فرهیختگان/متن پیش رو در فرهیختگان منتشر شده و انتشارش در آخرین خبر به معنای تایید آن نیست

تنها دو ماه و چند روز از لحظه رسانه‌ای شدن توافق ایران و عربستان برای عادی‌سازی روابط دو کشور بعد از هفت سال قطعی روابط می‌گذرد اما روند تحولات منطقه در همین بازه حدودا 70 روزه به‌قدری سریع و پراتفاق بوده که گویی دولت‌های عربی و اسلامی سال‌ها منتظر چنین توافقی بوده‌اند. همانطور که چندباری هم در «فرهیختگان» به آن اشاره کردیم، نهایی شدن توافق تهران-ریاض در پکن، فارغ از ظاهر خبر، یک فرامتن مهم و نسبتا پیچیده دارد که تحولات پرسرعت بعدی ازجمله چراغ‌سبز نشان دادن کشورهایی مثل اردن، مصر، امارات و بحرین برای توسعه سطح روابط‌شان با ایران، اقدام عربستان‌سعودی و چند دولت‌ عربی دیگر در دعوت از رئیس‌جمهور سوریه برای حضور در نشست سران اتحادیه عرب، دیدار وزرای امور خارجه ترکیه و سوریه به ابتکار ایران و روسیه و چند اتفاق مهم مشابه که در این مدت رخ داده را می‌توان در چهارچوب آن تفسیر کرد. منظور از فرامتن این اتفاقات مهمی که طی مدت زمان کوتاه اخیر رقم خورده، مجموعه دلایلی‌ است که موجب می‌شود برای نمونه حکومت عربستان‌سعودی که هفت سال شمشیر را برای ایران از رو بسته بود و محمدبن‌سلمان، ولیعهد رویاپرداز این کشور، از آرزویش برای کشیده شدن جنگ به داخل خاک ایران حرف می‌زد و یا حاکمان امارات و بحرینی که پا به پای سعودی‌ها در مقاطع مختلف و همراه با رژیم‌صهیونیستی از هیچ اقدامی برای ضربه زدن به امنیت ملی ایران دریغ نکردند، حالا در چرخش موضعی که با چشم غیرمسلح هم برای هر مخاطبی قابل تشخیص است، ایران را دوست خود خطاب کرده و برای توسعه روابط همه‌جانبه با تهران اظهار تمایل می‌کنند.

فرامتن و مولفه‌هایی که طی این مدت تحلیلگران نزدیک به دولت آمریکا را هم مجاب کرده تا تحولات منطقه بعد از توافق تهران-ریاض را آنطور که در چهارچوبش منافع آمریکا تأمین شده، نشان دهند و تحلیل کنند! حالا و در روزهایی که کشورهای عربی درمورد یکی از جدی‌ترین مسائل منطقه طی دهه اخیر یعنی بحران جنگ داخلی سوریه با دیوار سفت واقعیت برخورد کرده‌اند و حالا یکی پس از دیگری دارند دست دوستی به سمت دمشق دراز می‌کنند و پیگیر عادی‌سازی دوباره روابط‌شان با دولت سوریه شده‌اند، جدیدترین پیامد‌ مثبت توافق اسفند 1401 تهران-ریاض با خبر «برقراری ارتباط مستقیم میان ایران و مصر برای توسعه سطح روابط دوجانبه» از راه رسید.

خبری که حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه کشورمان روز گذشته با اشاره به برقرار شدن ارتباط مستقیم بین تهران و قاهره، اینطور به جزئیات آن پرداخت: «دفاتر حفاظت منافع دو کشور در تهران و قاهره فعال هستند و در رأس این دفاتر از هر دو طرف فردی در سطح سفیر فعالیت می‌کند، لذا کانال رسمی برای تماس و ارتباط به طور مستقیم بین ما وجود دارد.» امیرعبداللهیان همچنین از تلاش برخی کشورها برای تشویق ایران و مصر به ارتقای روابط دوجانبه خبر داد و گفت: «ما همواره از توسعه مناسبات تهران و قاهره استقبال کرده‌ایم. روسای نمایندگی‌های ما و دفاتر حفاظت منافع ما در تهران و قاهره دیدارهای خوبی دارند. دسترسی‌های خوبی به مقامات هر دو کشور وجود دارد.» وزیر امور خارجه کشورمان اظهار امیدواری کرد در چهارچوب نگاه دولت برای توسعه مناسبات با کشورهای منطقه، شاهد ایجاد گشایش و برداشته شدن گام‌های جدید و متقابل در این زمینه باشیم. امیرعبداللهیان همچنین تاکید کرد دولت ایران در حال‌حاضر در سیاست خارجی برای رابطه با مصر اولویت قائل است.