ایرنا/نمایشگاه کتاب تهران میزبان ترجمه‌ای متفاوت از داستان تاریخی «حسن و سمیه» از آثار جرجی زیدان نویسنده معروف لبنانی است.

از ارتباطات و امور بین‌الملل انتشارات علمی و فرهنگی، میلاد جعفرپور مصحح کتاب «روایت غنایی حسن و سمیه»، اظهار داشت: روایت غنایی کتاب «حسن و سمیه» در سال ۱۳۹۶ آماده و به انتشارات علمی و فرهنگی برای چاپ سپرده شد، اما در نهایت در ماه‌های گذشته و در سال ۱۴۰۲ به زیور طبع آراسته شد؛ این کتاب امسال برای نخستین بار در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران ارائه خواهد شد.

وی توضیح داد: نویسنده این کتاب «جرجی زیدان» نویسنده و شاعر معروف لبنانی است؛ بسیاری از آثار زیدان در ایران ترجمه و منتشر شده است، او داستان‌های تاریخی بسیاری تالیف کرده که ماجرای حسن و سمیه یکی از آنها است؛ روایت غنایی حسن و سمیه یکی از معروفترین آثار او است که بیشتر با عنوان حجاج بن یوسف شناخته می‌شود.

جعفرپور درباره مترجم این اثر گفت: مترجم فردی ناشناس است که در سده‌های سیزدهم و چهاردهم هجری این روایت را از عربی به فارسی با عنوان «حسن و سمیه» برگردانده است. هویتش مشخص نیست، زیرا در هیچ کجای اثر نامی از خودش نیاورده است. متاسفانه تقویم نسخه خطی هم که مشخصات کاتب و مترجم در آن می‌آید، پاک شده است. ما نسخه اصلی را از کتابخانه آیت‌الله العظمی گلپایگانی تهیه کردیم.

وی خاطرنشان کرد: این اثر در فهرست نسخ خطی نیز با عنوان «حسن و سمیه» ثبت شده است؛ ما برای رعایت امانت فقط نوع ادبی روایت را که عاشقانه است در عنوان گنجاندیم تا رهنمونی برای مخاطب باشد.

جعفرپور درباره موضوع کتاب «روایت غنایی حسن و سمیه» بیان داشت: موضوع این کتاب، یک عشق محوری است که در ژرفای تاریخی واقع می‌شود. داستان آن نیز با واقعه کربلا و قیام مختار ثقفی شروع می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: یکی از طرفداران مختار به نام «عرفجه» در محاصره یاران مصعب بن زبیر قرار می‌گیرد و در حال کشته شدن است که دخترش با گریه و زاری و فریاد کمک تماشاکنندگان را می‌طلبد.

جعفرپور ادامه داد: یکی از تماشاکنندگان که نامش «حسن» است به این دلیل که عاشق سمیه است، جان عرفجه را نجات می‌دهد. عرفجه نیز به پاس خدمتی که حسن به او کرده، به او قول می‌دهد تا مدتی بعد سمیه را به عقد حسن درآورد.

مصحح کتاب «روایت غنایی حسن و سمیه» افزود: اما مدتی بعد با سر رسیدن لشکر حجاج بن یوسف ثقفی، عرفجه که فرصت‌طلب است، دخترش را به حجاج بن یوسف وعده می‌دهد. حجاج هم موظف می‌شود در ازای این خدمت، مال قابل توجهی را در اختیار او بگذارد.

وی ادامه داد: بدین ترتیب عرفجه به وعده‌ای که به حسن داده بود، خیانت کرد. داستان از اینجا به بعد با تلاش حسن برای به دست آوردن سمیه و به عنوان مانع قرار گرفتن در برابر حجاج ادامه پیدا می‌کند. در نهایت عرفجه مجازات می‌شود و حسن به وصال سمیه می‌رسد.

جعفرپور تاکید کرد: اتفاقات خیالی است و در یک ژرف‌ساخت کلی تاریخی مطرح می‌شود. البته شخصیت‌ها همچون حجاج بن یوسف، حضرت محمد بن حنفیه، عبدالملک بن مروان و مروان بن حکم حقیقی هستند، اما شخصیت‌های اصلی یعنی حسن، سمیه و عرفجه خیالی و آفریده ذهن جرجی زیدان هستند.

مصحح کتاب «روایت غنایی حسن و سمیه» این نکته را هم گفت که چندین ناشر این اثر را با ترجمه‌های گوناگون منتشر کرده‌اند که حتی در برخی از انتشاراتی‌ها به چاپ‌های بیست و پنجم و بیست و ششم هم رسیده است.

وی در خصوص تفاوت این ترجمه با سایر ترجمه‌ها بیان داشت: مقدمه این ترجمه تفاوت‌های کلی با دیگر ترجمه‌ها دارد. در ترجمه‌های دیگر صحبتی از واقعه عاشورا و لشکرکشی‌های مختار و مصعب نیست و داستان به گونه‌ای دیگر آغاز می‌شود. اما در اینجا مترجم تغییراتی در ابتدای داستان ایجاد کرده است.