در گونه نخست (روایت اول) که آن را می‌توان «روایت جغرافیایی-نظامی» از دفاع مقدس نامید، نگارندگان و تولیدکنندگان آثار مختلف بیشتر سعی در تبیین، تشریح و تحلیل اطلاعات نظامی و توابع آن داشته و دارند که این هم به نوبه خود لازم و ضروی است و قطعاً بخشی جدی از تاریخ جنگ 8 ساله را تحت پوشش خود قرار می‌دهد.

در گونه دیگری (روایت دوم) تولیدکنندگان آثار مختلف به دنبال جمع‌آوری خاطرات و روایت‌های مختلف و متعدد از رزمندگان، شهدا، اسرا و جانبازان هستند تا هر چه بهتر و بیشتر این قهرمانان ملی – انقلابی را برای مردم و مخاطبان مختلف معرفی کنند؛ چرا که قهرمانان حقیقی مکتب اسلام و انقلاب این‌ها بوده و معرفی‌شان به جهت الگوسازی و جاری کردن سبک زندگی بر پایه فرهنگ ایثار و شهادت جز آرمان‌های اساسی انقلاب اسلامی است. این نوع از روایت دفاع مقدس را می‌توان «روایت خاطرات و سیره شهدا» نامید که هم لازم است و هم ضروری.

اما آنچه در بین دو نوع روایت «اول و دوم» به آن کمتر توجه شده، این است که اساساً در دفاع مقدس «گفتمان محوری و حاکم» چه بوده و چگونه است که دفاع مقدس به عنوان معدن طلای با ارزش و تمام نشدنی برای تمامی نسل‌های ایران و انقلاب اسلامی معرفی می‌شود. این چه نوع نگاهی به دفاع مقدس است که قابلیت پرداخت فناورانه به راهیان نور را در خود جای داده است و اساساً برای اتخاذ «نگاه فناورانه» به دفاع مقدس چگونه باید به روایت آن پرداخت؟

برای پرداخت فناورانه به دفاع مقدس و استخراج گفتمان یا گفتمان‌های محوری حاکم بر آن نیازمند جریان جدیدی از روایت دفاع مقدس هستیم که می‌توان آن را «روایت سوم» نامید که کتاب «روایت سوم» نوشته محمد علیان با این رویکرد به دفاع مقدس پرداخته است.

«روایت سوم» نه تنها دو روایت «اول و دوم» را نفی نمی‌کند؛ بلکه معتقد است اگر روایت‌های «اول و دوم» صورت نگرفته بود قطعاً مجالی برای پرداخت به «روایت سوم» وجود نداشت. «روایت سوم» از اطلاعات روایت‌های «اول و دوم» استفاده کرده و با ارائه یک دستگاه جدید و منظم برای فهم دفاع مقدس مبتنی بر افق‌نمایی حرکت انقلاب اسلامی، روایت جنگ 8 ساله را باز تنظیم می‌کند.

اخیرا اصغر طاهرزاده از نویسندگان کشورمان که کتاب‌های متعددی در حوزه علوم تربیتی و علوم دینی دارد، این کتاب را خوانده و درباره آن نوشته است:

"بحمدالله کتاب «روایت سوم» از جناب آقای علیان دارای روح تازه‌ای است تا مخاطب از این زاویه نگاه نیز بتواند به رخداد دفاع مقدس نظر کند و در دل این نگاه متوجه ظرفیت بزرگ انقلابی شود و آینده سرنوشت‌سازی که این انقلاب در ذات خود دارد تا بشریت خود را در ساحت معنویت دنبال کند ان‌شاءالله."

«روایت سوم» در 358 صفحه توسط انتشارات شهید کاظمی چاپ و منتشر شده است.

علاقه‌مندان برای مشاهده و تهیه این کتاب می‌توانند به کتاب‌فروشی‌های معتبر سراسر کشور مراجعه یا از طریق سایت من و کتاب manvaketab.com و همچنین از طریق ارسال نام کتاب به سامانه پیام کوتاه 3000141441 کتاب را تهیه کنند.