صبح نو/متن پیش رو در صبح نو منتشر شده و انتشارش در آخرین خبر به معنای تایید آن نیست

حسام رضایی| مواضع آیت‌الله رسول فلاحتی، امام‌ جمعه رشت در سومین جشنواره ملی تئاتر کودک و نوجوان و عروسکی که نسبت به کسانی که حجاب لازم را در این جشنواره رعایت نکرده بودند، اعلام بیزاری کرد، واکنش‌هایی را برانگیخت. بسیاری این موضع سلبی امام جمعه رشت را در مغایرت با مشی و مرام رهبر انقلاب تحلیل کردند. رهبر انقلاب در خطبه‌های نماز عید فطر با به رسمیت شناختن سلایق مختلف در جامعه، خواستار حفظ وحدت و همراهی همه آحاد جامعه شدند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در این خطبه‌ها فرمودند: «در یک جامعه، سلایق مختلفی هست، عقاید مختلفی هست، نگاه‌های مختلفی به مسائل هست. باشد، مانعی ندارد. همه در کنار هم زندگی کنند، با هم کار کنند، با هم مهربانی کنند». گفتمان رهبر انقلاب و نوع نگاه همه‌شمول ایشان در زمینه‌های فکری و فرهنگی و عقیدتی، در میان مریدان ایشان نیز تجلی و بازتاب دارد. شهید حاج‌قاسم سلیمانی یکی از عینی‌ترین مصادیق انطباق با نظر و رای رهبر انقلاب است، همانی که به انقلابی‌گری شهره بود و هدایت بزرگ‌ترین محور مقاومت در برابر استعمار غربی، روی شانه‌های او و یارانش بود. حاج قاسم سال‌ها پیش، نوع نگاهش به دختران بی‌حجاب را اینگونه بیان کرد: «همان دختر کم‌حجاب دختر من است. دختر ما و شماست؛ نه دختر خاص من و شما، اما جامعه ماست».

اظهارات اخیر آیت‌الله فلاحتی اما نه تنها با این مواضع صریح، نسبت و سنخیتی نداشتند بلکه بسیار بعید جلوه می‌کردند. فلاحتی نه تنها نسبت به کسانی که حجاب مدنظر را رعایت نکرده بودند، بیزاری جست بلکه یک‌باره و با وجود اصرار مجری برنامه مبنی بر ماندن، جلسه را ترک کرد. در واقع امام جمعه محترم رشت، دچار دو اشتباه در رفتار شد، اولا بیزاری جست و ثانیا به شکلی غریب و دور از عرف، از جلسه بیرون رفت.

اما نکته مهم در کلام امام جمعه محترم رشت، آن‌جایی بود که او پیش از بیزاری جستن، از احتمال موضع‌گیری علیه خودش به خاطر هم‌نشینی با بی‌حجاب‌ها، به نوعی ابراز نگرانی کرد. در واقع می‌شود چنین برداشت کرد که دلیل اصلی موضع گیری غریب آیت‌الله فلاحتی، ترس از برخوردهای بعدی بود. اکنون باید این پرسش را مطرح کرد که این برخوردهای پسینی، قرار بوده از سمت چه نیروها و چه محافلی اعمال شود که امام جمعه محترم رشت، این‌چنین سخن گفت. اگر بخواهیم قوه حدس‌مان را به کار بگیریم و برای آن محافل «کاسه داغ‌تر از آش»، مصادیقی طرح کنیم، باید دست روی جماعتی بگذاریم که طی مدت اخیر، به «سوپر انقلابی» شهره شده‌اند. سوپرانقلابی‌هایی که درکی از واقعیات روز ندارند و جز سلبی‌نگری و پرداخت یک‌سویه و متنی به اصول، مخاطبین را چونان برگ خزان، دچار ریزش می‌کنند. سوپرانقلابی‌ها ویژگی دیگری نیز دارند و آن، دور بودن از نه تنها واقعیات جامعه بلکه دور بودن از کارکردهای واقعی است. به بیان دیگر، غایت هنر سوپرانقلابی‌ها، زاویه‌نشینی محض و صدور فتاوی با سویه‌های اخباری است که کمترین ردی از عقلانیت در آنها یافت نمی‌شود. نکته مهم‌تر این است که نیروها و محافل سوپرانقلابی، با مصادره مطلوب نهادهای ارزشی، تلاش می‌کنند دیگران را نیز شبیه خود سازند و رسوبات ذهنی خود را به دیگران القا کنند. برای در امان ماندن از این سبک اندیشیدن که هم ضد عقلی است، هم ضد عرفی و از همه بالاتر، ضد شرعی، باید از مشی «برائت» کمک جست و اجازه نداد این جماعت پر سروصدا، خرد را به یغما ببرند. بنابراین، توصیه دلسوزانه، خالصانه و خاضعانه ما به آیت‌الله فلاحتی که مستظهر به جایگاه رفیع نمایندگی ولی فقیه هستند، این است که بیش از هراس از واکنش اقلیت سوپرانقلابی، به اکثریت خردگرای جامعه ایرانی رو کنند که با تمام وجود، غیرت دینی دارند.

مواجهه صحیح با وقایع اخیر، مقابله با هنجارشکنان در کنار فعالیت اقناعی و ایجابی است و نه بی تفاوتی یا  ابراز کلماتی چون بیزاری که خلاف مشی و سیره بزرگان دین و انقلاب است. آقای فلاحتی! مردم ایران از یکدیگر  بیزار نیستند و کنار هم زندگی می کنند. علمایی چون جنابعالی وظیفه هدایت و اصلاح جامعه را به دوش دارید نه طرد و نفی دیگران را.