هم میهن/متن پیش رو در هم میهن منتشر شده و انتشارش در آخرین خبر به معنای تایید آن نیست

بررسی سناریوهای ریزش 95 هزارواحدی دیروز شاخص بورس

الهه ابراهیمی| ریزش 95هزار واحدی شاخص بورس تهران در روز گذشته، که در نوع خود بی‌سابقه است، زنگ خطر دیگری را برای بازار سرمایه به‌صدا درآورد. در هیچ مقطعی چه در سال‌های 1397 و 1399 شاخص در یک روز این میزان ریزش نداشت، اما با این رخداد می‌توان گفت بزرگترین ریزش در یک روز نیز ثبت تاریخی شد. این درحالی است که فعالان بازار سرمایه در انتظار تداوم رشد بازار بودند، اما به یک‌باره ورق برگشت. از دید برخی از کارشناسان با توجه به رشد بازار، این اصلاح برای بورس لازم بود، اما عمده کارشناسان بازار سرمایه دیدگاه دیگری دارند و معتقدند که بازار دستکاری شده است. برای همین بورس از روند عادی خود خارج شد و احتمال دارد با این دستکاری از امروز ریزش در سایر سهام‌ها نیز آغاز شود و این می‌تواند سقوط دیگری را رقم بزند. با این حال فعالان بازار امیدوارند که این ریزش تنها اصلاح موقت باشد.  معاملات بورس روز گذشته در حالی رقم خورد که سهامداران انتظار حرکت شاخص کل روی مدار صعودی هفته‌های گذشته را داشتند. اما شاخص کل در خلاف جهت روزهای گذشته خود گام برداشت؛ برهمین اساس نماگر اصلی تالار شیشه‌ای با افت 95 هزار و 43 واحدی که معادل 7/3درصد این شاخص است، رو‌به‌رو شد و در ارتفاع دو میلیون و 440 هزار واحدی به کار خود خاتمه داد. همچنین شاخص کل هم‌وزن نیز همسو با شاخص کل رفتار کرد و با کاهش 5/3درصدی به سطح 840 هزار و 342 واحدی رسید. روز گذشته نماد فولاد به‌تنهایی شاخص کل را هفت هزار و 522 واحد عقب راند. در همین حال نمادهای فملی با 6 هزار و 125 واحد، فارس با چهار هزار و 208، کچاد سه هزار و 209، کگل سه هزار و 191، شستا دو هزار و 944 و وبملت دو هزار و 664 پله نماگر بورس را به پایین هدایت کردند. با هیجانی شدن بازار، سهامداران حقیقی برای خروج از بازار به رقابت نشستند و این رفتار موجب شد تا در پایان بازار، چهار هزار و 51 میلیارد تومان پول از بازار خارج شود. البته حقوقی‌ها روز شنبه به خروج از بازار مبادرت کرده بودند. رفتار هیجانی سهامداران در روز گذشته را می‌توان در خاطرات تلخ سال ۹۹ جست‌وجو کرد. حال سوال این است که اصلاح سنگین امروز بازار یک استراحت برای ادامه روند صعودی است یا مجددا باید شاهد سقوط بازار باشیم؟

ریزش‌های سنگین
در سال 1397 بود که ترامپ از برجام خارج شد. این اقدام موجب شد تا شاهد رشد قیمت دلار باشیم. اما در نخستین روزهای پائیز سال ۹۷، نرخ دلار در روندی صعودی تا کانال ۱۸ هزار تومان نیز پیشروی کرد و به یکباره شاهد ریزش دلار در بازار آزاد بودیم. این وضعیت به بورس تهران نیز تسری پیدا کرد و فعالان تالار شیشه‌ای که همواره نیم نگاهی نیز به خیابان فردوسی دارند، در سمت فروش سهام فعال شدند و ماحصل آن سقوط شاخص سهام از ارتفاع ۱۹۵ هزار واحدی به ۱۵۴ هزار واحد بود. وضعیت بازار بورس در نیمه دوم سال ۹۷ روزهای خاصی بود. در آن روزها بورس تهران برای ۵۵ روز معاملاتی (از ۹ مهر تا پایان آذر۹۷) در مسیر کاهشی پیش رفت و سرانجام با ثبت افت 15/20درصدی به فاز خرسی فرو رفت. پس از آن اما برای ۴۱ روز کاری (از ابتدای دی تا ۲۹ بهمن ۹۷) شاهد نوسان‌ کم‌مقدار این نماگر در محدوده ۱۵۴ تا ۱۶۶ هزار واحدی بودیم. پس از آن اما با جذاب شدن قیمت‌ها، فعالان بازار شاهد بازگشت پرقدرت سهام به مسیر صعودی بودند. به‌طوری که در ۲۱ روز کاری باقیمانده از سال ۹۷، نماگر اصلی بورس تهران با صعود ۱۴ درصدی همراه شد و سال ۹۸ را نیز با رشد ۱۸۶ درصدی به پایان رساند.  بازار سرمایه در سال 1399 سال پرفرازونشیبی را گذراند. یکی از مهم‌ترین اتفاقات بورس در فصل بهار، عرضه دارا یکم در روز اول خردادماه بود. همچنین دولت در اقدامی دیگر در 6 خرداد فروش 60 درصد از سهام عدالت را آزاد کرد. در آخرین روز معاملاتی فصل بهار شاخص کل بورس در رقم یک میلیون و 270 هزار واحد قرار داشت تا بازدهی بورس در فصل بهار 147 درصد باشد. روند رشد در بازار سرمایه تا 12مردادماه به‌صورت شارپی بود؛ به‌طوری‌که در این  روز  شاخص کل بورس به سقف تاریخی 2 میلیون واحدی رسید؛ قله تاریخی‌ای که خیلی زود از دست رفت و آخرین بار این رقم در روز 20 مرداد بر تابلوی بورس نقش بست. پس از آن شاخص بورس روندی نزولی پیدا کرد و سهام‌داران را دچار ترس و نگرانی کرد. در نتیجه این وضعیت حواشی بازار سهام افزایش یافت. در آخرین روز کاری شهریور شاخص کل بورس در رقم یک میلیون و 595 هزار واحد قرار گرفت تا بازدهی فصل تابستان 25درصد شود. روز دوشنبه 28 مهرماه شاخص کل بورس تهران 51 هزار واحد ریزش کرد؛ بزرگ‌ترین ریزش بورس که به دوشنبه سیاه معروف شد. در این روز شاخص کل به کانال 4/1میلیون واحدی سقوط کرد. در آخرین روز کاری اسفندماه شاخص کل بورس به سطح یک میلیون و 307 هزار واحد رسید تا بازدهی فصل زمستان منفی 1/9 درصد شود. بسیاری روند بازار سرمایه در این سال را ناشی از دخالت‌های دولتی‌ها عنوان کردند. هرچه هست این رویه موجب از  دست رفتن سرمایه‌های بسیاری از مردم در این بازار شد.