صبح نو/متن پیش رو در صبح نو منتشر شده و انتشارش در آخرین خبر به معنای تایید آن نیست

امیرعلی ابوالفتح، کارشناس مسائل آمریکا در گفت‌وگو با «صبح‌نو» با اشاره به مقاله مشترک علی ‌واعظ و ولی‌ نصر در وبگاه فارن افرز آمریکا اظهار کرد: «در مقاله مشترکی که این دو نفر نوشته‎اند، پیشنهاد داده شده که ایران به غنی‌سازی زیر پنج درصد برگردد و در ازای آن، آمریکا تحریم‌هایی را که بر مسأله تجارت کشورمان و بازار مشترک منطقه‌ای اثرگذار است، لغو کند و آمریکا با اعمال این معافیت تحریمی، دیگر از برجام خارج نشود؛ چراکه این کار با اعتراض و واکنش همسایگان منطقه‌ای ایران مواجه می‌شود؛ اما نویسندگان این مقاله به نکات مهمی توجه نکرده‌اند.»
وی ادامه داد: «اول اینکه هدف از برجام، برداشته شدن تحریم‌های جهانی به ویژه تحریم‌های آمریکا در خصوص کشورهای جهان بود و تقلیل این مسأله به تجارت منطقه‌ای، عملا کارآیی برای ایران ندارد؛ چراکه کشورهای منطقه، شرکای اصلی کشورمان نیستند و اروپا، کره‌جنوبی، چین، ژاپن و هند شرکای اصلی ایران محسوب می‌شوند.»
ابوالفتح خاطرنشان کرد: «ممکن است کشورهای منطقه نیازهای ایران را در خرید و فروش کالا برآورده کنند، ولی هیچ‌کدام از آنان توانایی سرمایه‌گذاری و انتقال تکنولوژی به کشورمان را ندارند. این کشورها خودشان مصرف‎کننده هستند و هیچ‌کدام نمی‌توانند در پروژه‌های صنعتی ایران شرکت و سرمایه‌گذاری کنند؛ در نتیجه منافع کشورمان در این شرایط تأمین نمی‌شود.» این کارشناس بین‌الملل تصریح کرد: « نویسندگان این مقاله نکته‌ دیگری را نادیده گرفته‌اند و آن هم این است که وقتی آمریکا منافع اروپا، عمان، فرانسه، بریتانیا و دیگر کشورها را نادیده می‌گیرد و بدون درنظرگرفتن منافع این کشورها از برجام خارج می‌شود، چه تضمینی وجود دارد که به خاطر ناخرسندی و اضطراب کشورهای عربی، خودش را محدود کند. وقتی اروپا نتوانست مانع خروج آمریکا از برجام شود، کشورهای عربی چه نقش و نفوذی بر آمریکا دارند که بتوانند از خروج مجدد آمریکا از برجام ممانعت کنند.»
وی یادآور شد: «پیشنهادی که این دو نفر در این مقاله ارائه داده‌اند، هیچ شانسی را برای خروج از بن‌بست ایجاد نمی‌کند. آمریکا اگر مایل است ایران به تعهدات برجامی خود بازگردد، باید تعهدات برجامی خودش را به کلیت مسائل تجارت خارجی کشورمان اعمال کند و این مسأله اصلا قابل تصور نیست که ایران با ژاپن، چین، کره‌جنوبی و اتحادیه اروپا، زیر سایه تحریم باقی بماند و تنها با چند کشور منطقه غرب آسیا مراوده داشته باشد.»
ابوالفتح تصریح کرد: «مسأله‌ دیگری که باید به آن توجه کنیم این است که پول‌های ایران در بانک‌های کشورهای منطقه‌ای بلوکه نشده است که اکنون کشورمان با تحقق چنین پیشنهادی بتواند به منابع خودش در این کشورها دسترسی داشته باشد؛ در نتیجه این پیشنهاد، یک وعده غیرخردمندانه است که دغدغه‌های کشورمان را تأمین نمی‌کند.»
این کارشناس بین‌الملل به تشریح نیت مطرح شدن چنین پیشنهادی با توجه به این فرضیه که ایران هیچ‌گاه زیر بار این مسأله نخواهد رفت، پرداخت و گفت: «ما نمی‌توانیم نیت‌خوانی کنیم که این نویسندگان بر چه اساسی این مطلب را نوشته‌اند، ولی طبیعی است که آنان در تلاشند وضعیت فعلی تغییر کند. این نکته را باید در نظر گرفت که این دو نویسنده؛ علی واعظ و ولی نصر به تیم مذاکراتی دموکرات‌های اوباما نزدیک هستند.» وی ادامه داد: «اکنون انتقادات بسیاری به دولت بایدن وارد می‌شود ازجمله اینکه چرا برجام اجرا نمی‌شود، آمریکا نتوانسته مانع پیشرفت‎های هسته‌ای کشورمان شود و همه این موارد فشار مضاعفی را به دولت بایدن وارد می‌کند که می‌گویند ایران در حال هسته‌ای شدن است؛ اما دولت بایدن در خواب مانده و هیچ قدمی برنمی‌دارد.»

ابوالفتح تصریح کرد: «انتشار این پیشنهاد تنها درصدد این است که بگوید دولت آمریکا برای بحث برجام و ارتباطاتش با ایران برنامه دارد و از دستیابی کشورمان به سلاح اتمی جلوگیری می‌کند تا جنگی در منطقه صورت نگیرد؛ اما ایران به دنبال رد پیشنهادی سازنده است.»
کارشناس مسائل بین‌الملل اظهار کرد: «من بعید می‌دانم که نویسندگان این مقاله، این امید را داشتند که چنین پیشنهادی مورد تأیید ایران قرار بگیرد، ولی به هرحال جنگ روایت‌ها و افکار عمومی است و آنان درصددند بگویند آمریکایی‌ها در باغ سبز نشان دادند؛ اما ایران نپذیرفت. این پیشنهاد با پرداختن به مسائل تجاری درصدد است تا این توقع و مطالبه را در افکار عمومی ایجاد کند که اگر ما نمی‌توانیم با اروپا ارتباط داشته باشیم، چرا با کشورهای عربی روابط تجاری نداشته باشیم.»  وی ادامه داد: «با توجه به توافق ایران و ریاض، آنان درصدد هستند که این فشار را به دولت وارد کنند که پای میز مذاکره، به آمریکا امتیاز دهد درحالی‌که در برجام قرار بود تمامی تحریم‌ها لغو شود.»
ابوالفتح گفت: «در این شرایط عجیب است که نویسندگان این مقاله در نظر دارند که ایران از لغو تمامی تحریم‌ها در برجام به لغو اندکی از آنان رضایت دهد، آن هم در شرایطی که بخشی از تجارت کشورمان آزاد می‌شود و همه شرکای اصلی ایران ذیل تحریم باقی می‌مانند؛ در نتیجه بعید می‌دانم خود این دو نفر باور داشته باشند که پیشنهادشان مورد توجه تهران قرار بگیرد و بیشتر به دنبال اهداف رسانه‌ای از طرح این موضوع هستند.»