اگر چرخی در راهروهای شبستان مصلی که قلب تپنده نمایشگاه کتاب تهران و محل فعالیت ناشران عمومی است،‌ زده باشید،‌ غرفه‌های برخی ناشران شلوغ است و برخی دیگر مشتری چندانی ندارند. در میان ناشرانی که مقابل غرفه‌شان شلوغ‌تر است،‌ اسامی آشنایی به چشم می‌خورد،‌ آشنا نه از جهت فعالیت‌های قابل توجهشان در حوزه کتاب و یا خدمت به مخاطب‌‌، آشنا از این جهت که بارها در رسانه‌ها،‌ در گفت‌وگوهای فعالان فرهنگی و ... نامشان را به عنوان ناشر کتاب‌ساز شنیده‌اید.

همان‌هایی که یکی از دلایل دلسردی برخی ناشران از حضور در نمایشگاه کتاب تهران شده‌اند. ناشرانی که انواع و اقسام کتاب‌‌های ترجمه‌ای پرفروش بازار را در بساطشان می‌توانید ببینید و اساساً غیر از کتاب‌های زرد انگیزشی و ترجمه‌های پرفروشی چون بیشعوری‌، خودت باش دختر،‌ ملت عشق، وقتی نیچه گریست، عشق سال‌های وبا،‌ شازده کوچولو،‌ کتابخانه نیمه‌شب و ... کتاب دیگری ندارند.

مشاهدات خبرنگار تسنیم از حضور گسترده و پراکنده ناشران کتاب‌ساز در راهروهای جانمایی شده شبستان مصلی خبر می‌دهد‌، ناشرانی که با اسامی مختلف غرفه‌های متعددی را در راهروهای مختلف از آن خود کرده‌اند و کتاب‌ها را در معرض دید قرار داده‌اند.

اما نکته قابل توجه این است که متصدیان این غرفه‌ها بدون هیچ ترسی‌، از تخفیف‌های 50 درصدی بر همه کتاب‌ها خبر می‌دهند،‌ آن هم درنمایشگاهی که حداکثر تخفیف در بخش حضوری 20 درصد است.

این ناشران عمده کتاب‌های پرفروش ناشران دیگر را با اندک تغییراتی در متن،‌ شامل پس و پیش کردن افعال و واژه‌ها با اسامی مترجمانی فرضی که عمدتا از اقوام هستند،‌ منتشر می‌کنند،‌ از آنجایی که حق ترجمه و صفحه‌آرایی و ... وجود نداشته،‌ ناشر می‌تواند یک کتاب 80 هزار تومانی را که با کاغذ بندی یک میلیون و 200 هزار تومان منتشر کرده است، به قیمت 40 هزار تومان بفروش برساند.

درصد بالای تخفیف و استفاده از عناوینی چون نسخه بدون سانسور و ترجمه سلیس توسط غرفه‌دار مخاطب را ترغیب به خواندن می‌کند. حتی برخی ازاین ناشران زمانی که با مخاطب هیجان‌زده شده از درصد تخفیف روبرو می‌شوند،‌ به فروش کیلویی روی می‌اورند یعنی اگر بیش از 4 کتاب بخری دو تا هم رایگان هدیه می‌گیرید.

این اتفاقات در حالی رخ می‌دهد که هیات رسیدگی به تخلفات ناشران تا هفتمین روز از برپایی نمایشگاه کتاب تهران هیچ برخوردی با این ناشران که نقض کامل آیین‌نامه را می‌کنند‌، نداشته است،‌

حضور ناشران کتاب‌ساز در نمایشگاه کتاب تهران از سوی ناشران اصلی این چرخه،‌ همواره با انتقاد مواجه بوده است، اما بر اساس آیین نامه‌ حضور‌، هر ناشری که مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داشته باشد و تعداد عناوینش زیر 40 عنوان نباشد،‌ می‌تواند در نمایشگاه حضور یابد،‌ حال سخن اینجاست که اگر نمی‌توان مانع حضور این ناشران در نمایشگاه شد‌، آیا نمی‌توان با فروش غیرقانونی کتاب با تخفیف 50 درصد نیز مقابله کرد؟

علی رمضانی سخنگوی نمایشگاه کتاب تهران در پنجمین نشست خبری روزانه خود در پاسخ به انتقاد خبرنگاران مبنی بر جرایی عدم برخورد با ارائه تخفیفات غیرمتعارف گفته است:‌ مستندات قانونی این اقدام باید در اختیار هیئت رسیدگی به تخلفات قرار گیرد تا براساس قانون با افراد متخلف برخورد شود و  طبیعتا تخفیف‌های غیرمتعارف قانونی نیست، البته کار اصلی در این زمینه بازنگری قوانین داخلی نشر است.

 با وجود گذشت دو روز از این اتفاق هنوز برخوردی از سوی هیات رسیدگی به تخلفات ناشران با این ناشران که اتفاقا روز گذشته در سایه شلوغ‌ترین روز نمایشگاه کتاب بازارشان حسابی سکه بود،‌ نشده است و هم‌چنان آزادانه کتاب‌‌ها را با تخفیف 50 درصدی عرضه می‌کنند.

مشاهدات خبرنگار تسنیم از حضور قابل توجه ناشران کتاب‌ساز در راهروهای شبستان مصلی خبر می‌دهد،‌ ناشرانی که از خلاء قانونی موجود در این عرصه استفاده کرده و دسترنج ناشران را به کام خود شیرین می‌کنند.

از سوی دیگر در سرچ نمایشگاه مجازی کتاب تهران نیز اتفاقا این ناشران کتاب‌ساز هستند که کتاب‌هایشان زودتر از ناشر اصلی پیشنهاد می‌شود‌، موضوعی که بر اساس گفته‌های رمضانی چندان کاری نیز برایش نمی‌شود کرد چون طبق گفته او‌، نمایشگاه مجازی در جست و جو مداخله‌ای ندارد‌ و الگوریتم جست و جو به صورت عادی کتاب‌ها را به نمایش می‌گذارد.