اعتماد/متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و انتشارش در آخرین خبر به معنای تایید آن نیست

ساعت 18 روز دوشنبه یازدهم اردیبهشت مخابرات پیامی را برای همه مخاطبان خود مخابره کرد. در این پیام ذکر شده بود «پیام‌رسان‌های بله، ایتا و سروش از دسترس خارج شده است.»

همان زمان اعلام شد، علت قطعی این پیام رسان‌های داخلی، قطعی برق مرکز داده بوده است و به زودی مشکل حل می‌شود. اما این اتفاق نیفتاد؛ بلکه 8 صبح روز سه‌شنبه دوازدهم اردیبهشت اختلالات به‌ طور کامل برطرف شد؛ پیام‌رسان‌هایی که هزینه‌های هنگفتی برای آنها شده بود تا جای پیام‌رسان‌های بین‌المللی را بگیرند.

طبق داده‌های منتشر شده، در سال 1397 بودجه ساخت مرکز داده پیام‌رسان‌های بومی فقط ۵ تا ٧ میلیارد تومان بود. به تعبیر بهتر آن زمان برای آغاز فعالیت هر پیام‌رسان دولت 5 تا 7 میلیارد تومان هزینه کرد. اما هزینه حمایت از اپلیکیشن‌های داخلی توسط شرکت زیرساخت، بیش از ۳۰۰ میلیارد تومان بود. درنهایت نیز دولت این بودجه را دراختیار وزارت ارتباطات قرار داد تا این پیام‌رسان‌های داخلی فعال شوند. این سیاست پس از ناآرامی‌های اجتماعی نیمه دوم سال گذشته تشدید شد. با فیلترینگ اینستاگرام و واتس‌آپ دولت هزینه زیادی برای این اپلیکیشن‌های ایرانی کرد تا بتواند جایگزین اپلیکیشن‌های بین‌المللی شود، اما این اتفاق نیفتاد، زیرا پس از قطع این اپلیکیشن‌ها هیچ خبری از اختلال در سیستم بازار و حتی سیستم سازمان‌های دولتی هم شنیده نشد. بر همین اساس نیز آذری جهرمی به دنبال این اتفاق در توییتی نوشت: «اعلام شده است که امشب پیام‌رسان‌های بومی با اختلال گسترده مواجهند. بررسی آماری گلایه‌های امشب کسب و کارهای فضای مجازی از قطع پیام رسان‌ها می‌تواند معیار خوبی برای سنجش فراگیری آنها بین مردم باشد.» پیام صمدی کارشناس آی‌تی نیز در این باره به «اعتماد» می‌گوید: اینکه پیام‌رسانی قطع شود طبیعی است. در دنیا بسیاری پیام‌رسان‌ها این اتفاق برای‌شان می‌افتد. آنچه در دنیا به ندرت اتفاق می‌افتد اتصال پیام‌رسان‌ها با هم است. پیام‌رسانی مثل فیس‌بوک به مجموعه مرتبط خود می‌پیوندد و نه به سیستمی که از آن مستقل است. در اینجا دولت به دنبال این است که همه امور را دستوری پیش ببرد. دستور دهد پیام‌رسان‌ها ایجاد شوند، آنها در بستر دیتابیس دولت فعالیت کنند و درنهایت به هم متصل شوند. بنده شنیدم مشکل فعلی ناشی از اتصال این پیام‌رسان‌ها بوده است. البته هنوز اطلاعات دقیقی در این زمینه در دسترس نیست.

او می‌افزاید: نکته مهم در جریان قطع این پیام‌رسان‌ها این است که هیچ صدای اعتراضی از جایی شنیده نشد. این سکوت نشان از مخاطبان خاص و اندک این پیام‌رسان‌هاست. البته مقامات دولتی سخن از مشترکان 20 میلیون نفری می‌زنند. اما از نگاه بنده این رقم واقعی نیست، چون اصلا مشخص نیست این عده مخاطبان فعال هستند یا نه. احتمال دارد گروهی این پیام‌رسان‌ها را وصل کرده باشند ولی از آن استفاده نکرده باشند یا مدت کوتاهی استفاده کردند و الان آنها را غیرفعال کردند. بر همین اساس معتقدم داده‌های وزارت ارتباطات درمورد تعداد مخاطبان فعال دقیق نیست. 

داستان اتصال پیام‌رسان‌ها
بعد از قطع پیام رسان‌ها برخی تحلیلگران گفتند این اتفاق ناشی از اتصال پیام‌رسان‌ها است. 24 اسفند 1401، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات از اتصال پیام‌رسان‌های «بله» و «ایتا» به یکدیگر تا پایان سال خبر می‌دهد و می‌گوید: «اینکه پیام‌رسان‌های داخلی توانسته‌اند روزانه میزبان چند ده میلیون کاربر باشند، اتفاق بزرگی است که ما باید از آن حمایت کنیم که این مسیر تداوم پیدا کند.» اما طبق معمول این وعده دولت نیز در زمان تعیین شده محقق نشد و برخلاف ادعای عیسی زارع‌پور، این پیام‌رسان‌ها در اردیبهشت سال جاری متصل شدند. 

پیام‌رسان‌ها وصل شدند
پیام‌رسان‌های بله، سروش، ایتا و بعضی پلتفرم‌های داخلی دیگر از ساعت ۱۸ دوشنبه یازدهم اردیبهشت‌ ماه، به ‌علت قطع‌ شدن برق در یکی از مراکز داده، دچار اختلال شدند و کاربران اتصال خود را به این پیام‌رسان‌ها از دست دادند. طبق گفته مدیر روابط ‌عمومی وزارت ارتباطات، این قطعی برق پنج دقیقه به‌ طول انجامید و بعد از وصل شدن، تیم‌های فنی راه‌اندازی مجدد سرویس‌ها را در دستور کار قرار دادند. به گفته احسان خرامید، وزیر ارتباطات نیز در محل دیتاسنتر حضور پیدا کرد و از نزدیک بر عملیات فنی تیم‌های مستقر نظارت داشت. از اواخر شب گذشته، به‌تدریج پیام‌رسان‌ها وصل شدند و اکنون بدون مشکل در حال ارایه خدمات به کاربران هستند.
گفته می‌شود مرکز داده یا دیتاسنتر، تاسیساتی است که خدمات فناوری اطلاعات، تجهیزات ذخیره‌سازی، پردازش، انتشار داده، همچنین نرم‌افزارهای کاربردی را متمرکز می‌کند و دراختیار شرکت‌ها قرار می‌دهد.