جام جم/ در طول زندگی مشترک، معمولا هدایایی از جانب زوجین، برای طرف مقابل، خریداری و به وی داده می‌شود. یکی از هدایایی که غالبا از جانب زوج به زوجه اعطا می‌گردد، طلا است. البته، طلایی که در طول زندگی مشترک، از طرف شوهر، در اختیار زن قرار می‌گیرد، همواره در قالب هدیه به وی داده نشده و گاه به دلایل دیگر، این طلاجات در اختیار زوجه قرار می‌گیرد.
حالا این سؤال مطرح می‌شود که آیا زن می‌تواند بدون اجازه شوهر، طلای خود را بفروشد؟ و این‌که آیا فروختن طلا بدون اجازه شوهر، مجاز است یا خیر؟
اگر طلاها متعلق به خود زن بوده و در اصطلاح عرفی، آنها را از خانه پدری به منزل مشترک آورده باشد، مجاز است آن را بفروشد. در نظام حقوقی کشور ما، جز در موارد استثنایی، همچون شرط تنصیف اموال و دارایی مرد، قاعدتا، اموال و دارایی زن و شوهر، مستقل از یکدیگر بوده و هر کدام، به طور جداگانه، حق تصرف در دارایی خود و فروش آن را دارند. بنابراین، زن می‌تواند بدون اجازه شوهر طلای خود را بفروشد.
در حالت دوم، که طلاها متعلق به خود زن نبوده و در اصطلاح عرفی، آنها را از خانه پدری به منزل مشترک نیاورده باشد. گاه در مواردی، همچون زمانی که شغل شوهر، طلافروشی بوده، وی مقادیری از طلا را در خانه نگهداری می‌کند. در این شرایط، به طور معمول، شوهر به همسر خود اجازه می‌دهد که در مراسم و مهمانی‌ها از این طلاها استفاده کرده، بی‌آن‌که قصد داشته باشد حق مالکیت طلا را به همسر خود، انتقال دهد.
در این حالت، رابطه حقوقی میان زن و شوهر، ممکن است صرفا یک اذن (اجازه) ساده برای استفاده از طلا بوده یا این‌که عقد عاریه باشد. در هر صورت از آنجا که زن در این رابطه مالک طلا نیست، باید به این سؤال که آیا زن می‌تواند بدون اجازه شوهر طلای خود را بفروشد، پاسخ منفی داد و بنابراین، در این حالت، فروختن طلا بدون اجازه شوهر، مجاز نیست اما به طور معمول، طلای داده‌شده به زن از سوی شوهر، به وی هبه می‌شود. منظور از هبه طلا از سوی شوهر به زن، آن است که شوهر، طلا یا طلاجاتی را به همسر خود هدیه دهد. در هبه یا همان هدیه، مالی که واهب (هدیه‌دهنده) به متهب (گیرنده هدیه) می‌دهد، به مالکیت او درمی‌آید و وی می‌تواند به هر صورت که بخواهد در آن مال، تصرف نماید و می‌تواند هر زمان که خواست، برای فروختن طلا بدون اجازه شوهر، اقدام نماید.
در بحث فروختن طلا بدون اجازه شوهر، یک فرض دیگر نیز مطرح می‌شود و آن فرضی است که در آن، شوهر، مقادیری از طلا را در منزل نگهداری کرده و نه آن طلا را به همسر خود هبه نموده و نه حتی، حق استفاده از آن طلا به همسر خود می‌دهد. در این حالت، از آنجا که زن، مالک طلا نبوده و حتی اجازه و اذن استفاده از آن را هم ندارد، باید در پاسخ به این سؤال که آیا زن می‌تواند بدون اجازه شوهر طلای خود را بفروشد، گفت زن حق فروش طلا را نخواهد داشت.

نویسنده: ​​​​​​​امیر علوی