنهادات و رئیس‌جمهور تمجید کند. مردم در این بین اما نظرات مثبتی دارند و آگای دانیلوف، دانشجوی 18 ساله، به خبرگزاری فرانسه گفت که این همه پرسی "ایده خوبی" بود.

"ازبکستان جدید" در راه است؟
میرضیایف از زمان به قدرت رسیدن در سال 2016 و در پی مرگ سلف تندرو خود، اسلام کریم اف، مجموعه ای از اصلاحات در ازبکستان، از جمله سرکوب کار اجباری در مزارع پنبه را بر عهده داشته است.
اما فعالان گفتند که نقض حقوق همچنان ادامه دارد و مقامات هیچ نشانه ای از اجازه فعالیت به اپوزیسیون سیاسی از خود نشان نداده اند.
در سال 2022، حداقل 21 نفر در جریان تظاهرات در منطقه خودمختار کاراکالپاکستان کشته شدند. فعالان حقوق، مقامات را به استفاده از نیروی مرگبار علیه معترضان متهم کردند.
اولیویه فراندو، محقق دانشگاه کاتولیک لیون در فرانسه، گفت که این همه پرسی برای میرضیایف در تلاش برای "رهایی" از میراث سلف خود "اقدامی شاخص" بود.
کریموف در سال 2016 پس از ربع قرن حکومت درگذشت. میرضیایف به مدت 13 سال نخست وزیر وفادار او بود، اما اکنون خود را چهره ای بسیار مترقی تر معرفی می کند.
فراندو با اشاره به اصلاحات به خبرگزاری فرانسه گفت: «بسیاری از تحلیلگران، تلاش میرضیایف برای ماندن در قدرت را می بینند، اما شرم آور است که این حکومت را فقط چرخشی اقتدارگرایانه بدانیم».
در میان این پیشنهادها می توان به ممنوعیت مجازات اعدام و حمایت از حقوق بشر برای آنچه که میرضیایف "ازبکستان جدید" می خواند، اشاره کرد.
البته باید ببینیم که آیا این اصلاح قانون اساسی که یکی از اهداف آن تضمین توسعه دموکراتیک در ازبکستان جدید به جامعه بین‌المللی است، بتواند از حرکتی زیبا و ساده فراتر رفته و به طور کامل اجرا شود.